zaterdag 21 december 2013

Zaterdag

Voor het eerst in tijden zette ik vooraf geen stukje klaar. Ik werd vanmorgen wakker en bedacht me dat ik niets had geschreven. Best uniek! Waarschijnlijk had ik last van prévakantiegevoel?

Gisteren arriveerden de door ons gekochte tweedehands paneeldeuren. Voor M. het startsein zich er als een dolle op te storten. Deuren goed laten hangen is een vak apart, dat weten we nu ook weer. Ook gingen we 'even' op zoek naar mooie handvatten maar we schrokken best van de prijzen. Eerst maar weer even sparen.....

Hoewel ik weinig met de feestdagen heb, kan ik me best voorstellen dat anderen dat wel hebben. Hier staat een kerstboom te pronken omdat de mannen daar erg blij van worden. Wij kunnen de boom gelukkig makkelijk betalen. Maar voor sommigen is het puzzelen. Een vriendje van S. is net verhuisd. Zijn ouders liggen in scheiding. Al het geld ging op aan noodzakelijke klussen voor het nieuwe huis waar hij met zijn moeder woont. Er moet nu eenmaal iets op de vloer liggen, ook al ga je voor het goedkoopste. Na wat tegenslag met de auto die niet door de keuring kwam, de wasmachine die kapot ging en een beugel die moet worden aangeschaft, was het geld meer dan op. Maar het is wel de eerste kerst in een nieuw huis. Dus hoewel kerst me gestolen kan worden, vind ik het blijkbaar toch wel belangrijker dan ik dacht. We kochten na uitgebreid overleg met het vriendje (heeft ze een voet om de boom in te zetten, hebben ze nog wel kerstversiering?) een kerstboom en leverden die daar af. Ik vond het wel spannend. Je weet nooit hoe mensen reageren. Wat ik goed bedoel kan wel heel fout vallen. Gelukkig werd het opgevat zoals het is bedoeld: een cadeautje.

Komende weken houd ik vakantie. Dat betekent dat op het blog een combinatie van Oud en Nieuw (haha, heel gevat hè) verschijnt. Wat blogteksten uit de oude doos en op sommige dagen wel een nieuw artikel. Eerste Kerstdag lezen jullie in ieder geval de kerstbijdrage van Pennie Wijs en verder rommelen we wat aan.

Tijdens de kerstdagen zijn we eerste kerstdag gewoon thuis en doen we niets bijzonders. Wat spelletjes wellicht, als M. zich van de deurenklus kan losrukken.  Tweede kerstdag zijn we bij Oma die voor ons kookt. Er was vooraf wat overleg over wat wel en wat niet in mijn glutenvrije en zuivelvrije dieet past. Volgens mij komt ze er wel uit. Echt veel boodschappen hoeven we nu dus niet in huis te halen. Gisteren was ik even in de stad om een cadeautje te halen voor Teun die vandaag 6 jaar wordt en waar we straks op visite gaan. Het was afgeladen! Overal mensen in de stad. Dan is de crisis ver te zoeken.

Kattennieuws: het gaat met vallen en opstaan hier. Moos en Dibbes gaat nu beduidend beter samen maar Smoes is enorm nerveus. Dat was hij altijd al, maar de laatste jaren kreeg hij wat meer zelfvertrouwen. Hij houdt Dibbes met argusogen in de gaten en vat elke toenaderingspoging op als een aanval. Dibbes van zijn kant wordt keer op keer afgewezen. Speelt hij leuk verstoppertje (denkt hij) blijft Smoes hem alleen maar aankijken met gif in de ogen. Dus die dreun van Dibbes wordt dan ook minstens één keer per dag uitgedeeld, als de frustratie zich zo heeft opgestapeld. Jammer, want Smoes is wel heel speels en Dibbes ook. Ook lijken ze best op elkaar wat toenadering betreft, ze zijn allebei wat onbehouwen. Volgens mij zijn ze best een goede combinatie.

Omdat ook Moos zich naar Dibbes toe als een dooie sukkel gedraagt, spelen wij maar zoveel mogelijk met hem. Veel met touwtjes maar gewoon een brokje door de kamer gooien is ook een groot succes, hij 'tennist' er dan tijden mee. En hij speelt soms met de buurkat die nu ongeveer 6 maanden is. Maar die proberen we zoveel mogelijk uit dit huis te weren want hij is erg opdringerig en denkt dat het hier leuker is dan in zijn eigen huis. Drie katten is genoeg. Helaas lukt het buiten houden niet altijd (moeilijk met een kattenluik), laatst trof ik hem in de huiskamer aan spelend met vier kerstballen die hij uit de boom had weten te meppen.....

Dibbes is dus 'alleen' in een huishouden van drie katten. Hij richt zich dus vooral op ons. Maar wat we ook doen het is nooit genoeg. Hij heeft altijd honger, honger naar eten, naar knuffels en naar spelen. Als ik in de ochtend wakker word, staat hij op me te prakken. Als ik naar beneden loop, rent hij achter me aan. Zit ik op de WC, staat hij ervoor te gillen. Ben ik aan het koken, dan staat hij pal achter me. Wil ik één van de andere katten aaien dan gooit hij zich ervoor. Zit ik te eten, dan ligt hij onder mijn stoel. Hij is aandoenlijk lief en verschrikkelijk opdringerig. We hebben héél véél Dibbes gekregen toen we hem in huis namen. Wie had gedacht dat deze rijkdom leefde in die schuwe angstige kat, die soms een dag lang achter een struik verstopt zat, kijkend naar het leven dat hij zo graag wilde hebben?




