zaterdag 7 januari 2012

Biologisch binnen handbereik

Vandaag was ik even bij de buren en we spraken over gezond leven en eten. Ze vroegen aan mij hoe het toch kon dat wij al het eten biologisch kopen terwijl wij veel minder inkomen hebben dan vroeger. Toen ik ze vertelde dat wij minder uitgeven dan voorheen aan eten terwijl nu alles biologisch wordt gekocht, werd ik zeer sceptisch aangekeken.

Het is een onuitroeibaar vooroordeel lijkt wel. Volledig overgaan op biologisch boodschappen doen is voor veel mensen hetzelfde als 2 keer zoveel kwijt zijn aan eten. Maar dat klopt niet. Misschien wél als je de gewone artikelen die je altijd kocht één op één vervangt voor een biologisch product. Maar zo werkt het niet. Naarmate ik meer en meer thuis raakte in de biowereld, ben ik minder en soberder gaan kopen en koken. Dat wil niet zeggen dat we minder lekker eten, integendeel. Maar bewerkte producten koop ik vrijwel niet meer. Niet omdat het biologische alternatief te duur is maar vooral omdat ik gewoon liever geen bewerkte producten meer koop. En waarom zou ik tortilla's kopen, als ik ze net zo makkelijk zelf maak, of brood of jam.

"Daar hebben wij echt geen geld voor hoor, voor biologisch eten"  vertelde de buurvrouw terwijl ze een shaggie draaide en ik zicht had op haar aanrecht vol met flesjes van c.alvé, sauzen in potjes en pakjes met kruiden maar:
  • als je je zelf aanwent om niet meer die pakjes en zakjes vol met geur-,kleur- en smaakstoffen te kopen en investeert in een goede voorraad kruiden, dan ligt het hele smaakpalet waar je maar trek in hebt,  binnen handbereik
  • door groenten te kopen van het seizoen, bespaar je veel geld
  • door geen afbakstokbrood of pistolets te kopen maar je eigen luxe broodjes te bakken in het weekend bespaar je geld. Ik bak elk weekend een heerlijk vers brood dat zó klaar is. De ene keer doe ik er verse kruiden en kaas door, dan weer knoflook en olijven, en het smaakt altijd goed en zeker veel beter dan de voorgebakken broden uit de supermarkt en véél goedkoper dan de biologische afbakbroden in de reformwinkel
  • door minder te kopen dan je nodig hebt, gooi je ook minder weg.
  • door een weekmenu te maken, combineer je slim en gooi je als vanzelf ook minder weg
  • door te koken met wat voorhanden is in plaats van met waar je trek in hebt, spaar je ook veel geld uit
  • door boodschappen te doen met cash geld, overschrijd je minder snel je budget en ga je misschien sneller op zoek naar een (goedkoper) alternatief
  • door internet af te zoeken vind je ook goedkope aanbieders van biologisch eten.
Ik bak mijn eigen brood, we eten gemiddeld 3 keer per week vlees en de rest vegetarisch en we maken  beleg (tonijnsalade, humus) en tussendoortjes/lekkernijen zoveel mogelijk zelf. Zo beperken we de kosten. Het allerbelangrijkste is dat je niet klakkeloos inkoopt maar een plan maakt. Daarmee bedoel ik niet alleen een weekmenu maar ook een plan wanneer je wat maakt. Dat je daar geen tijd voor hebt, hoeft geen belemmering te zijn. Ik beschik over buitensporig weinig energie en doe het ook allemaal maar in etappes dus niet allemaal tegelijk. Dus de ene week maak ik chocopasta (5 minuten werk), of een lekker tussendoortje voor Zoon om mee naar school te nemen (havermoutkoekjes, muffins) die ik maak in grote hoeveelheden en invries. En de volgende keer bak ik bijvoorbeeld een stapel pitabroodjes of maak ik jam van fruit dat voorradig is.

