vrijdag 8 februari 2013

Wat is jouw relatie met geld?

Jarenlang volgde ik allerlei diëten. En die werkten niet. Sterker nog, hoe harder ik probeerde af te vallen, hoe dikker ik werd. Het omslagpunt kwam toen ik niet meer ging focussen op wat ik niet in mijn mond mocht stoppen maar op wat eten voor mij betekent. De overeenkomst met geld uitgeven is voor veel mensen waarschijnlijk duidelijk. Voortdurend spullen willen kopen, waarom doen we dat? Welke leegte moet er worden gevuld als we vallen voor elke reclameprikkel of impuls?

Op de strafbank
Echt nadenken over geld, deed ik pas toen ik het niet meer had. Als je jaren lang een bepaald gedrag vertoont en ineens kan dat niet meer, dan doet dat iets met je. Eerst voelde ik me alsof ik op de strafbank werd gezet. Ineens had ik minder geld tot mijn beschikking en daar moest ik maar mee uit zien te komen. Dat was oneerlijk en niet prettig. En wat deed ik altijd als iets oneerlijk en niet prettig was? Juist, dan ging ik naar de site van B.ol.com en was het van klikkerdeklik...en dat was nu juist net niet meer de bedoeling.

Vrijheid
Wat was het dat me zo raakte? Geld gaf mij een gevoel van vrijheid, ontdekte ik. Het zomaar even de stad in gaan en iets kopen dat ik weliswaar niet nodig had, maar dat toch op zekere hoogte wel bijdroeg aan kortdurend levensgeluk, maakte dat ik me vrij voelde. Me houden aan budgetten gaf een beklemmend gevoel en het lukte me dan ook nooit. Dat kwam ook zeker doordat ik weinig eerlijk naar mijn uitgavenpatroon keek en uitging van weinig realistische budgetten. Dus als ik dan eens een bespaarpoging deed, dan was het bij wijze van spreken een 500 calorieëndieet. Al voor het eind van de week vreet je je zat aan dingen waar je eigenlijk geen trek in hebt, om de honger te stillen.

Afzetten
Misschien was het niet goed om kunnen gaan met geld ook een kwestie van afzetten. Mijn vader was financieel heel snugger. Hij heeft zijn hypotheek jaren voor zijn overlijden afgelost en nam nooit enig financieel risico. Mijn relatie met mijn vader was heel lang niet echt soepel. Mijn wijze van met geld omgaan was zeker ook een manier van afzetten tegen mijn vader. 'Niks sparen, geld moet rollen. Voor je het weet ben je dood en heb je al die jaren voor niets gespaard!' Best puberaal (en tot jaren na de pubertijd volgehouden) en kinderachtig. En vooral dom. Ik kan alleen maar dromen van de buffer die mijn vader bij elkaar wist te sparen.


Gemoedsrust
Minder geld hebben raakte me diep in de ziel: ik werd bang. Geld hebben betekende blijkbaar ook zekerheid en minder geld hebben was eng. Het voelde als grip verliezen. Ik was bang dat wij ons huis zouden kwijtraken. Of dat Meneer Spaarcentje zou opstappen en mij achter zou laten met een U.WV uitkering die bij lange na niet voldoende is om van te leven. Het raakte me ook in mijn gevoel van zelfvertrouwen en dacht 'ik zal wel een loser zijn, want iedereen in mijn omgeving maakt carrière en geniet van het goede leven en ik zit op de bank, zonder geld'. Het achteruit gaan in inkomen, deed dus wat met mijn gemoedsrust en ik voelde me zielig.

Bij de lurven pakken
Deze gevoelens veranderden toen ik stopte met mezelf zielig te vinden. Ik pakte mezelf bij de lurven (het was even zoeken, want waar zitten die?) en stopte met zelfbeklag. Kortom, ik stapte uit de slachtofferrol en startte met het maken van een overzicht van wat er in kwam en uit ging. Van daaruit maakte ik plannen: wat kon wel en wat kon niet meer?


Ruimte
Toen ik het besparen positiever wist te benaderen, veranderde er veel. Dingen die niet meer konden, werden niet meer gezien als een gemis. Ik had immers een bewuste keuze gemaakt van wat we wel en niet wilden laten doorgaan. Dus dat ene tijdschrift dat werd opgezegd stond toch al onderaan mijn prioriteitenlijst, ik miste het niet eens. En impulsen hebben twee mooie eigenschappen: ze duren maar kort en ze verdwijnen vanzelf als je er niet op ingaat. Dus naarmate ik meer impulsen wist te weer staan, kwamen ze ook steeds minder vaak voor. En minder impulsen en dus financiële uitspattingen, betekende dus meer grip op geld en meer ruimte.

Vrijheid
Zo komen we als vanzelf weer aan bij het zo gewenste gevoel van vrijheid. Gaf voorheen zomaar geld uitgeven mij een gevoel van vrijheid, nu is dat veranderd. Ik vind het juist prettig dat ik niet meer ondoordacht uitgeef en niet begrijp waar dat geld toch is gebleven. Het hebben van een buffer geeft me nu juist dat gevoel van vrijheid. Ik ben nu op van alles voorbereid, leuke en niet leuke kosten. Bovendien heb ik nu meer keuzevrijheid. Omdat er geld achter de hand is, kan ik bij vervanging van bijvoorbeeld een apparaat kiezen voor wat ons het meeste aanspreekt, in plaats van gedwongen te moeten kiezen voor de goedkoopste optie (waarbij ik overigens niet beweer dat goedkoop duurkoop is).

Kwaliteit
Het gaat met afvallen niet zozeer om hoeveel calorieën je in je mond stopt, maar meer om de voedingswaarde en kwaliteit van wat je in je mond stopt. Wat doet het eten met je lichaam? Zo is het voor mij nu ook met geld uitgeven: het gaat er niet om hoeveel ik uitgeef, maar hoe ik het uitgeef en aan wat.  Maar ik daar bewuste keuzes in, dan kan ik er meer van genieten dan dat ik 'zomaar' ondoordacht geld uitgeef. Angstig ben ik niet meer, omdat ik controle heb.

Mijn relatie met geld is dus behoorlijk veranderd. Was geld vroeger bijna een vies woord, nu schrijf ik er dagelijks met veel plezier over. Goed omgaan met geld is voor mij een spel geworden waarbij ik heb geleerd wat de mogelijkheden zijn binnen de middelen die ik heb. En wat er is, waardeer ik meer.

Geld heeft voor iedereen een andere betekenis. Maar die betekenis kan heel diep zijn. Het kan te maken hebben met gevoelens van veiligheid, wel of geen controle hebben, met angst, met hebzucht. Jezelf daar eens in te verdiepen, kan je helpen je financiële gedrag te veranderen.

Wat is jouw relatie met geld?
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...