Dat was het voor nu, fijn weekend allemaal!

vrijdag 20 december 2013

Recensie Schuld & Boete

Toen wij in 2003 ons eerste huis kochten namen wij ontbindende voorwaarden in het koopcontract op. Voor de meeste mensen is dat een normale gang van zaken. Je tekent een koopcontract maar op het moment van tekenen is heel veel nog niet duidelijk. Krijg je de financiering wel op tijd rond? Wat komt er uit de aankoopkeuring? De ontbindende voorwaarden in het koopcontract zorgen ervoor dat je onder de koop uit kunt komen als er iets gebeurt dat je in deze voorwaarden noemt.

Aan die ontbindende voorwaarden zit een termijn vast. Is die tijd verstreken, dan moet je het huis kopen. Maar er kan alsnog na het verstrijken van de ontbindende voorwaarden iets gebeuren waardoor de koop niet doorgaat. Om de verkoper hiertegen te beschermen, moet je bij het tekenen van het voorlopige koopcontract 10% van de aankoopsom van het huis storten op de rekening van de notaris die alles regelt. Misschien is de verkoper namelijk al een andere financiële verplichting aangegaan en zit hij door het afketsen van de verkoop ineens met twee huizen en twee hypotheken.

Omdat bijna niemand zo'n groot bedrag zomaar even ophoest, wordt die 10% vaak door middel van een bankgarantie gegeven. Gaat de koop van je huis niet door omdat je bijvoorbeeld de financiering niet rond krijgt en zijn de ontbindende voorwaarden verstreken, dan zul je die 10% moeten betalen. Dat doe je aan de instantie die de bankgarantie heeft gegeven. Dan heb je dus een schuld (en geen huis). Dat komt vaker voor dan je denkt. Soms doordat mensen een zooitje van hun eigen financiën maken, soms door een adviseur die in gebreke blijft en soms gewoon omdat mensen vette pech hebben.

Die bankgarantie wordt vaak afgegeven door de hypotheekverstrekker en soms zorgde dat voor problemen. Een hypotheekaanvraag is nu eenmaal een langdurig proces en veel geldverstrekkers willen pas een bankgarantie geven, nadat de hypotheekaanvraag is goedgekeurd. Zo kan het gebeuren dat de koop afketst op de bankgarantie en niet op de hypotheekaanvraag zelf.

Om dit proces beter te laten verlopen is Nationale Waarborg opgericht, een bedrijf dat bankgaranties afgeeft los van de hypotheekaanvraag. Het komt erop neer dat de adviseur aangeeft dat de koper financieel oké en dat Nationale Waarborg vervolgens een bankgarantie geeft. En dan?

Dat het alsnog mis kan gaan, is duidelijk. Mensen overlijden, sjoemelen met hun cijfers, blijken elders schulden te hebben gemaakt waardoor de bank geen hypotheek wil verstrekken en zo kan de koop alsnog niet doorgaan. In dat geval betaalt Nationale Waarborg de 10% aan de verkopende partij die de koop door zijn neus ziet gaan en vanaf dat moment heeft de 'niet-koper' een schuld uitstaan bij Nationale Waarborg, waarvoor een betalingsregeling kan worden afgesproken.

Om duidelijk te maken dat 'mislukte kopers' geen dossiers zijn maar vooral mensen van vlees en bloed en dat er achter elke mislukte koop een verhaal zit, schreef Antoinette Kalkman, directeur van Nationale Waarborg het boek Schuld & Boete. Buitengewone alledaagse verhalen uit de financiële praktijk. Gebaseerd op echte ervaringen schreef zij 19 verhalen over mensen die hun droom - een eigen huis - uit elkaar zien spatten. Met sommige hoofdpersonen leef je mee en anderen wil je wel een knal voor hun kop verkopen, zo dom of egoïstisch zijn ze. Wat de verhalen bindt is dat elk financieel bewustzijn- of het vermogen om vooruit te kijken - ontbreekt.


Het boek leest lekker snel weg, ik had het zo uit en vond het erg leerzaam, vooral door de uiteenlopende situaties. Het leert me dat het kan iedereen overkomen. Je hoeft geen financiële onbenul of sjoemelaar te zijn om in deze situatie terecht te komen. Je kunt na het verstrijken van de termijn van de ontbindende voorwaarden je baan verliezen. Of in de handen vallen van een adviseur die zijn werk niet goed doet. Een pluspunt van het boek is de prachtige vormgeving, hier is veel aandacht aan besteed en met resultaat.

Wel heb ik me ergens over verbaasd. Ik vind vrouwen er niet best vanaf komen in dit boek. De meeste vrouwen die in de verhalen voorkomen zijn niet echt van plan hun schuld af te lossen, wentelen die af op een partner (waarvan niet gehouden wordt, maar die wel de rekeningen mag betalen) en nemen weinig verantwoording voor de situatie waarin ze zitten. Ze komen vervelend uitgekookt over. Is dit gebaseerd op de ervaringen die Nationale Waarborg heeft opgedaan met vrouwen of is het gewoon toeval? Het verbaast me omdat ik via het blog juist veel in contact kom met vrouwen die de financiën beheren en juist wel heel erg de touwtjes zelf in handen houden. En het zijn bijna altijd de vrouwen die bijvoorbeeld de hypotheek willen aflossen en de man daarvan moet overtuigen, zo leid ik af uit de vele mails die ik over dit onderwerp ontvang.

Maar goed dat is wat gezeur en doet niets af aan het feit dat ik het een interessant boek vind en een aanrader voor iedereen die van plan is een  huis te kopen. Laat je inspireren hoe het niet moet! Lees dit voor je een voorlopig koopcontract tekent! Het boek is verschenen om het 10-jarig bestaan van Nationale Waarborg te vieren. Omdat Kalkman duidelijk een boodschap heeft - het kweken van financieel bewustzijn - gaat een deel van de opbrengst van dit boek naar Stichting LEF (Leven en Financiën), dat zich richt op financiële educatie voor MBO-scholieren.