Niet iedereen is een keukenprinses, dat besef ik me. Maar door je focus te verleggen van koken met pakjes en zakjes naar puur en zelf bereid en gekruid, ga je veel geld besparen. Dat je kunt besteden aan biologische ingrediënten. Want ook ik heb geen geld voor een biologisch zuurdesembrood van €3,50 (dat kost het hier in de plaatselijke reformwinkel). Maar voor hetzelfde bedrag koop ik 1kilo biologisch meel waar ik 2 broden van bak.

Consuminderen en duurzaam biologisch leven hoeft elkaar niet te bijten. Je komt daar waar je wilt zijn door de eerste stap te nemen. Ook al is het een babystapje, wat maakt het uit. Gun jezelf de tijd om te wennen. Bedenk wat je het belangrijkste vindt. Zo zijn wij eerst begonnen met het kopen van biologisch vlees. Toen volgden de groenten en zo werd het langzaam aan steeds meer. Dat is een proces van bijna 2 jaar geweest, in een tempo dat bij ons pastte. Als je mij 2 jaar geleden had gevraagd of ik me kon veroorloven om volledig biologisch inkopen te doen, had ik je gezegd dat dit helaas buiten ons financiële bereik lag.  Wist ik veel......... het is niet zozeer een kwestie van budget, maar van het maken van slimme keuzes.

vrijdag 6 januari 2012

Financiële opvoeding: zakgeldcontract

Zakgeld
Per 1 januari jl. heeft Zoon zakgeldverhoging gekregen. Daaraan vooraf gingen onderhandelingen en besprekingen over de inhoud van het zakgeldcontract dat werd aangepast. Sinds 2 jaar zetten wij de afspraken op papier. Daar staat in wanneer het zakgeld wordt uitbetaald, de hoogte van het bedrag, wat er van moet worden betaald en wat wij van hem verwachten. Dit schept duidelijkheid en het geeft ons de kans het leren omgaan met geld redelijk gestructureerd aan te pakken.

Hoe deden we het vorig jaar:
Vorig jaar begon ik voor het eerst met Zoon geld te geven voor partijtjes van vriendjes. Hij kreeg aan het begin van het jaar een bedrag (€70,-) en daarmee moest hij het hele jaar zien uit te komen. Elke uitgave moest worden genoteerd. Dat is goed gelukt, hij is uitgekomen met het bedrag en hij genoot van de verantwoordelijkheid.

Meer uitdaging:
Dit jaar geven we hem een grotere uitdaging. Hij krijgt een hoger zakgeldbedrag en dat is inclusief geld om cadeautjes voor vriendjes en familie te kopen. Waar vorig jaar het bedrag dus in één keer werd overhandigd, krijgt hij het nu verdeeld over 52 weken. Zo wordt het wat spannender om uit te komen. Hij moet geld opzij gaan zetten en leren vooruit te kijken. Hij moet alle uitgaven en inkomsten gaan bijhouden in een kasboekje. Daar moet je niet zo veel van voorstellen: de inhoud van de spaarpot is op 1 januari geteld en wat er vanaf nu wordt bij gestopt of af gehaald wordt genoteerd. Eén keer per maand gaan we even met hem zitten om dit door te nemen en te tellen.

Het contract:

Ik krijg elke week op zaterdag mijn zakgeld. Ik krijg wekelijks: € 3,50.
Ik spreek met mijn ouders af dat ik van dit wekelijkse bedrag:

ü  € 1,50 opzij zet voor cadeaus voor partijtjes, verjaardagen oma’s  & opa, mijn ouders en een kerstcadeautje voor mijn ouders  (gemiddeld 5 euro per cadeau)
ü  € 0,50 opzij zet  om te sparen
ü    1,50 vrij mag  besteden

