woensdag 6 maart 2013

Keuzes maken

Ieder mens maakt keuzes waar geld aan wordt uitgegeven. Natuurlijk hebben we vaste lasten waar we niet onderuit komen, zoals de huur of de hypotheek maar ook die zijn vaak het gevolg van een keus. We willen namelijk per sé in 'die en die' buurt wonen en een huis met 'dat' uitzicht en in ieder geval een zolder met ouderwetse balken of absoluut geen oude woning maar een nieuwbouwhuis waaraan je weinig hoeft te verbouwen.

Natuurlijk is dat niet zo als jij toevallig net die meelezende net gescheiden bijstandsmoeder bent die van de gemeente een flatje kreeg toegewezen, maar zelfs dan, ook dan, bepaal je nog steeds waar jij je geld aan uitgeeft. Al zal bij jou het bedrag na aftrek van de vaste lasten misschien lager zijn dan bij een ander. Ook dan kies je om óf op een warme dag eens een ijsje te kopen met je kinderen óf jezelf eens te verwennen met een leuk tijdschrift óf je koopt je eigen kleren bij de kringloop zodat je voor je kind wel iets nieuws kunt kopen.

Keuzes maken we op grond van voorkeuren. We doen wat we leuk vinden, dragen kleding die onze identiteit versterken, hebben hobbies die bij ons passen en we gaan uit eten omdat we nu eenmaal dol zijn op eten. Natuurlijk doen we het niet allemaal tegelijk, want daar hebben we het geld niet voor. Maar waar we ons geld aan uitgeven,  is het gevolg van een vaak eerder gemaakte keuze.

En daar is nu net de ruimte waar we kunnen gaan besparen. Het is interessant om eerder gemaakte keuzes tegen het licht te houden en ons af te vragen of die nog bij ons passen. Zo paste de doorlopende reisverzekering goed bij ons toen wij drie keer per jaar op vakantie gingen. Dat was voordat ik arbeidsongeschikt raakte. We kunnen nu met veel kunst en vliegwerk ons één keer per jaar een vakantie veroorloven (nog steeds een enorme luxe), dus dan is een doorlopende reisverzekering weggegooid geld.

En willen we dat wel blijven doen die vakantie? Want de rest van het jaar leven we heel sober om maar één keer per jaar twee weken lang op grotere voet te leven en te genieten van wat anders niet kan. Zekerste weten dat als wij niet op vakantie gaan, we elke maand veel meer geld overhouden om bijvoorbeeld uitstapjes dichterbij huis te doen, meer boeken en CD's te kunnen kopen of naar het theater te kunnen gaan (in het hypothetische geval dat het mij lukt om na 7 uur in de avond de deur uit te gaan). Of natuurlijk om af te lossen.

Om te bepalen of een eerder gemaakte keus nog bij jou past én in je budget past, is het zinvol om na te denken over je behoeften. En dan heb ik het niet over een eerste levensbehoefte als een dak boven je hoofd of eten, maar over andere behoeften die wel heel belangrijk zijn omdat ze voor een deel de kwaliteit van je leven kunnen uitmaken.

Waar word je blij van? Wat past bij jou? Welke ervaringen geven je maanden later nog een goed gevoel? Wat denk jij dat je nodig hebt om meer uit je leven te halen? Maak gewoon eens een lijst van zaken die jou te binnen schieten. Zijn dat ervaringen? Is dat een lidmaatschap van een club? Abonnementen, kleding, andere meubels, kwalitatief beter eten, theaterbezoek, sparen voor later, sparen voor een grote reis? Ben je creatief, kun je goed breien/schilderen/muziek maken? En kun je inschatten wat dit kost? Als je prioriteiten moet aangeven, wat staat dan op nummer 1 bij jou? Indien je in een gezinsverband leeft, dien je natuurlijk rekening te houden met andermans behoeften. Heb je dan als stel of als gezin een gezamenlijk doel? Wat wil je je kinderen meegeven in hun leven?