Schuld & Boete. Buitengewone alledaagse verhalen uit de financiële praktijk
Antoinette Kalkman
Jubileumuitgave ter ere van 10 jaar Nationale Waarborg
ISBN 9789462282469 / € 19,95

donderdag 19 december 2013

Schulden: het verhaal van Mirjam (3)

In de twee voorgaande delen (hier en hier)lazen we dat Mirjam na haar huwelijk berooid achterblijft met schulden die vooral door haar ex-man zijn aangegaan. Zelf gaat ze ook schulden aan om een nieuw leven op te bouwen, soms ook voor minder urgente zaken. Als ze opnieuw een relatie krijgt en trouwplannen heeft, neemt ze beslissingen die verkeerd uitpakken. Ze is van plan bij haar nieuwe man in te trekken, zegt de huur van haar huis op en doet bijna al haar spullen weg. Als het huwelijk op het nippertje niet doorgaat, staat ze weer met lege handen. Opnieuw worden er schulden aangegaan om iets op te bouwen. Om haar moeilijke verleden te verwerken gaat ze in therapie. Als ze vervolgens ziek wordt, is dat een keerpunt. Eindelijk kan ze nu ook de stap nemen om te gaan aflossen. Haar plan is om 2017 schuldenvrij te zijn.

Vertel je aan mensen in je omgeving dat je een schuld hebt? Hoe reageren ze?
"De zus bij wie ik schulden heb, weet het. Ik heb met haar heel duidelijk mijn aflosplan doorgenomen, juist om te voorkomen dat het weer te vrijblijvend zou zijn. Een andere zus heb ik het ook verteld. Zij weet wat dit traject inhoudt uit haar eigen situatie, dus we kunnen elkaar ondersteunen als het moeilijk is. Drie bevriende stellen weten het ook, niet de exacte cijfers, maar wel de strekking. Mensen reageren positief op mijn plan. Soms schrikken ze ook van de situatie, het is nog veel ‘ellende’ uit het verleden. Ik vertel dan dat het de laatste hobbel is om mijn ‘slachtoffer’-zijn van vroeger los te laten en weer de regie op dit terrein van mijn leven terug te krijgen."

Krijg je hulp van mensen en kun je dat aannemen?
"Soms krijg ik hulp van mensen. Ik kan dat nu wel aannemen maar heb vaak ook het gevoel: 'ik heb het zelf zover laten komen, het is mijn verantwoordelijkheid om het ook zelf op te lossen'. Maar ik kan nu wel vaker oprecht dank je wel zeggen ....."

Heeft het aannemen van hulp van mensen consequenties voor de omgang of de vriendschap?
"Ja-nee-soms, zo ambivalent voelt dat wel. Mijn zus en zwager zitten nu zelf ook in een lastiger financiële positie. Ik ben dus blij dat ik aflos en dat het straks klaar is. Ongemerkt is zo'n lening er altijd wel. Een vriendin weet dat ik aflos, niet de finesses, zij wil van alles voor mij gaan doen. En nee, dat wil ik niet. Ik maak zelf de keuze om naar een verjaardag te gaan of niet. Ik maak de keuze om daar benzine voor over te hebben, soms maak ik andere keuzes dan men misschien zou willen."

Hoeveel schuld heb je nu nog op dit moment?
"Ik heb nog een totale schuld van € 14.875,- . Dat zijn verschillende schulden: ik heb €7.200,- bij mijn zus en zwager uitstaan, €7.000,- bij de bank en bij Wehkamp €675,-."

Hoe los je tegenslag op? Heb je bijvoorbeeld wel een kleine buffer?
"Ik heb € 0 buffer!! Tegenslagen moeten af van het huishoudgeld. In geval van nood zou ik aan mijn zus kunnen vragen of ik een maand mag overslaan. Tegenslagen zijn een aanslag op je gezondheid, nachtrust, emoties, perspectief."

Hoe kun je je schulden aflossen? Waar bespaar je op? Welke keuzes maak je?
"Ik probeer een jaarplan te maken, heb nu goed op een rijtje wat er in komt en uitgaat. Ik heb met de bank een afspraak dat ik aflos, daar heb ik maatregelen voor getroffen. Ik ben prioriteiten gaan stellen. Natuurlijk zijn er valkuilen en emotionele uitglijders die geld kosten. Ik heb al een paar jaar een vast bedrag aan huishoudgeld per maand, dat gaat niet altijd goed. Soms gaat er toch teveel ‘zomaar opeens’ mijn portemonnee uit en waar naar toe?

Ik houd een kasboek bij, op momenten dat ik minder goed in mijn vel zit, laat dat als eerste te wensen over. Per maand kijk ik hoeveel ik moet rijden. De benzine calculeer ik in en ik maak keuzes als het teveel lijkt te worden. Ik heb in de afgelopen twee jaar alle abonnementen opgezegd. Ik heb een budget voor verjaardagen. Kaarten hergebruik ik, ik maak er nieuwe van. Kaarten per e-mail versturen gaat ook goed en kan gratis. Toen de kinderen klein waren had ik een cadeautjesdoos voor alle leeftijden voor vriendjes en feestjes. Doorgeef cadeaus vind ik ook niet erg. Ik laat iets in een mooi transparant folie zitten en leg het weg voor ‘later’. Ik maak voorraden met diepvriesmaaltijden. Ik weet van de kortingen bij de grote supers en maak boodschappenlijstjes. Ik heb geen wasdroger en afwasmachine. Ik rijd een kleine goedkope auto. Ik heb half lang opgestoken haar, dat spaart kapperskosten. Mijn zoon heeft kort haar, ik heb een tondeuse gekocht. Zolang hij het niet erg vindt, knip ik hem. Ik ga niet naar het theater of de bioscoop. Uit eten doe ik hooguit één keer per jaar, dat mis ik niet echt. Ik lees graag de krant, heb hem opgezegd, daar heb ik last van! Ik koop geen boeken maar ga naar de bieb. Ik ga vaak op zaterdagmiddag daar zitten om kranten en tijdschriften te lezen. Mijn zoon heeft nu maandelijks kleedgeld, dat helpt hem en mij om meer inzicht te krijgen en bewustere aankopen te doen. Mijn kledingkast is vrij bescheiden, ik koop in de uitverkoop. Sinds kort kom ik bij een hele leuke inruil zaak met goede kleding.  Ik wissel niet jaarlijks van energieaanbieder maar probeer zuinig te zijn met gas, licht en water."