Ook spreken we af:
·         Dat ik geen geld leen als ik tekort kom
·         Dat ik over een grote uitgave minstens 3 dagen nadenk
·         Dat ik mijn uitgaven en inkomsten opschrijf in een schrift (kasboek)
·         Dat ik elke maand met mijn ouders mijn kasboek bespreek

Klusjes die van mij verwacht worden zijn:
ü  Kamer opruimen en afstoffen
ü  Vieze kleding in de wasmand
ü  Gedragen kleding opvouwen en terug in de kast
ü  Tafel dekken/afruimen
ü  Helpen met de vaatwasser in- en uitruimen
ü  Mijn eigen spullen die rondslingeren in het huis opruimen

Klusjes waarmee ik geld kan verdienen zijn:
ü  Auto wassen  (met mooi weer)
ü  Stofzuigen
ü  Helpen in de tuin
ü  Stoep sneeuwvrij maken (als d’r sneeuw is)
ü  En alles wat ik nog zelf kan bedenken
Hoeveel zakgeld:
Als je twijfelt over de hoogte van het zakgeld kun je de Nibud-norm aanhouden. Alleen ik ben van mening dat de hoogte niet zoveel zegt, het gaat er om wat je kind ervan moet betalen. Voor een kind van 9 jaar is de norm € 1,20 tot € 2,00. Wij zitten daar met € 3,50 ruim boven maar hij moet dus zelf cadeautjes voor familie en vriendjes kopen. Zijn beste vriend krijgt  €1,50 per week maar hoeft er helemaal niets van te betalen, anders dan wat hij voor zichzelf wil kopen. Dat is dus appels met peren vergelijken. Je kunt bij het bepalen van de hoogte van het bedrag beter uitgaan van wat jij wil bereiken met je kind. Hou dit ook in je achterhoofd tijdens onderhandelingen met je kind over het zakgeld en laat je niet overtuigen door argumenten dat 'die en die zo en zoveel krijgt'. Want het gaat niet om de hoogte van het bedrag maar wat er van betaald moet worden.

Potjes:
Ik werk sinds jaren met een volslagen voorwerelds potjessysteem dat heel goed werkt. Ik verdeel het cash huishoudgeld over allerlei potjes, voor mij is dat heel overzichtelijk. Zoon heeft dit systeem overgenomen en verdeelt zijn zakgeld ook over potjes. Zijn vrij te besteden bedrag verdeelt hij over een goede doelenpot, een potje waarmee hij spaart voor een horloge, een pot voor zijn abonnement op de Donald Duck Extra (betaalt hij zelf) en een pretpot. Zo maakt hij zijn spaardoelen visueel en dat werkt motiverend.

Zakgeld is leergeld:
Zie het geven van zakgeld aan je kind als leergeld. Geef hem de gelegenheid te oefenen en maak duidelijk wat je van hem verwacht. Hoe eerder je daarmee begint, hoe beter je kind kan omgaan met geld op een leeftijd dat er substantiele bedragen door zijn handen gaan.

Lees ook: kinderen leren omgaan met geld

woensdag 4 januari 2012

Begroting

Elk jaar maak ik een begroting voor het komende jaar. Ik schat in wat we per maand en per jaar gaan uitgeven. Onze lasten zijn ingedeeld in verschillende categoriën:
vaste lasten, type 1 (kan je niet omheen):
wonen, energie, heffingen en belastingen, zorgverzekering

vaste lasten, type 2 ( dit zijn lasten die meer afhankelijk zijn van je keuzes):
abonnementen (sport, bieb, krant, tijdschriften), vervoer (onderhoud, benzine, anwb, wegenbelasting, ), verzekeringen (inboedel, auto, wa)

reserveringen
potje voor de periodieke uitgaven (anwb, kapper, dierenarts, abonnementsgelden, onderhoud auto, zorgkosten)

sparen
kleine buffer (voor kleine onverwachte uitgaven tot € 500)
voor een buffer (voor grote rampen en uitgaven)
voor de studie van Zoon

dagelijkse uitgaven (wat overblijft na betaling vaste lasten en opzij zetten reserveringen en spaargeld)
boodschappen, zakgeld, oppas, pretpotje, divers

Deze indeling is voor ons heel helder. Op zich maakt het niet zoveel uit wat je in welke categorie onder brengt, als je maar wel goed in het snotje hebt, welke uitgaven onontkoombaar zijn en welke niet.

