dinsdag 17 december 2013

Schulden: het verhaal van Mirjam (1)

Nadat ik op het blog een paar verhalen heb geplaatst over mensen die een grote schuld - anders dan een hypotheek- aflossen, stuurde Mirjam mij een mail. Ze herkende zich in de verhalen.   

"Wat ik herken in de verhalen: de schaamte, het gebeurt ‘gewoon’, ook ik was niet alert genoeg, had onvoldoende grip op emoties en mede daardoor ook op mijn uitgaven, dat realiseer ik me steeds meer."

Van het één kwam het ander en Mirjam bleek bereid haar verhaal hier te vertellen. Ze is 50 jaar en heeft jaren als verpleegkundige gewerkt. Op dit moment werkt ze 32 uur per week als teamleider bij een thuiszorgorganisatie. Ze heeft een grote schuld uitstaan. Na een huwelijk met een man die veel geld uitgaf aan gokken heeft ze een nieuwe start in het leven gemaakt. Door bedreigingen van haar ex-man moest ze met hun twee kinderen een leven opbouwen in een andere stad. Zonder te beschikken over een buffer moest er wel een nieuw huis worden ingericht. Daar werd een lening voor aangegaan. Daarna nog één, om haar rijbewijs te halen, om zo haar kans op werk te vergroten. Maar er zijn geleidelijk aan ook schulden aangegaan voor minder noodzakelijke spullen.

In juni van dit jaar werd Mirjam een spiegel voor gehouden. Ze werd ziek en moest worden geopereerd. Dat was voor haar een belangrijk omslagpunt. 


"Ik werd met mijn neus op de feiten gedrukt dat ik niet door kan gaan met dit uitstelgedrag. Ik wilde het ook niet, omdat ik me realiseerde dat ik met deze schulden nooit zou kunnen verhuizen, niet een auto kan aanschaffen, het is altijd een fysieke en mentale last om mijn nek. Zoals ik emotioneel mijn verleden heb verwerkt en meer in het nu leef, zo wil ik dat ook doen met de schulden." 

Tijd voor een plan dus, om af te lossen.Het verhaal van Mirjam verschijnt deze week in drie delen. Vandaag lezen we hoe het zover heeft kunnen komen.

"Ik volgde een opleiding tot verpleegkundige en verdiende een matig salaris, maar kon daar wel van leven. Ik had geen spaargeld, van dat leerling-salaris hield je niet veel over als je op kamers woonde. Aan het einde van de opleiding leerde ik K. kennen. Hij was vertrokken uit zijn land van herkomst en kwam hier in een asielprocedure terecht. Hij woonde in een groot pand met zes landgenoten. Ze deelden het geld en het eten en iedereen had om beurten wel ergens een baantje in een afwaskeuken, café, op de markt of in de kassen. K. was met één koffer met kleding hier aangekomen, dus ik viel niet voor hem vanwege het grote geld! We werden verliefd en wilden trouwen"

Ze gingen eind jaren ‘80 samenwonen in een klein huisje en richtten dat in met spullen van de kringloop en van wat ze kregen. Mirjam was inmiddels klaar met haar opleiding en vond een baan met een vast contract, ze verdiende fl.1300 per maand. Haar man mocht niet werken omdat hij in een asielprocedure zat. In deze periode begonnen de problemen.

"K. vond het vreselijk dat ik kostwinner was. Hij voelde zich volkomen nutteloos. Hij had vroeger altijd goeie banen gehad en meer dan genoeg inkomen. Hij heeft dus wel een hoge prijs betaald met het besluit naar Nederland te vluchten. Vlak na ons trouwen ontstond zijn alcoholprobleem, hij was depressief. Dat was een periode met veel ups en downs. Hij leende geld bij vrienden voor drank en hij begon te gokken. Hij won soms iets, maar verloor nog meer. Ik hield dat angstvallig geheim voor familie en vrienden. Sommigen waren al helemaal niet zo blij met mijn keuze voor K. en dit gedrag zou alleen maar hun idee bevestigen dat buitenlanders niet deugen. In die tijd zijn de eerste leningen ontstaan bij kennissen van hem, maar ook bij Wehkamp, waar je toen nog zonder problemen of controle geld kon lenen."