Hoe ga je om met sociale activiteiten? Wat doe je met verjaardagen en momenten waarop mensen van je verwachten dat je op koffie trakteert of een cadeautje meebrengt?
"Daar word ik steeds beter en makkelijker in. Jaren had ik een rot gevoel omdat dit me overkwam, alsof ik er geen keuze in had. Ik ben klaar met dat slachtoffergevoel en maak nu keuzes, dat klinkt veel beter hè. Ik ben nu weer iemand die iets doet ja/nee, omdat ik dat wil . Niet omdat ik iets niet kan. Dat is een wereld van verschil. Ik weeg de aanwezigheid bij sociale activiteiten af. Soms zeg ik eerlijk dat iets niet past in mijn budget of dat ik die maand al te veel activiteiten heb. Ik bak vaak zelf een cake als cadeautje of maak een lekkere soep of een quiche. Mijn zus plukt vaak een bloem uit de tuin, in een glazen potje met een leuk lintje er om heen en voilà, klaar. Het gebeurt ook dat mensen zeggen ‘dat je komt is al een cadeautje,’ Daar heb ik lange tijd moeite mee gehad, omdat ik me toch vaak geneerde dat ik het niet kon. Nu denk ik ‘inderdaad, dat ik er ben is goed genoeg.’ Ik ga me ook niet meer verontschuldigen. Ik merk dat steeds meer mensen zo doen."

In hoeverre beïnvloeden de schulden je relatie met je omgeving?
"Veel mensen weten het niet, zoals bijvoorbeeld collega’s. Op sommige momenten denk ik wel eens ‘ze zouden eens moeten weten’, alsof ik nog steeds bang ben dat ze me dan niet meer moeten, dat ik afga of zo. Ik schiet nooit grote bedragen voor wanneer ik langere tijd op teruggave moet wachten, die ruimte heb ik niet. Waarschijnlijk ben ik altijd wel in bepaalde mate op mijn hoede."

Waar ben je trots op?
"Dat nu de knop echt om is, dat ik het heft in handen neem. Dat ik weer zelf verantwoordelijk ben voor mijn leven. Dat mijn dochter nooit schulden heeft gemaakt, zij is zuinig en spaart! Dat ik de mogelijkheid heb om weer een buffer op te bouwen als ik 55 ben en dan misschien de keuze heb om naar een andere stad te verhuizen en voldoende te hebben voor de inrichting. Dat ik geen eeuwige heimwee meer ervaar maar dankbaar kan zijn voor mijn leven en mijn ex-man heb vergeven. Dat ik op de bankafschriften twee keer per maand een aflosbedrag afgeschreven zie staan, weer een stukje schuld minder, yes! Ook al is het soms moeilijk en frustrerend en hard bikkelen, ik doe het wel zelf!
Ik ben trots dat ik langzaam aan de finish ga halen, jarenlang was daar helemaal geen zicht op.

Elke maand ga ik meer de goede kant uit. Het gaat naar: er is geen roodstand als de rekeningen zijn betaald, ik kom uit met mijn salaris. En over een jaar: ik kan € 100 op de spaarrekening laten staan zonder die toch weer nodig te hebben." 

Wat is je eerste stap - denk je - als je schuldenvrij bent?
"Geld uitgeven, ha ha ha, naar een theatervoorstelling of een musical gaan. Met mijn kinderen uit eten, een abonnement op een krant nemen en mezelf plechtig beloven nooit meer in zo'n situatie terecht te komen!"

Tot slot: Wat zou jij mensen vanuit de ervaring die je nu hebt, willen meegeven over geld en schulden? 
"Geld is emotie. Een paar van jouw blogs ging daar ook over: laat je je beheersen door je geld of beheers jij het geld? Zorg dat je inzicht krijgt wat jouw relatie is met geld. Zoek op tijd hulp,stap over de schaamte en het schuldgevoel heen! Verdiep je in de mogelijkheden, bijvoorbeeld blogs als deze, NIBUD, lees boeken over omgaan met geld.

Als je door emotionele problemen dit niet zelfstandig kunt doen ga dan naar bijvoorbeeld het maatschappelijk werk. Zij bieden (gratis) hulp, ze geven cursussen voor budgetbeheer. Door de hele omslag in de maatschappij wordt het nu waarschijnlijk ook makkelijker om hulp te vragen en te krijgen, er zijn zoveel mensen in de problemen. En zorg dat je één of twee mensen in je omgeving hebt die je echt vertrouwt, wees eerlijk over de situatie waarin je terecht dreigt te komen of al zit."

~
Dank je wel Mirjam voor je openhartigheid en je bereidheid je verhaal met ons te delen. Wie weet inspireer je mensen of weet je ogen te openen! Ik wens je veel sterkte met het aflossen!



woensdag 18 december 2013

Schulden: het verhaal van Mirjam (2)

In het voorgaande deel lazen we dat Mirjam na haar huwelijk met K. financieel en emotioneel gesloopt achterbleef. Op de vlucht voor het geweld van haar ex-man probeerde ze met haar twee kinderen een leven in een andere stad op te bouwen. Dat viel niet mee, van de ene op de andere dag was al het bekende weg en moesten ze in het diepe springen. Ze moest haar nieuwe woning inrichten en leende geld om bijvoorbeeld een rijbewijs te halen, om zo haar kans op een baan te vergroten. Die lening kwam bovenop de schulden die er al waren. 