Als de indeling voor jou helder is, kun je gaan begroten. Door al je uitgaven bij te houden en door 12 te delen, weet je wat je per maand uitgeeft aan verschillende categoriën. Vervolgens bekijk je of je dit bedrag in het volgende jaar realistisch vindt, waarbij je rekening houdt met prijsstijgingen en te verwachten grote uitgaven waar je voor komt te staan. Misschien wil je wel bezuiningen op een bepaalde categorie om iets anders te kunnen bekostigen.

Ik houd sinds 2007 alles bij op de hierboven beschreven manier. Sinds 2 jaar gebruik ik de begroting ook om systematisch de uitgaven van bepaalde categoriën naar beneden te brengen. Te zien dat dit lukt levert een goed gevoel op. Gaven wij bijvoorbeeld in 2007 €7200,- (!) uit aan 'divers' (geen flauw idee meer waaraan dus), in 2011 was dit € 750 en weet ik wel waaraan het werd uitgegeven.

Het doel van de begroting van afgelopen jaar was om meer grip op de boodschappenuitgaven te krijgen en om de energierekening naar beneden bij te stellen. Dit is beiden gelukt. Gisteren schreef ik al dat wij € 326,- terugkrijgen van de energieleverancier. Het totaalbedrag van de boodschappen kwam € 500 lager uit dan vorig jaar. Dat ondanks de prijsstijgingen en de volledige overgang naar biologisch inkopen doen. Waar ik in 2010 jaar nog een beetje met hinkstap sprongen door "bioland" doolde, zijn we in 2011 volledig omgegaan op duidelijke gebieden. Alles wordt bio ingekocht (met uitzondering van koffie, pasta, rijst en andere redelijke onbewerkte producten) en om dit te compenseren wordt er vooral veel niet gekocht en zelf gemaakt (jam, chocopasta, brood). Ik had het wel iets te optimistisch begroot want de totaaluitgaven zijn € 200 boven de begroting uitgekomen. Het doel voor dit jaar zal zijn om op dit niveau te blijven.

Hoe deden we het op andere gebieden? We besloten vrij impulsief in augustus  de auto volledig af te betalen( € 11.000), dus de categorie vervoer werd nogal fors overschreden en de buffer daalde dramatisch. We hadden het geld toch en door het restant bedrag af te betalen, waren we in staat ons spaarbedrag met € 150 per maand te verhogen naar € 400 per maand.
Ook hadden we in 2011 andere onvoorziene uitgaven die een aanslag op de buffer vormden. In totaal gaven we in 2011 € 15.000 uit aan afbetalen auto, operatie van de kat, vervanging van de latop, vervanging van de tv, nieuwe autobanden, groot onderhoud aan de auto en opknappen van de schuur).

Tja dat zijn dus precies de redenen waarom we die buffer hebben.

Een andere uitgavencategorie die fors tegenviel was 'medisch'. Ik gaf gemiddeld € 200 per maand uit aan medicijnen en behandelingen die niet vergoed worden. Dit was niet begroot. Ik ben in februari vertrokken bij mijn vorige behandelaar en in mei onder behandeling gekomen bij het vermoeidheidcentrum in Lelystad. Werd bij de vorige behandelaar alles vergoed, in Lelystad is dit niet het geval. Maar de vorige behandelaar deed ook niets, anders dan me helemaal binnenste buiten keren en Lelystad schrijft medicijnen en suppelementen voor en heeft me doorgestuurd naar behandelaars in mijn eigen regio. Ik betaal dus veel maar er wordt nu ook meer gedaan om mijn situatie te verbeteren.