Het is natuurlijk niet alleen ellende, er waren ook goede periodes met een gezellig gezinsleven. Hun dochter werd geboren, K. kreeg in 1992 een verblijfsvergunning en kon eindelijk gaan werken. Alleen niemand zat op hem te wachten en de problemen met drank, gokken en lenen namen toe.

"We hadden een en/of rekening met een gezamenlijke pas en er ontbrak regelmatig geld van de rekening. Ik zorgde daarom dat ik meteen als mijn salaris binnen kwam, als eerste boodschappen deed, om zoveel mogelijk voorraad voor de maand in te slaan. Toch ontstonden er betalingsachterstanden voor de huur en vaste lasten. K. schaamde zich diep voor zijn gedrag en was gefrustreerd over het feit dat hij geen baan had en er een puinhoop van maakte. Bij de bank konden we zonder problemen een krediet krijgen (begin jaren '90), terwijl we nog steeds leefden van één salaris en we continu in het rood stonden. Mijn familie had intussen wel in de gaten welke problemen er waren, maar ik probeerde te redden wat er te redden viel en hield K. nog steeds de hand boven het hoofd. Hij probeerde ook telkens de boel op te pakken en we hielden werkelijk van elkaar. Af en toe had hij wat werk en dan leefde hij helemaal op. Dan werden de rekeningen weer betaald en had hij het gevoel er toe te doen."

In 1997 werd hun zoon geboren. Geleidelijk aan verergerde de situatie en in 1999 zijn ze gescheiden van tafel en bed. Omdat er nog steeds een gezamenlijke rekening was, bleef het op financieel gebied ellende. In 2001 escaleerde de situatie zo erg dat Mirjam met haar kinderen moest vluchten, eerst naar een vrouwenopvang en later naar een andere stad. Ze had niets behalve financiële en emotionele ellende. Ze moest een nieuw leven opbouwen maar had geen basis om op terug te vallen.

"Dit verleden heeft een grote impact gehad op ons gezinsleven. Ik had een negatief saldo op de bank en een krediet waar nog niets van afbetaald was. Dit was een schuld van mijn ex-man. Er was geen geld om een flat in te richten. We hebben wel steun van familie gehad, maar men was niet op de hoogte van de werkelijke bedragen. Bij de bank kon ik een aanvullende lening krijgen. De schuld bij Wehkamp nam toe, soms ongemerkt. Ik voelde me gesloopt door al die jaren en kon moeilijk wennen in de nieuwe woonplaats. We waren van het ene op het andere moment los gerukt uit onze vertrouwde omgeving en wisten dat we daar nooit meer terug zouden komen. Alles was opeens over en weg: ons huis, vrienden, werk, de school van de kinderen. Alle zekerheid en veiligheid was onder ons vandaan geslagen. Ik was niet in staat om te werken, ik was al blij dat ik de dag door kwam. De kinderen kon ik verzorgen en daar hield het wel mee op. Ik heb een jaar lang in de ziektewet gezeten, ik was apathisch en depressief. Na een jaar kreeg ik weer een baan, alleen daarvoor had ik een rijbewijs nodig én een auto. Dat had ik niet! Mijn zus en zwager leenden me geld voor het halen van mijn rijbewijs en de aanschaf van een bescheiden formaat auto, in totaal zeker € 10.000."

Mirjam probeert een nieuw leven op te bouwen maar dat gaat moeizaam. Ze heeft nog steeds schulden en aflossen lukt niet goed. Waarom dat zo is en waarom ze uiteindelijk wel is gaan aflossen, lezen jullie morgen in het tweede deel.
 



Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...