Weer een lening erbij dus, bovenop de al uitstaande leningen. Wat was het uiteindelijke bedrag dat je aan schulden had?
"De oorspronkelijke schuld was op het absolute dieptepunt € 28.500,-. Dat was bij Wehkamp €4.500 (inclusief ook nog een gedeelte restschuld van mijn ex-man), bij de Rabobank € 10.000 (hier ook inclusief een gedeelte restschuld van mijn ex-man) en bij mijn zus en zwager € 14.000’."

Wist je altijd het totaalbedrag aan schulden of was dat meer een sluimerend besef?
"Ik wist wel wat het bedrag was, maar het ‘landde' niet in mijn hoofd, het ging buiten mij om. Ik had mijn handen vol om op de been te blijven, om mijn werk een beetje goed te doen en om aandacht voor de kinderen te hebben. De eerste jaren deed de bank niet moeilijk. Ik loste nauwelijks af en had het krediet telkens weer nodig om de gaten op te vullen. Mijn zus en zwager deden ook niet moeilijk, zij hadden in die tijd allebei een goeie baan en hebben nooit druk uitgeoefend dat ik moest betalen. Dus probeerde ik wel de financiën op orde te krijgen, maar er was altijd een uitweg."

Kun je me vertellen waar het geld naar toe is gegaan? Was het voor verbouwingen of ging het om kleding, luxe artikelen?
"In eerste instantie was het vooral voor praktische en noodzakelijke spullen om het huis in te richten, zoals een tweedehands wasmachine, een koelkast , bedden en kledingkasten, zeil in de gangen, laminaat in de woonkamer, muren verven. Later had ik fietsen nodig voor de kinderen, een computer,
eerst rijlessen en later de auto, geld voor de school van mijn dochter, voor onderzoeken door een jeugdpsychologe waar ik maar een heel klein gedeelte van vergoed kreeg. Maar ik gaf het ook wel uit aan een vakantie."

Heb je kunnen genieten van de spullen die je kocht? Of besefte je op dat moment al dat je een probleem had?
"Ik heb altijd alles als een probleem ervaren. Nee, niet genieten. Het was altijd latent aanwezig. Op sommige momenten voelde ik dat zwaarder dan andere keren. Het gevoel altijd achter de feiten aan te lopen, nooit kunnen uitkomen met het salaris, het ene gat vullen met het andere. Doodmoe en gestrest word je daar van. Geld (of het ontbreken van geld) was een monster wat altijd op de loer lag. Altijd had ik angst dat iets opeens kapot zou gaan, schooluitgaven die opeens betaald moesten worden. Nu ben ik open, maar toen wilde ik helaas ook nog wel de schijn ophouden en wist bijna niemand hoe de zaken er voor stonden. Uit schaamte, omdat het zo'n puinhoop was. Maar ook uit boosheid op mijn ex die ons dit allemaal aangedaan had. Hij heeft nooit een € mee betaald aan het oplossen van de problemen."

Wat voor betekenis speelde geld in het gezin waarin je opgroeide?
"Mijn vader had een eigen bedrijf met sterk wisselende inkomsten. Er was veel spanning om geld, dat werd niet rechtstreeks tegen de kinderen gezegd maar het was altijd voelbaar. Onze spaarbankboekjes werden regelmatig leeg gehaald omdat er geen geld was. Was er wel eens een meevaller, dan gaf mijn vader het ook makkelijk uit aan bijvoorbeeld LP's, wat weer een reactie van mijn moeder opriep. Er was geen armoede, maar we hadden het met negen kinderen niet breed. Mijn moeder naaide alle kleding voor de meiden zelf, deels omdat ze dat leuk vond, deels uit noodzaak."

Waarom denk jij dat je schulden hebt gemaakt? Hoe heeft het kunnen gebeuren? 
"Ik wilde mijn ex-man niet afvallen, ik durfde geen crisis met hem te riskeren over geld omdat alles al zo beladen was. Het ontstond sluipend. We hadden altijd het gevoel dat we het wel konden oplossen. Als mijn ex-man tijdelijk werk had was er weer even een probleem opgelost, maar nooit voor langere tijd."

Niet alleen de tijd met haar ex-man leverde schulden op. Zes jaar geleden leerde Mirjam een andere man kennen waarmee ze een relatie kreeg. Ze zouden gaan trouwen en het plan was dat ze bij hem zou intrekken. Ze deed veel van haar spullen weg.

"Mijn goeie wasmachine weggegeven aan de buren. Fornuis weggedaan voor een schijntje. Heel veel spullen, boeken naar het grof vuil en de kringloop omdat mijn vriend mijn spullen niet in zijn huis wilde hebben. Ik heb zoveel van mijn verleden weggegooid voor hem. Hij bleek niet te vertrouwen en het huwelijk is op het nippertje niet doorgegaan. Ik had geen huis meer, geen spullen en begon weer met niets. Die klap was zo mogelijk nog groter dan de eerste keer. We hebben de scherven weer bij elkaar geraapt .... maar weer heb ik moeten lenen, bij mijn zus, de bank, Wehkamp .....er leek geen einde aan te komen, ik zat weer met tweedehands spullen terwijl ik net een paar jaar geleden voor het eerst zelf een paar nieuwe dingen had kunnen aanschaffen."

Mirjam heeft hard gewerkt om zichzelf weer op de rails te krijgen, onder andere met de hulp van een psychologe. Er viel veel te verwerken en ze kreeg meer inzicht in de redenen van haar problemen.