Nadenken over wat je echte behoeften zijn, kan helpen bij het maken van keuzes. Omdat ik maanden later nog na geniet van een vakantie, vind ik het prima de rest van de tijd sober te leven. Omdat ik heel nonchalant ben maar wel vind dat mijn haar goed moet zitten, ga ik naar een goede kapper die me een rib uit het lijf kost. Daarentegen doe ik dat maar twee keer per jaar en koop ik mijn kleding bij de kringloop.

Nadenken over wat je doelen zijn in het leven, werkt als steun in de rug. Als één van mijn doelen is om veel te kunnen lezen, dan is een bibliotheekkaart goed besteed geld en is een af en toe van mijn zakgeld gekocht boek dat ook. Met dat doel in mijn achterhoofd, ga ik ook zorgvuldiger met mijn tijd om. Ik hang zelden tot nooit in de avond voor de TV, kijkend naar een stomme serie die ik ben vergeten zodra de TV uitgaat. Ik lees liever een goed boek.

Zo werkt het ook met geld uitgeven. Als je wát je overhoudt na aftrek van de vaste lasten, zorgvuldig en doordacht uitgeeft, geeft dat een beter gevoel dan toegeven aan impulsen en er aan het eind van de maand achter komen dat je weer niets heb gespaard en je weer niet weet waar je het aan uitgaf.

Elk mens zit in een andere situatie en de keuzevrijheid van de één is groter dan bij de ander, maar die is er wel, in elke situatie. Keuzes maken kan betekenen ervoor kiezen het één niet meer te doen om het ander wel te kunnen doen. Zo nam ik afscheid van schoenen kopen, tassen kopen, koffie kopen op NS stations, voorgesneden groenten kopen, De Volkskrant, kleding kopen wanneer ik daar zin in heb en wekelijks de H.EMA binnenlopen om weer naar buiten te lopen met een kloppertje-vaasje-flubbertje- of-wat-dan-ook-wat-ik-eigenlijk-helemaal-niet-nodig-had. En ik heb het nooit gemist. Nou, vooruit dan, de krant, die mis ik wel. Een beetje. Dus koop ik de zaterdagkrant. Scheelt me evengoed veel geld.

Voor iemand die op een minimum leeft, zal er veel minder vrijheid zijn. Toch ken ik veel voorbeelden van mensen in blogland die uitstekend uitkomen met een laag inkomen en die ook keuzes maken waar ze zich goed bij voelen. Zo schreef Vlasje laatst een prachtig logje over hoe zij met een bijstandsinkomen haar leven leidt op de manier zoals zij dat wenst, in ieder geval op financieel gebied. Of Immie die ook leeft van een klein inkomen, zij schreef een mooi stuk over de reden waarom zij consumindert: om uit te komen met haar geld en om voor zichzelf af en toe mooie spullen te kopen, waar zij echt van geniet.

Beide vrouwen weten wat ze nodig hebben in het leven om te floreren, een term die ik tegenkwam in het boek Minder piekeren over geld van John Armstrong. Floreren heeft te maken met keuzes die je versterken in wat je wilt zijn of worden. Hoe meer je daartoe in staat bent, hoe meer je kunt 'floreren'. Keuzes maken vanuit zelfinzicht leidt tot een gevoel van vervulling. Dus wat let je? Pak papier en pen en stel jezelf vragen: wat heb ik nodig in het leven? Wat past bij mij, bij ons? Als geld geen belemmering zou zijn, wat zou ik dan doen met mijn tijd? Hoe kan ik het antwoord op de vorige vraag vertalen naar mijn huidige leven? Helpen eerder gemaakte keuzes mij bij mijn doelen?

De antwoorden kunnen er toe leiden dat je andere bespaarkeuzes gaat maken. Of dat je beseft dat je doelen wilt gaan bijstellen en dat je gerichter ergens naar toe wilt gaan werken.

Weet jij wat bijdraagt aan de kwaliteit van jouw leven? Kost dat geld? Kun je die ruimte inbouwen in je budget?
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...