woensdag 10 juli 2013

Schulden aflossen: het verhaal van Luccy (2)


Afgelopen maandag lazen we dat Luccy na het verbreken van haar relatie achterbleef met een enorme schuld, veroorzaakt door haar ex-vriend. De hoogte van deze schuld drong stapsgewijs tot haar door. Omdat zij samen met haar vriend een aantal leningen had afgesloten om zijn schulden af te betalen, werd ook zij aansprakelijk gesteld - na het verbreken van de relatie - voor het aflossen van die schulden. Naast de schuld van die leningen waarvan ze op de hoogte was, kwamen ook schuldeisers langs die bijvoorbeeld geld kregen voor een auto, gemaakte kosten voor de hond, niet betaald bij het tanken. Ook al was haar vriend vertrokken en was zij formeel niet aansprakelijk voor schulden die op zijn naam werden gemaakt, zij werd wel met de gevolgen geconfronteerd. Ze startte met aflossen.

Wat is de oorzaak dat jij aansprakelijk werd gesteld voor deze schuld? Of nam hij ook een deel van de schuld op zich?
Eigenlijk was ik aansprakelijk voor de helft van de schuld, want ik had mee getekend bij het aangaan van beide persoonlijke leningen en samen hadden we een en/of rekening. Maar formeel was ik hoofdelijk aansprakelijk voor de gehele schuld van de beide persoonlijke leningen en de roodstand op de en/of rekening. Hij was ook aansprakelijk alleen hij heeft nooit iets betaald. Ik was niet getrouwd in gemeenschap van goederen, ik woonde samen met hem en had een notariële samenlevingsovereenkomst. Ik was niet aansprakelijk voor zijn gemaakte schulden, zoals voor de auto en caravan. Deze heb ik uiteindelijk wel betaald, ook al was hij hiervoor verantwoordelijk.

Ging het om meerdere schulden van een totaal bedrag van 50.000 gulden of was er sprake van één schuldeiser?
Het ging om meerdere schuldeisers, namelijk de beide persoonlijke leningen, en de roodstand op de en/of rekening en alle schuldeisers van de schulden op naam van mijn ex.

Als er sprake was van meerdere schuldeisers, hoe bepaalde je de prioriteit van aflossen ? Betaalde je iedereen maandelijks een beetje, maakte je afspraken met de schuldeisers?
Ik vond het lastig om dit aan te pakken. Totdat ik contact opnam met de schuldeisers telkens als er een brief/rekening/iemand aan de deur kwam. Dan legde ik de situatie uit, dat hij verdwenen was naar Duitsland, zonder achterlating van een adres. Met de bank (van de 2 persoonlijke leningen en de roodstand op de en/of rekening) heb ik contact gehad en een regeling getroffen. Toen was nog niet duidelijk dat hij niets zou gaan betalen maar daar ging ik in het begin wel van uit. Ik verwachtte dat hij zijn gedeelte van de gezamenlijke schuld zou betalen en de schulden van hemzelf volledig. Dat bleek dus niet het geval.

Wat was je eerste stap toen je ontdekte dat je 50.000 gulden moest aflossen? Maakte je een plan?
Ik wist eerst nog niet dat het uiteindelijk om zo'n groot bedrag ging, dat heb ik pas jaren later bij elkaar opgeteld. Ik had mijn kracht nodig voor de baby, werk, huishouding en financiën. Wel maakte ik telkens afspraken over de verschillende aflossingen. Dat is belangrijk, het gaat er namelijk om dat de schuldeiser weet hoe de situatie is, dan kun je goed afspraken maken. Van belang is om deze afspraken na te komen.