"Aan de buitenkant hadden mensen niet in de gaten hoe ik me altijd gevoeld heb. Ik kon hier niet wennen en heb jaren heimwee gehad naar de stad waar ik vandaan kwam. Ik ging geen verbinding aan met mijn nieuwe leven, ook al had ik een baan en deed ik de gewone dagelijkse dingen. Dat heeft heel veel invloed gehad op mijn financiële situatie. Door de psychologische hulp leerde ik me meer thuis te voelen in mijn eigen huis en ging ik veel beter voelen waar het oude zeer nog zat. Mijn ex-man overleed in die periode. Daar heb ik toen ook op een bepaalde manier afscheid van kunnen nemen, zonder wrok of bitterheid over alles wat ik ook door zijn gedrag in mijn leven heb meegemaakt. Toen ik daar los van was, kwam er ruimte voor de laatste hobbels uit het verleden."

Toen Mirjam afgelopen jaar ziek werd, kwam ze tot nog meer inzicht. Ze besefte dat de schulden een te grote impact op haar hadden.

"Afgelopen zomer ben ik een paar maanden uit de roulatie geweest omdat ik kanker kreeg. In principe ben ik nu genezen, één operatie was afdoende. Toen ik al die tijd thuis zat was er opeens wel de gelegenheid om zaken aan te pakken. Bovendien realiseerde ik me iets belangrijks. Stel dat ik uitzaaiingen had en dood zou gaan, dan zadelde ik mijn kinderen en familie met zo'n schuld op. Opeens wist ik: nu ga ik het aanpakken.

Zoals ik emotioneel mijn verleden heb verwerkt en meer in het nu leef, zo wil ik dat ook doen met de schulden. Ik besefte opeens dat het de laatste hobbel is die ik moet nemen om mijn verleden helemaal af te sluiten. Ik moet afrekenen met het slachtoffer zijn."

Mirjam heeft sindsdien de juiste drive te pakken en haar plan is om in 2017 schuldenvrij te zijn. Van haar maandsalaris van € 1900 lost ze € 400 per maand af. Hoe ze dat doet lezen jullie morgen in het laatste deel.

dinsdag 17 december 2013

Schulden: het verhaal van Mirjam (1)

Nadat ik op het blog een paar verhalen heb geplaatst over mensen die een grote schuld - anders dan een hypotheek- aflossen, stuurde Mirjam mij een mail. Ze herkende zich in de verhalen.   

"Wat ik herken in de verhalen: de schaamte, het gebeurt ‘gewoon’, ook ik was niet alert genoeg, had onvoldoende grip op emoties en mede daardoor ook op mijn uitgaven, dat realiseer ik me steeds meer."

Van het één kwam het ander en Mirjam bleek bereid haar verhaal hier te vertellen. Ze is 50 jaar en heeft jaren als verpleegkundige gewerkt. Op dit moment werkt ze 32 uur per week als teamleider bij een thuiszorgorganisatie. Ze heeft een grote schuld uitstaan. Na een huwelijk met een man die veel geld uitgaf aan gokken heeft ze een nieuwe start in het leven gemaakt. Door bedreigingen van haar ex-man moest ze met hun twee kinderen een leven opbouwen in een andere stad. Zonder te beschikken over een buffer moest er wel een nieuw huis worden ingericht. Daar werd een lening voor aangegaan. Daarna nog één, om haar rijbewijs te halen, om zo haar kans op werk te vergroten. Maar er zijn geleidelijk aan ook schulden aangegaan voor minder noodzakelijke spullen.

In juni van dit jaar werd Mirjam een spiegel voor gehouden. Ze werd ziek en moest worden geopereerd. Dat was voor haar een belangrijk omslagpunt. 


"Ik werd met mijn neus op de feiten gedrukt dat ik niet door kan gaan met dit uitstelgedrag. Ik wilde het ook niet, omdat ik me realiseerde dat ik met deze schulden nooit zou kunnen verhuizen, niet een auto kan aanschaffen, het is altijd een fysieke en mentale last om mijn nek. Zoals ik emotioneel mijn verleden heb verwerkt en meer in het nu leef, zo wil ik dat ook doen met de schulden." 

Tijd voor een plan dus, om af te lossen.Het verhaal van Mirjam verschijnt deze week in drie delen. Vandaag lezen we hoe het zover heeft kunnen komen.

"Ik volgde een opleiding tot verpleegkundige en verdiende een matig salaris, maar kon daar wel van leven. Ik had geen spaargeld, van dat leerling-salaris hield je niet veel over als je op kamers woonde. Aan het einde van de opleiding leerde ik K. kennen. Hij was vertrokken uit zijn land van herkomst en kwam hier in een asielprocedure terecht. Hij woonde in een groot pand met zes landgenoten. Ze deelden het geld en het eten en iedereen had om beurten wel ergens een baantje in een afwaskeuken, café, op de markt of in de kassen. K. was met één koffer met kleding hier aangekomen, dus ik viel niet voor hem vanwege het grote geld! We werden verliefd en wilden trouwen"

Ze gingen eind jaren ‘80 samenwonen in een klein huisje en richtten dat in met spullen van de kringloop en van wat ze kregen. Mirjam was inmiddels klaar met haar opleiding en vond een baan met een vast contract, ze verdiende fl.1300 per maand. Haar man mocht niet werken omdat hij in een asielprocedure zat. In deze periode begonnen de problemen.

"K. vond het vreselijk dat ik kostwinner was. Hij voelde zich volkomen nutteloos. Hij had vroeger altijd goeie banen gehad en meer dan genoeg inkomen. Hij heeft dus wel een hoge prijs betaald met het besluit naar Nederland te vluchten. Vlak na ons trouwen ontstond zijn alcoholprobleem, hij was depressief. Dat was een periode met veel ups en downs. Hij leende geld bij vrienden voor drank en hij begon te gokken. Hij won soms iets, maar verloor nog meer. Ik hield dat angstvallig geheim voor familie en vrienden. Sommigen waren al helemaal niet zo blij met mijn keuze voor K. en dit gedrag zou alleen maar hun idee bevestigen dat buitenlanders niet deugen. In die tijd zijn de eerste leningen ontstaan bij kennissen van hem, maar ook bij Wehkamp, waar je toen nog zonder problemen of controle geld kon lenen."

