maandag 25 februari 2013

Zelfs de banken willen het niet

Vorige week schreef ik over het woningakkoord en de bedachte hypotheekconstructie waarbij mensen naast de annuïteitenhypotheek een lening afsluiten die op dag van aanvang € 0,- is en aan het einde van de looptijd maximaal de helft van de waarde van de hypotheek. Aan het eind van de looptijd is er dus een forse schuld overgebleven die afgelost moet worden. Bovendien is de lening niet aftrekbaar. Mensen betalen dus wel twee keer rente maar zitten uiteindelijk met hogere lasten. Op de korte termijn is er wel voordeel, omdat er lagere maandlasten zijn.

Ik ben niet de enige die dit bedenksel een gedrocht vind. Naast het nadeel dat dit haaks staat op het beleid van verplicht aflossen, zoals dat met ingang van dit jaar geldt, is dit ook wéér een ingewikkeld financieel product met allerlei fiscale haken en ogen. En daar willen we juist van af! Minder spullen, leven binnen een budget wat bij je past en wensen die aansluiten bij wat je kunt uitgeven. Helaas zit het in de mens om altijd meer te willen. En deze constructie draagt daar op een negatieve manier aan mij.

Vorige week had ik een klein twittergevechtje met een lezer die mijn stuk hierover maar matig vond. Dat kan natuurlijk. Ik werd nieuwsgierig naar de achtergrond van deze lezer. Hij bleek bankier te zijn. Op mijn opmerking dat wellicht de banken gaan profiteren van deze constructie (immers twee keer rente vangen) reageerde hij zeer geprikkeld dat ik ten onrechte bankiers de Zwarte Piet toespeelde. Ik vond weer dat hij dat op een zeer onbeleefde manier aan mij duidelijk maakte.

Buiten dit kinderachtige gehakketak (van zowel mij als de bankier) viel me iets interessants op. Hij was het met mij eens, hoewel wij allebei vanuit een andere invalshoek redeneren. Hij schreef dat hij inschatte dat deze maatregel niet tot meer hypotheken leidt, omdat het fiscale voordeel ontbreekt (de tweede lening is niet fiscaal aftrekbaar). Daarnaast schreef hij dat banken tegenwoordig huiverig zijn om mee te werken aan onverantwoorde producten.

Dat deze bankier niet de enige is die er zo over denkt, was afgelopen week in de media te lezen. Zo las ik op de site van De Telegraaf dat veel banken de nieuw bedachte hypotheekconstructie complex vinden en wellicht indruisend tegen de roep om eenvoudige financiële producten. Woordvoerders van de ABN Amro, ING en Rabobank zeggen dat er nog veel onduidelijkheid is en nog niet te weten voor welke starters dit product bedoeld is. (Site van de Telegraaf, 21-2-2013). Ook klagen de banken dat er in het verleden juist veel problemen zijn geweest met ingewikkelde financiele producten zoals gecompliceerde hypotheekconstructies en verzekeringen (site Elsevier.nl, 21-2-2013). Die zitten hier dus ook helemaal niet op te wachten.

Eén van de redenen van terughoudendheid van de banken, is dat het nog niet duidelijk is of deze regeling valt onder de Nationale Hypotheek Garantie. Als dit niet zo is, lopen de banken extra risico. Begrijpelijk dat die daar geen zin in hebben, want mensen die een hypotheek maatje Extra Large nemen, komen nu eenmaal sneller in de problemen. In geval van inkomstenverlies, ziekte, echtscheiding en een crisis die maar voortduurt, zien we daar veel voorbeelden van in onze omgeving. Ik ben er zelf het levende voorbeeld van! Bij ons is het goed afgelopen, maar toch...

Als toch zelfs de banken ook terughoudend reageren, dan moet er toch iets niet kloppen? Bovendien vraag ik me af waarom de regering zich bezighoudt met het bedenken van hypotheekconstructies. Waarom geven ze niet de hypotheekwereld samen met de AFM hiertoe opdracht? Maar wacht even,  dat was toch al gedaan door te stellen dat hypotheken alleen nog annuïtair of lineair mogen zijn. Wat is daar mis mee?

Waarom ben ik daar zo fel op tegen? Omdat nog maar heel kort geleden mensen werden aangemoedigd een bankspaarhypotheek te nemen. Afslossingsvrij en beleggingshypotheken waren niet meer oké en in plaats daarvan moesten we allemaal massaal onze hypotheek naar een bankspaarhypotheek omzetten. Een ingewikkelde constructie waarbij je maandlasten vergelijkbaar zijn met die van een annuïteitenhypotheek, maar waarbij je niets aflost gedurende de looptijd. In plaats daarvan los je aan het einde in één keer af, met veel fiscaal voordeel.

Het voordeel van de bankspaarhypotheek is met ingang van dit jaar niet meer haalbaar. We mogen alleen nog fiscaal voordeel genieten als we tijdens de looptijd van de hypotheek zelf aflossen. Voor bestaande gevallen geldt dat niet, maar nieuwe bankspaarhypotheken afsluiten is dus zinloos. Doe je dat wel, dan geniet je immers geen rente-aftrek. Wat er met de bankspaarhypotheken als product gaat gebeuren is dan ook hoogst onduidelijk. Wel worden bezitters van aflossingsvrije hypotheken aangemoedigd nog snel hun hypotheek om te zetten naar een bankspaarhypotheek. Dat mag tot 1 april 2013. Maar waarom zou je dat doen? Als je wilt aflossen, dan doe je dat toch gewoon zelf. Met een bankspaarhypotheek ben je gebonden aan heel veel ingewikkelde regels. Met een aflossingsvrije hypotheek daarentegen mag je meestal 10% per jaar van de openstaande som aflossen. Moet je alleen even navragen of er ook een minimum bedrag is. Wij mogen bijvoorbeeld al vanaf een bedrag van € 250,- per keer aflossen, maar er zijn ook hypotheekverstrekkers waarbij dit minimumbedrag hoger ligt.

Het zou me niet verbazen als de mensen die straks kiezen voor de nieuwe hypotheekconstructie, halverwege de looptijd van hun hypotheek ineens geconfronteerd worden met weer een aanpassing van de fiscale regels. Want dat is immers schering en inslag.  En in het gunstige geval dat de regels niet ineens halverwege worden aangepast, ben je wel veel meer geld kwijt. De Hypotheker rekende op verzoek van De Volkskrant uit wat de gevolgen zijn van deze constructie: 'Kopers die kiezen voor een 'Blok-hypotheek' besparen weliswaar zo'n honderd euro op hun maandlasten, maar zijn op termijn al gauw 60 duizend euro méér kwijt aan rente dan kopers die hun annuïteitenhypotheek volledig aflossen. Bovendien blijft een restschuld over. Bij hogere hypotheken loopt het renteverschil tussen de twee hypotheekvormen zelfs in de tonnen.'( De Volkskrant, 22 feb.jl)

Trap niet in een hypotheek die je aanmoedigt boven je stand te lenen. Ga sparen voor je huis. Houd je financiën goed op orde en besef dat wat was, niet meer komt. Slikken die drol en zie wat je nu kunt doen binnen de mogelijkheden die je hebt, zonder jezelf volledig vast te zetten in ingewikkelde constructies.

Zou jij overwegen deze nieuwe hypotheekvorm te nemen?

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...