Waren er instanties tot wie je je voor hulp kon wenden? Bijvoorbeeld een gemeentelijke kredietbank? Of mensen uit je omgeving?
Ik heb geen beroep gedaan op instanties, behalve in het eerste jaar na de breuk. Van schuldeisers kreeg ik de ruimte om in termijnen te betalen. Mijn ouders hebben het eerste jaar op de baby gepast, terwijl ik ging werken. 's Avonds bij het ophalen kon ik regelmatig mee-eten met het warme eten en wat meenemen voor de volgende dag. Ik werkte drie dagen per week, inclusief ouderschapsverlof.

In het eerste jaar heb ik een beroep gedaan op de Raad voor de Rechtsbijstand en kreeg ik een toevoeging, dat is een bijdrage in de kosten voor de advocaat voor mensen met een laag inkomen. Die toevoeging kreeg ik voor de dagvaarding die mijn ex heeft uitgevaardigd aan mij. Hij eiste volledige voogdij over de baby. Daarop heb ik een alimentatieverzoek ingediend voor de baby.

Na een jaar vol rechtszaken over de voogdij en de kinderalimentatie en veel migraine kreeg Luccy de volledige voogdij over hun zoon. Haar ex moest 100 gulden per maand aan alimentatie betalen, iets wat hij nooit heeft gedaan. Ook waren daar nog steeds de schulden die hij niet afbetaalde. Ze begon zich af te vragen hoe ze in deze situatie verzeild was geraakt en - nog belangrijker – hoe ze hier weer uit kon komen.
Uiteindelijk nam ik het besluit om de situatie zo te nemen zoals die is en dit op te lossen. De situatie was dat hij niets betaalde, geen alimentatie, geen schulden, geen bankaflossingen. In plaats van me te focussen op hem, ben ik me gaan focussen op de oplossing voor deze situatie. Ik heb alle rechtszaken stopgezet en ben met aflossen begonnen, stukje voor stukje, ook zijn schulden. Dat voelde goed, ik voelde me sterk, omdat ik nu het heft in handen nam. Dit heb ik gecontinueerd. De baby kreeg een plek op het kinderdagverblijf. Mijn ex trouwde binnen een half jaar met een Duits meisje van 18 en kreeg snel achter elkaar twee kinderen.

Wat voor maatregelen nam je in je financiële huishouding? Waar bespaarde je op? Wat voor keuzes maakte je en waarom?
Naar aanleiding van het boek: "Your money or your live' van Vicki Robin heb ik mijn financiën op een rijtje gezet. Dat wil zeggen de inkomsten en uitgaven genoteerd. Dit gaf mij in ieder geval inzicht, dat werkte verhelderend.  Het boek van Hanneke en Rob (‘Je geld of je leven’) heeft mij ook geholpen. Ik heb jaren lang alles bijgehouden aan uitgaven en inkomsten. Zo heb ik een maatgevoel ontwikkeld en daar vertrouw ik nu op. Nu maak ik af en toe nog een nieuw prijzenboek, dat helpt me en ik vind het fijn. Het boek van Hanneke en Rob is overigens gratis als E-book te downloaden: Je geld of je leven

Mijn half uitgeklede huis hield ik gewoon zo. Ik had geen stereo, mobiele telefoon of een tv-aansluiting. Wel had ik een 20 jaar oud gasfornuis met oven, een magnetron, een koelkast, een vrieskast en een wasmachine. De eethoek heb ik van de "kraak" gehaald en ook het bankstel heb ik overgenomen van iemand die er na tien jaar vanaf wilde. Dat waren prima meubelstukken. Ik heb zes jaar geen tv-aansluiting gehad en dat ging prima. Ik had wel een oude tv, een oude videorecorder en een aantal video's, kindervideo’s in het Duits en Engels.

In de avonden was ik bezig met het repareren van spullen, herstellen van kleding, de financiën, de huishouding, of het uitzoeken van van alles. 's Avonds luisterde ik naar de radio. Ik had een oude auto, daar ben ik heel lang in blijven rijden en heb ik volledig "op" gereden. Koken deed ik voor meerdere dagen. Het overige vroor ik in of at ik de volgende avond en ik maakte hier ook babypotjes van door te pureren. Dit deed ik ook met fruit. Ik hield de prijzen van de supermarkten bij en ging "hamsteren", een soort extreme couponing, al bestond die term toen nog niet.

