maandag 4 februari 2013

Hoe loyaal zijn we? Kijk eens verder dan je neus lang is

Vorige week publiceerde ik een stukje over mijn tegenvallende salarisstrook. Dat maakte de gemoederen los. Veel lezers ontvingen ook minder geld met ingang van deze maand. Kleinere inkomens zijn er iets op achteruit gegaan en mensen met een modaal inkomen zijn er juist iets op vooruit gegaan.

Ik kreeg reacties die me raakten. Omdat de verhalen schrijnend zijn. Omdat sommigen niet een beetje achteruit gaan, maar heel veel. Zoals M. die mij mailde dat zij er de afgelopen vier jaar € 800,- netto op achteruit ging en waarbij de overuren van haar man niet meer worden uitbetaald omdat het bedrijf waar hij werkt in zwaar weer verkeert. Er worden loonoffers gevraagd. M. vroeg mij of ik ook zou kunnen rondkomen als ik na afdragen van de vaste lasten nog maar  € 700,- overhield.  Zou ik dan ook nog kunnen sparen? Of kiezen voor biologisch eten?

Niet alleen mails kreeg ik naar aanleiding van dat stukje, ook reacties. Bijna 80. Blijkbaar leeft het onderwerp enorm. En iedereen die reageerde deed dat vanuit zijn of haar eigen ervaring. Er reageerden veel mensen met een uitkering die 'gepakt' worden door de regering. Maar ook kleine ondernemers met een eigen bedrijf reageerden dat ze het moeilijk hebben en veel moeten inleveren.

Tussen al die reacties stond er één die me enorm raakte en niet in positieve zin. Wat schreef deze lezer? 
'Ja heel vervelend natuurlijk maar uiteindelijk hebt u nog 2x inkomsten van uw man die werkt en van uzelf een uitkering..(...) maar heb wel zoiets als je werkloos wordt en je man werkt gewoon waarom zolang een uitkering aanpakken? ditzelfde als iemand arbeidsongeschikt is geworden, als manlief gewoon werkt zou ik het ook niet gewoon vinden om daarnaast nog een uitkering aan te pakken, dan is het logisch dat het in nederland allemaal niet meer op te brengen is uiteindelijk.'

Hoe komt dit bij mij naar binnen? Ik ben blijkbaar medeverantwoordelijk voor de crisis. Ik heb geen recht op economische zelfstandigheid omdat ik de pech heb dat ik ziek werd. Ik moet blijkbaar maar afhankelijk worden van mijn man, omdat die toch een baan heeft. Kortom, deze dame misgunt mij mijn geld. En waarom? Omdat ik in haar ogen een profiteur ben. Ik pak geld waar ik volgens haar dus geen recht op heb. Ook al zit ik ongewild en ongewenst en buiten mijn schuld om in een situatie die maakt dat ik niet zomaar ander werk kan gaan zoeken. Ik zit namelijk niet vanwege mijn zweetvoeten thuis. Natuurlijk noemde ze me niet rechtstreeks een profiteur, maar ik beschrijf dit zoals het op me overkomt.

Nadat deze reactie werd geplaatst, volgden vele reacties en daar was vaak het woord solidariteit en loyaliteit in te lezen. De crisis maakt allerlei tegenstellingen en tegenovergestelde meningen duidelijker en scherper. De solidariteit verdwijnt inderdaad. Misschien zit er angst achter en zijn mensen bang dat ze het leed van een ander moeten dragen en dat ze zo zelf in de problemen kunnen komen.

Was het vroeger anders? Volgens veel mensen wel. Wat is er dan nu anders? Misschien vereist loyaliteit en solidariteit wel een ander soort samenleving. Alle structuren zijn veranderd. Velen van ons wonen in een gemeente waar we niet zijn opgegroeid en waar we niet kunnen terugvallen op veilige familiebanden.  We werken niet meer voor één baas maar zijn jarenlang telkens van baan gewisseld, omdat de nieuwe baan meer uitdaging en geld bood. En ook de 'baas' zelf kent minder loyaliteit naar werknemers toe. Hoe groter het bedrijf, hoe minder betrokkenheid van de directie naar de werknemers. Die worden er zonder pardon na een reorganisatie uit gegooid, omdat er winst moet worden gemaakt.

Loyaliteit en solidariteit met anderen vereist betrokkenheid. En dat is moeilijk in een samenleving die dat niet stimuleert. Contacten zijn onpersoonlijker en minder face tot face en ontwikkelingen gaan sneller. Als er iets gebeurt zoeken we liefst een verklaring buiten ons: 'De 'anderen' hebben het gedaan'. En dus hebben we het over 'graaiende bankiers'.  Geven we mensen die thuis zitten met een uitkering de schuld. Zeggen we niet te willen betalen voor anderen die ziek zijn, want 'wij zijn gezond'. Vinden we dat de 'rijken' maar meer belasting moeten betalen, 'want die hebben toch al genoeg'. Zijn mensen met een huis dat onder water staat sukkels, want dan 'hadden ze maar niet zo'n hoge hypotheek moeten nemen'. En dat zeggen we onder het motto : 'Alles is best, zolang ik maar niet gepakt en benadeeld word'.

Een voorwaarde voor betrokkenheid is inlevingsvermogen. Dat is je kunnen voorstellen hoe het is om een ander te zijn,  meeleven met wat een ander mee maakt. Kunnen invoelen hoe sommige zaken ingrijpen in iemands leven. Wat mij in 5 jaar ziekte het meest verdriet heeft gedaan, is het onbegrip dat ik tegen kwam en de aannames en oordelen die anderen over mij hadden.  Wat mij overkwam werd regelmatig niet gezien en niet begrepen. Tegelijk besef ik me dat ik ook een mens ben dat fouten maakt. Kan ik volledig meeleven met anderen, als ik niet in hun situatie zit? Nee, dat kan ik niet, maar ik kan wel proberen niet te oordelen over waar een ander wel of geen recht op heeft.

Kijk eens verder dan je neus lang is. Want die ander, dat ben jijzelf.

 

Die ander

Misschien is het tijd
voor een bekentenis.
Toen ik gezond was
had ik weinig begrip
voor anderen
die ziek zijn.

!!!

Zo, dat is er uit.
Nu zou ik willen
dat het anders was.
Maar niet dus.

Het was zo moeilijk
om voor te stellen
hoe het is
als niets het doet
zoals het moet.
En wat niet uitgelegd wordt
is moeilijk voor te stellen.

Het echte inleven komt pas
als het pal voor je gebeurt
en dan nog moet je goed kijken.

Het echte begrip komt pas
als het je zelf overkomt
en dan nog moet je goed kijken

Compassie
Mededogen
Begrip
Meeleven
zijn woorden
die meer betekenen
nu ik minder gezond ben.

Gelukkig besef ik me
dat ik, nu ik ziek ben,
weinig begrip heb
voor anderen
die niet begrijpen
dat ik ziek ben.

Ik ben een mens
en maak dezelfde fout
keer op keer.

'Die ander', dat was ik
'Die ander', dat word ik.

'Die ander'
Dat ben ik.

(ps dit stukje plaatste ik vorig jaar op mijn blog over leven met ME)
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...