donderdag 5 december 2013

Crisis en armoe

Deze week konden we het in de krant lezen: 1 op de 10 kinderen leeft in armoede, dat zijn 384.000 kinderen. 1,2 miljoen mensen 'heeft het arm' Het CBS heeft het armoedesignalement gepubliceerd en daar komen deze onthutsende cijfers in voor. Los van het feit dat het schrijnend is dat mensen in armoe moeten leven, is het helemaal schrijnend dat het voor 30 % niet een tijdelijke maar een blijvende situatie is. Bovendien neemt de armoede toe. 1,329 miljoen mensen moest in 2012 rondkomen van een heel laag inkomen.

Een laag inkomen hoeft niet gelijk te staan aan armoede. Wat voor de één armoe is, is voor de ander ruim voldoende. Om toch ergens een grens te trekken is er een officiële inkomensgrens. Een inkomen rond en onder die grens verhoogt de kans op armoede. Een alleenstaande die moet rondkomen van €1040 leeft bijvoorbeeld op de niet-veel-maar-toereikend-grens. Wie een inkomen op dit niveau heeft, kan de basisbehoeften (wonen, voeding) betalen en daarnaast een klein bedrag besteden aan recreatie en sociale deelname.  Wat blogger Immie daarvan vindt, kunnen we hier lezen. Zij voelt zich absoluut niet arm! En dat is ze ook niet. Ze heeft zoals ze zelf uitlegt een fijn huis, kan dieren houden en gaat soms een paar dagen op vakantie. Ze heeft spaargeld en kan onverwachte uitgaven en tegenslag opvangen. Volgens de cijfers zit ze op het randje maar als je naar haar leven en keuzes kijkt, komt zij goed uit met wat er binnenkomt.

Veel mensen kunnen uitstekend rondkomen met heel weinig inkomen. Mensen met lasten die in verhouding staan tot hun inkomsten, kunnen goed klappen opvangen. Omdat er ruimte is om wat geld opzij te zetten. Dat geldt voor alle inkomens. Iedereen - of je nu een hoog of laag inkomen hebt - kan beter uitkomen als die balans aanwezig is. Het gaat dus niet eens zozeer om inkomen maar om dat wat er over blijft na aftrek van de lasten. Wat er binnenkomt, zegt niet alles over wat je kunt besteden.

Mensen worden ziek en maken hoge kosten. Tja, daar gaat die balans. Mensen worden ontslagen. Ook al heb je een buffer, na een paar jaar WW dreigt de bijstand. Ook al is je buffer hoog, als jij boven de 50 bent en geen andere baan meer vindt, dan is de bijstand niet genoeg om je lasten te betalen, ook al heb je misschien geen tophypotheek. Mensen gaan scheiden en blijven achter met een hoge schuld. Dan kun je nog zo verantwoord bezig zijn geweest met je financiën, als jij je huis moet verkopen op het moment dat het onder water staat, verzuip je evengoed. Door een opeenstapeling van pech, ontslag en een kapotte wasmachine, kun je zomaar ineens in de schulden zitten. En daaruit komen als je weinig zicht hebt op verbetering van je economische omstandigheden, is moeilijk.

Jammer genoeg verschijnen er prompt in de media verhalen die armoede nuanceren of juist heel erg benadrukken of belachelijk maken. Mensen die uitstekend rondkomen van een inkomen dat op de armoedegrens ligt, wordt bijna aangepraat dat ze arm zijn. Of er wordt net zo lang gezocht tot er weer een sukkel is gevonden die alleen maar opwarmmaaltijden eet en dus niet uitkomt met haar geld. Het zijn altijd de uitersten die worden aangedragen om een beeld te scheppen, jammer genoeg.

Maar armoede is veel genuanceerder. Het is de uitkomst van pech, van factoren van buitenaf die je niet kunt beïnvloeden én van keuzes die je maakt. Pech kunnen we niet voorkomen. Hoewel je misschien heel gezond leeft, is dat geen garantie dat je gezond blijft. Goed je werk doen, is geen garantie meer dat je dit werk houdt. Factoren van buitenaf, zoals een haperende economie, daar kun jij in je eentje ook weinig aan doen. Blijft over de keuzes die je maakt. Hoe leef je? Wat heb jij nodig om rond te komen? Wat is het minimum voor jou, heb je dat wel eens onderzocht? En hoever staat dat af van je huidige leefstijl?

Bijna de helft van werkend Nederland weet niet wat de hoogte van de uitkering is na ontslag. Dat is de eerste 2 maanden 75% van het laatstverdiende loon, daarna is het 70 %. Maar daar geldt wel een maximumbedrag van € 36.000 bruto per jaar voor. 83 % (!!) weet niet hoe lang je maximaal een WW-uitkering kunt krijgen. Dat is maximaal 38 maanden, maar dat is alleen als je voldoende aaneengesloten hebt gewerkt. Op berekenhet kun je uitrekenen wat op jou van toepassing zou zijn. Is de uitkomst voldoende om je vaste lasten te betalen? Maak voor de gein eens een crisisbegroting en kijk wat je zou moeten schrappen.

Als je werkloos wordt door ontslag of ziekte kan dit er enorm inhakken. Toen ik ziek werd, was ik nergens op voorbereid. Niet op ziekzijn, niet op de stress die het inkomensverlies meebracht en niet op de aanpassingen die we moesten doorvoeren in de financiën. Ik heb geleerd dat je zomaar ziek kunt worden en er zomaar er in inkomen op achteruit kunt gaan. Sommige stress had voorkomen kunnen worden, door bijvoorbeeld een crisisbegroting klaar te hebben liggen. Niet alleen ik vind dat, ook het U.WV vindt dat. Die start deze maand een voorlichtingscampagne.

Voorbereid zijn zal niet alles uitmaken, maar het maakt wel veel uit als het leven aan je deur klopt. En het is in ieder geval iets wat je zelf in de hand hebt. Goede keuzes maken kunnen niet voorkomen dat je ontslagen wordt of problemen krijgt. Maar ze kunnen misschien wel voorkomen dat in jouw geval bij ontslag het dubbeltje de verkeerde kant opvalt. Goede keuzes maken betekent niet alleen zorgen dat je een balans hebt tussen wat erin komt en wat er uit gaat maar ook dat je weet hoe je de balans houdt als je inkomen wegvalt. Het zal jullie niet verbazen dat ik meerdere crisisbegrotingen heb: één voor als mijn uikering wegvalt, één voor als M. zijn baan verliest.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...