Ik onderhield sociale contacten door het schrijven van brieven naar vriendinnen, ook in het buitenland. Ik bespaarde vooral op mezelf, ik heb jarenlang geen nieuwe kleding gekocht en dat ging prima. Voor een feestje leende ik wel eens kleding van een tante of mijn moeder. Ik ging naar de kringloopwinkel voor noodzakelijke zaken. Ik heb echt extreem bezuinigd, dus uitsluitend gekocht wat noodzakelijk was. Geen vakantie. Van belang was op dat moment: werk (inkomen), een veilig huis, voeding, warmte, vervoer.

Luccy werd in deze periode niet alleen geïnspireerd door een boek als 'Your money or your live' maar ook door haar eigen familie.
In de oorlog had mijn oma het veel moeilijker met vijf kinderen, waarvan mijn moeder is geboren in de hongerwinter. Doordat mijn oma met het hele gezin moest evacueren, lopend met de kinderwagen waarin mijn moeder van een paar dagen oud lag, had mijn oma geen melk. Ze kon geen borstvoeding geven door alle stress. Er was weinig te eten voor de kinderen. Natuurlijk is de situatie niet echt te vergelijken, maar dan heb ik het toch wel heel goed gehad met een veilig huis, een inkomen, warmte, voeding. Ik ben veel op bezoek geweest bij mijn oma, dat vond ze gezellig en ik ook. Om haar een leuk cadeau te geven heb ik mezelf eens opgegeven bij het tv-programma: "Wie van de drie?" , want dat keek ze altijd op tv. Groot was haar verrassing om mij te zien. Erg leuk en ik had een leuke dag daar in Hilversum en won nog wat ook.

Je kunt natuurlijk aflossen door te bezuinigen maar je kunt ook aflossen door meer inkomen te genereren. Ben jij meer gaan werken of heb je ervoor gezorgd meer te gaan verdienen?
Ja, ik ben meer gaan werken, ik werkte full time en ik deed mee aan gratis prijsvragen en tv- quizzen. Ook verkocht ik vakantiedagen en werkte ik extra uren. Het vrijwilligerswerk dat ik al deed heb ik ingeruild voor vrijwilligerswerk met een onkostenvergoeding per vergadering. Op de avondvergaderingen werden vaak broodjes gepresenteerd en aan het einde van het overleg kon ik de overgebleven broodjes meenemen. Ze werden anders weggegooid, dat vond ik zonde.

Hoe hield je het vol?
Het voelde niet als volhouden. Ik voelde me sterk doordat ik zelf het heft in handen heb genomen, los van de oorzaak. Ik heb het gevoel dat ik als een leeuw heb gevochten voor de baby en mezelf. Ik was dankbaar voor elke warme maaltijd, elke dag dat ik het weer had gered. Ik werd ook steeds handiger en slimmer om zaken aan te pakken, gewoon door het te doen. En wist ik het niet, dan vroeg ik om raad bij anderen of zocht het op in de bibliotheek. Ik kan zelf de olie bijvullen van de auto, ruitenvloeistof bijvullen, stoppen verwisselen in de meterkast, lampen verwisselen, een knoop aannaaien, een lamp aansluiten, wat ophangen met pluggen (boren), stoelen bekleden, verzekeringen uitzoeken, de verwarming ontluchten... Tijd, aandacht en liefde kosten niets en dat gaf ik mijn kind volop. Ik was voorleesmoeder op de basisschool, luizenmoeder en ging lekker picknicken.