Het is natuurlijk niet alleen ellende, er waren ook goede periodes met een gezellig gezinsleven. Hun dochter werd geboren, K. kreeg in 1992 een verblijfsvergunning en kon eindelijk gaan werken. Alleen niemand zat op hem te wachten en de problemen met drank, gokken en lenen namen toe.

"We hadden een en/of rekening met een gezamenlijke pas en er ontbrak regelmatig geld van de rekening. Ik zorgde daarom dat ik meteen als mijn salaris binnen kwam, als eerste boodschappen deed, om zoveel mogelijk voorraad voor de maand in te slaan. Toch ontstonden er betalingsachterstanden voor de huur en vaste lasten. K. schaamde zich diep voor zijn gedrag en was gefrustreerd over het feit dat hij geen baan had en er een puinhoop van maakte. Bij de bank konden we zonder problemen een krediet krijgen (begin jaren '90), terwijl we nog steeds leefden van één salaris en we continu in het rood stonden. Mijn familie had intussen wel in de gaten welke problemen er waren, maar ik probeerde te redden wat er te redden viel en hield K. nog steeds de hand boven het hoofd. Hij probeerde ook telkens de boel op te pakken en we hielden werkelijk van elkaar. Af en toe had hij wat werk en dan leefde hij helemaal op. Dan werden de rekeningen weer betaald en had hij het gevoel er toe te doen."

In 1997 werd hun zoon geboren. Geleidelijk aan verergerde de situatie en in 1999 zijn ze gescheiden van tafel en bed. Omdat er nog steeds een gezamenlijke rekening was, bleef het op financieel gebied ellende. In 2001 escaleerde de situatie zo erg dat Mirjam met haar kinderen moest vluchten, eerst naar een vrouwenopvang en later naar een andere stad. Ze had niets behalve financiële en emotionele ellende. Ze moest een nieuw leven opbouwen maar had geen basis om op terug te vallen.

"Dit verleden heeft een grote impact gehad op ons gezinsleven. Ik had een negatief saldo op de bank en een krediet waar nog niets van afbetaald was. Dit was een schuld van mijn ex-man. Er was geen geld om een flat in te richten. We hebben wel steun van familie gehad, maar men was niet op de hoogte van de werkelijke bedragen. Bij de bank kon ik een aanvullende lening krijgen. De schuld bij Wehkamp nam toe, soms ongemerkt. Ik voelde me gesloopt door al die jaren en kon moeilijk wennen in de nieuwe woonplaats. We waren van het ene op het andere moment los gerukt uit onze vertrouwde omgeving en wisten dat we daar nooit meer terug zouden komen. Alles was opeens over en weg: ons huis, vrienden, werk, de school van de kinderen. Alle zekerheid en veiligheid was onder ons vandaan geslagen. Ik was niet in staat om te werken, ik was al blij dat ik de dag door kwam. De kinderen kon ik verzorgen en daar hield het wel mee op. Ik heb een jaar lang in de ziektewet gezeten, ik was apathisch en depressief. Na een jaar kreeg ik weer een baan, alleen daarvoor had ik een rijbewijs nodig én een auto. Dat had ik niet! Mijn zus en zwager leenden me geld voor het halen van mijn rijbewijs en de aanschaf van een bescheiden formaat auto, in totaal zeker € 10.000."

Mirjam probeert een nieuw leven op te bouwen maar dat gaat moeizaam. Ze heeft nog steeds schulden en aflossen lukt niet goed. Waarom dat zo is en waarom ze uiteindelijk wel is gaan aflossen, lezen jullie morgen in het tweede deel.
 



maandag 16 december 2013

Het aflosverhaal van Hanna

Hanna is 65 jaar waarvan 44 jaar getrouwd en het grootste deel daarvan thuisblijfmoeder. Sinds haar 39ste is ze chronisch ziek, wat de nodige kosten met zich meebrengt. Ze hebben altijd zuinig geleefd. Deels omdat ze dat van huis uit gewend was en deels omdat ze zich er altijd bewust van is geweest dat grondstoffen eindig zijn en we de aarde niet straffeloos kunnen vervuilen. Daarom consuminderde ze al voor ze ooit van het woord gehoord had. Ze is er altijd vanuit gegaan dat de grootste milieubesparing het niet kopen van spullen is.

Omdat ze graag in een kindvriendelijke buurt wilden wonen, stapten ze in 1978 over van een huur- naar een koopwoning. De woning kostte fl. 140.000. Ze namen daarvoor een hypotheek op van fl.135.000. Omdat de woning niet onder de NHG viel, was het niet mogelijk een hogere financiering te krijgen. Ook hadden ze geen keus wat voor hypotheek ze namen. Het werd er één op basis van een levensverzekering tegen 8% rente. Een paar jaar later stortte de markt in en werd het buurhuis verkocht voor fl.70.000 gulden.

In 1999 kochten ze hun huidige woning. Hiervoor namen ze een aflossingsvrije hypotheek van fl. 200.000. De rest financierden ze uit de opbrengst van de vorige woning en spaargeld.