Ik heb vaak gedacht aan de mensen die de oorlog hebben moeten doormaken, die een tekort aan alles hadden en in een onveilige situatie leefden voor volwassenen en kinderen. Ook dacht ik aan mensen in Amerika, daar hebben werknemers bijvoorbeeld maar twee weken vakantie voor een heel jaar. Dan valt het in Nederland nog wel mee. Ik haalde boeken uit de bieb en las over arme mensen en vond dan dat ik het niet zo heel erg had.

Kreeg je steun of praktische hulp uit je omgeving? Of ben je juist mensen kwijtgeraakt door de financiële problemen?
Van mijn ouders en familie kreeg ik steun in praktische zin. Mijn beste vriendin ben ik kwijt geraakt en met een bevriend stel dat ik kende via mijn ex ben ik juist bevriend geraakt. Ik heb overigens niet breed gedeeld dat ik het financieel lastig had.

Hoe lang heb je over het aflossen gedaan?
Ongeveer vijf jaar. Daarna heb ik pas uitgerekend hoeveel ik heb betaald. Ik schrok van het enorme bedrag. Dat was dus de roodstand van de en/of rekening, de beide persoonlijke leningen, en alle schulden die mijn ex daarbuiten nog had. Zoals van de auto die hij nodig had voor zijn werk, die had hij niet betaald van de persoonlijke lening – zoals de bedoeling was - en ook had hij de termijnen voor de caravan niet voldaan. Ik wist niet eens dat hij deze op afbetaling gekocht had. Daarbuiten waren er ook andere schulden. Met elke schuldeiser heb ik besproken wat mogelijk was en me aan de regeling gehouden. Sommige schulden heb ik jarenlang met enkele guldens per maand betaald, maar wel het hele bedrag.

Hoe ging je om met tegenslag, bijvoorbeeld als je wasmachine kapot ging? Hoe ving je dat op?
De wasmachine ging inderdaad kapot. Ik had een bovenlader met een aparte centrifuge. Deze centrifuge ging kapot. Mijn moeder had nog een oude (20 jaar oud) centrifuge in haar schuur staan. Deze heb ik toen aangesloten en hij werkte prima. De natte was moest ik dus overhevelen naar de centrifuge. De andere tegenslagen loste ik per keer op. Ik zakte bijvoorbeeld door mijn bed en repareerde dit door er een plank in te leggen. Soms liep ik op kapotte schoenen, heel vervelend als het regende en mijn voeten nat werden door de gaten in mijn zolen. Ik heb oude schoenen gesloopt om een soort inlegzooltjes te maken om dit op te lossen, secondelijm helpt dan enorm.

Ik schreef ook automatisch geld over van mijn salarisrekening naar een "vangnetrekening", een spaarrekening. Dat was maar een paar gulden per maand, maar dat hielp wel. Als ik dan echt geen uitweg meer zag, dan kon ik deze noodrekening aanspreken. Als ik geen geld meer had voor boodschappen dan viel ik terug op de vriezer en de aangelegde voorraad. Met aardappelen kun je veel doen, de ene dag koken, de volgende dag deze gekookte aardappelen bakken. Aardappelpannenkoekjes zijn lekker en gepofte aardappelen ook. Voor de kleine had ik altijd ingevroren gepureerde maaltijden en later ingevroren maaltijden, altijd met voldoende groenten. Wanneer ik op mijn werk een vergadering had en er zat een lunch bij inbegrepen dan nam ik altijd mijn fruit mee naar huis, dat was voor de kleine. Ik had een derdehands gasfornuis met oven, die deed het prima.