Waarom ben jij gaan aflossen?
Eerst losten we af via de levensverzekering, extra aflossen was niet mogelijk. De schuld bleef dus gelijk. Ik maakte me daar niet druk over omdat we toen eigenlijk geen geld over konden houden. Het was crisis (ja, toen ook al) en de salarissen van ambtenaren en onderwijzers werden verlaagd. In ons geval met fl. 100 per maand. Van “onder water staan” hadden we nog nooit gehoord. Die uitdrukking werd toen niet gebruikt. We moesten alle zeilen bijzetten om rond te komen. Als de hypotheekrente was afgeschreven en de ziektekostenverzekering betaald, was er al twee derde van het inkomen weg. Met een groot gezin was het elke maand weer een kunst om rond te komen. Toen de oudste kinderen gingen studeren, werd het echt zwaar. Tot hun achttiende kregen ze geen OV-kaart en moesten we de treinkosten, naast collegegeld en boeken, zelf betalen. Je had pech als je kinderen snel de middelbare school afmaakten. Toen ben ik voor het eerst na gaan denken hoe ik de hypotheek omlaag kon krijgen. We zijn naar de hypotheekadviseur gestapt die ons adviseerde om de levensverzekering af te kopen en de hypotheek over te sluiten. Met een nieuwe, weer aflossingsvrije, hypotheek van fl.75.000 werd het leven een stuk makkelijker. Bij een aflossingsvrije hypotheek betaalde je minder rente en aflossen deden we gewoon op eigen initiatief. Bij de aankoop van het huis waar we nu wonen, heb ik me gelijk voorgenomen verder te gaan met aflossen. De krapte in het verleden wilde ik niet meer meemaken. Bovendien ben ik er altijd van uitgegaan dat we bij het ouder worden minder inkomen en meer kosten zouden hebben. Dan is het fijn om een afgelost huis te hebben.


Wat voor hypotheek heb jij?
Nu hebben we nog een aflossingsvrije hypotheek van € 3.000,-. Die laatste paar duizend hebben we laten staan omdat we in geval van verhuizing goedkoper een nieuwe hypotheek af konden sluiten.


Wil je alles aflossen/ Heb je de hele som afgelost?
Dit jaar hebben we ons huis zodanig laten verbouwen, dat we hier kunnen blijven wonen tot zelfstandig wonen niet meer gaat. Vandaar dat we nu ook dat laatste bedrag aflossen. Over een maand zijn we hypotheekvrij.


Hoe reageerde je hypotheekverstrekker op je aflosplannen?
 Niet. We hebben destijds bedongen dat we maximaal 20% per jaar af konden lossen.


Ben je helemaal vrij om af te lossen wat je wilt, of moet je je aan een minimaal aflosbedrag houden van de bank? Is het aflossen een ingewikkeld administratief proces?
Het minimale bedrag wat we per jaar af kunnen lossen is € 500,-. Het aflossen is makkelijk. Je maakt het geld over onder vermelding van het hypotheeknummer en het woord “aflossing”. Vervelend was, dat we maar één keer per jaar af mochten lossen.


Maakte je van te voren een aflosplan en lukt het je om je daaraan te houden?
Het enige plan wat ik had, was zoveel mogelijk af te lossen voor mijn man met pensioen ging. Aan het eind van ieder jaar keek ik wat voor grote kosten er het volgend jaar te verwachten waren en bepaalde dan het bedrag wat we af konden lossen. Door een erfenis is dat sneller gegaan dan verwacht.


Hoever ben je met aflossen?
Alles is afgelost, op € 3.000 na die we, zoals gezegd, dit jaar aflossen.


Hoe reageerde je omgeving dat je ging aflossen?
Zo’n vijftien jaar geleden vonden de meeste mensen het raar. Je huis werd immers toch steeds meer waard. Als we dan zeiden dat we dat wel anders meegemaakt hadden, kon men zich daar niets bij voorstellen. Dat zou toch nooit weer gebeuren. Als ik nu zeg dat we ons huis vrijwel afgelost hebben, reageren mensen anders. Vaak hebben mensen van onze leeftijd spijt dat ze vroeger niet afgelost hebben.


Hoe houd je het vol? Hoe ga je om met tegenvallers?
Niet aflossen was nooit een optie. Ik heb me gewoon altijd aangepast aan de omstandigheden.

Wat is jouw tip voor mensen die nog niet aflossen en twijfelen of ze het moeten gaan doen? Bedenk dat geld lenen altijd geld kost. Laat je niet wijsmaken dat je een dief van je eigen portemonnee bent als je door af te lossen minder hypotheekrente aftrek krijgt. Bedenk eens hoeveel vrijheid het geeft als je niet iedere maand een enorm bedrag aan de hypotheekverstrekker hoeft te betalen. Je bent vrijer om minder te gaan werken of eerder te stoppen. Mijn man heeft de laatste jaren voor zijn pensionering drie dagen per week gewerkt. Dat kon doordat we al zoveel afgelost hadden. Bovendien gaat het steeds makkelijker doordat je iedere maand minder betaald.

zondag 15 december 2013

Schulden

Schulden zijn zo gemaakt. Je koopt een huis en je hebt er één. Dat is een schuld die veel voorkomt. Wel één die je kan opbreken als je niets aflost en je huis onder water staat. Maar er zijn ook andere schulden natuurlijk. Mensen gaan schulden aan om verschillende redenen. Omdat ze een studie willen betalen, ziek worden en een dure behandeling die niet wordt vergoed moeten betalen of op grotere voet willen leven dan kan. Soms gaan mensen schulden helemaal niet bewust aan maar 'sluipt het erin'. Of ze geven geen tegengas als een partner te veel geld uitgeeft.

Achter elke schuld zit een verhaal. Deze week lezen we op maandag het hypotheekaflosverhaal van Hanna. Op dinsdag, woensdag en donderdag verschijnt hier het verhaal van Mirjam en de grote schuld die zij nu aflost.  Op vrijdag lezen we over hoe het verschrikkelijk mis kan gaan met het kopen van een huis. Gaat het huis aan je neus voorbij en heb je toch een schuld, dat komt vaker voor dan je denkt. Hierover gaat het boek Schuld & Boete van Antoinette Kalkman, een recensie hiervan lezen jullie op vrijdag.


Tot zover komende week. Fijne zondag!

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...