Hoe was het voor jou als alleenstaande moeder om zo’n grote schuld te moeten aflossen? Hoe ging je om met verwachtingen van je kind over verjaarspartijtjes, feestdagen en zo? In hoeverre bracht je je kind op de hoogte van de situatie?
De situatie was nou eenmaal zo als hij was. Ik heb mijn kind niet op de hoogte gebracht want dat legt een enorme druk bij een kind neer. Tijd, aandacht en liefde kosten niets en dat gaf ik haar volop. Met verjaardagspartijtjes organiseerde ik het allemaal zelf. Mijn truc was om altijd tijdig te plannen. Je weet wanneer de verjaardagen eraan komen en ook Kerstmis en Sinterklaas zijn geen verrassing. Ik heb altijd heel tijdig cadeautjes gekocht. Meestal ging ik in de herfstvakantie ruim voor Sinterklaas leuk shoppen in de kringloop. Met de boodschappen kocht ik elke keer iets extra's voor de kerst in, kijkend naar de houdbaarheidsdatum en invriesmogelijkheden. Gekregen cadeautjes voor mezelf bewaarde ik zorgvuldig en deed ik weer aan anderen cadeau. Zodra ik een bos bloemen kreeg van mijn werk of zo, gaf ik die weer door aan bijvoorbeeld mijn moeder.

Vaak is er sociale druk vanuit de omgeving om mee te doen met gezamenlijke cadeaus, trakteren op de sportclub, gezamenlijke etentjes die geld kosten. Hoe ging je daar mee om? Was je duidelijk naar anderen toe over je situatie? En hoe werd er dan gereageerd? Boden mensen wel eens aan om dan iets voor je te betalen. Nam je dat aan of juist niet en waarom niet?
Bij gezamenlijke cadeaus deed ik soms mee, soms niet, afhankelijk van de situatie. Op het werk was er een lief en leed pot, daar deed ik wel aan mee. Aan gezamenlijke etentjes deed ik niet mee, onder het mom van "geen oppas voor mijn kind" of een andere smoes. Ik was zeker niet duidelijk over mijn financiële situatie, alleen mijn ouders en naaste familieleden wisten dat ik het "niet breed" had.

Ik heb geen geld aangenomen van anderen. Trakteren op school en het kinderdagverblijf hield ik in de hand door zelf koekjes te bakken of zelf gebakken popcorn in knikkerzakken te stoppen. De knikkerzakken werden trouwens door mijn moeder gemaakt van restjes stof, ere wie ere toekomt.

Op verjaardagen van familie en vrienden nam ik altijd iets mee, iets wat ze graag wilden hebben. Het is de kunst om op te letten wat mensen leuk vinden of nodig hebben en daar dan tijdig naar te zoeken. Vaak deed ik een boek uit eigen collectie cadeau of kwam ik iets in de kringloop tegen waarvan ik wist wat dat het in de smaak zou vallen. En kaarsjes in een glazen pot doen het ook altijd goed.

Mijn eigen verjaardag heb ik jarenlang niet gevierd, want dat viel in december. Wel ging ik dan even op de koffie bij mijn ouders. Ik voelde me een keer heel erg jarig toen een geldautomaat mij op mijn verjaardag feliciteerde met mijn verjaardag. Sindsdien haal ik geld uit de geldautomaat op mijn verjaardag, maar het is bij die ene keer gebleven. Verjaardagskaarten vond ik fijn om te ontvangen. Dan voelde ik me erg jarig. Deze kaarten heb ik zorgvuldig bewaard en doormidden geknipt en verstuurde ik daarna weer als kaart naar anderen op de verjaardag. Hetzelfde deed ik met de kerstkaarten, wel was het opletten wat ik naar wie stuurde.

Je moest natuurlijk heel zuinig leven. Wat heb je het meest gemist?
Niets, dat heb ik mezelf niet toegestaan. Alles ging naar mijn kind en dat is ook goed zo. Soms was het wel eenzaam. Dan telde ik mijn zegeningen of ging vroeg naar bed. Het kostte wel veel energie om alles op de rit te houden en soms was ik zo moe dat ik echt naar mijn bed snakte.

Na 5 jaar aflossen was Luccy vrij van schulden. Hoe kijkt zij nu - bijna 20 jaar later - op deze periode terug? Lees het hier vrijdag.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...