Grote meevaller dit jaar was de categorie pret (vakantie, uitstapjes, cadeautjes). Hier gaven wij veel minder uit dan begroot. Ik moest even nadenken hoe dit kan want in mijn herinnering zijn er meer uitjes naar de bioscoop geweest dan andere jaren en zijn we in totaal 3 weken op vakantie geweest, in tegenstelling tot het jaar ervoor.
Het antwoord ligt in de magische pretpotjes. Alles wat ik overhoud van het huishoudgeld, verdwijnt in de pretpot. Hiervan betaalde ik niet alleen alle sinterklaas- en kerstcadeaus maar ook een groot deel van het cashgeld van in totaal 3 weken frankrijk. Wat in de pretpot verdwijnt is al eens genoteerd als uitgave (bij het huishoudgeld) en wordt dus niet meer genoteerd als ik er daadwerkelijk iets mee betaal. Verder wordt het budget van de vakantie bepaald door het vakantiegeld, en dat heeft ook invloed op de keuzes die we maken met het soort vakantiebestemming en de soort vakantie (vroeger naar Italie en elke avond uit eten, nu goedkoper naar Frankrijk en hooguit 1 of 2 keer uit eten).

Zo, dit was - een wat rommelige - kijk in een deel van onze financiële keuken. Gisteren kreeg ik verschillende reacties op het stukje over de buffer waaruit blijkt dat iedereen het op zijn eigen manier aanpakt om een buffer te scheppen. Wat al die reacties gemeen hebben is dat er goed is nagedacht. En dat nadenken begint met een begroting, dit is de eerste stap is op weg naar je buffer.

Niet iedereen kan sparen voor een buffer die voldoet aan de norm van het Nibud. Maar als jij meteen in de problemen komt als je wasmachine het begeeft, dan zou het je 1e prioriteit moeten zijn om te beginnen met sparen, als is het maar € 50 per maand. Elke stap is er één....

dinsdag 3 januari 2012

Zuinig zijn en sparen loont. Over uitdijende buffers......

Sinds december 2010 noteer ik wekelijks de meterstanden van het gas en stroomverbruik. Helaas niet van het water, want die meter ligt onder een niet te tillen luik in de tuin, dus die stand 1x per jaar noteren is meer dan genoeg. Vorige maand passeerde de dag dat ik precies 1 jaar de standen bijhield en kon ik noteren dat we een heleboel minder gas verbruikten dan het jaar ervoor. Het stroomverbruik is nagenoeg hetzelfde gebleven.

Ons gasverbruik ging van ca 1800 kubieke meter naar 1150 kubieke meter. En wat levert dat op? € 326!!!

Wat deden wij om dit te bereiken? De verwarming staat hier meestal op 18 graden. In tegenstelling tot vroeger, toen stond de verwarming op 20 graden. Ik heb het zelf al eerder als besparingstip genoteerd: de verwarming 1 graad lager zetten, scheelt je 7% in de stookkosten. In ons geval hebben we dus 14% bepaart, omgerekend is dat ca 250 kubieke meter. De andere besparing zou zomaar kunnen worden veroorzaakt door korter onder de douche te staan. Een proef op de som leverde op dat op gevoel 5 minuten onder de douche staan niet hetzelfde is als met een timer 5 minuten onder de douche staan. We hebben het afgelopen jaar veel korter dan 5 minuten per keer gedouched omdat we telkens dachten: nu zijn die "5 minuten vast al voorbij". Toen ik daadwerkelijk overging tot de aanschaf van een 'douchecoach"(voor €2,95 bij de bepaarbazaar.nl te koop), omdat ik dacht dat we toch langer dan 5 minuten douchten, bleek dat 5 minuten vele malen langer is dan wat wij gewend waren aan tijd onder de douche te besteden.

Natuurlijk is deze grote besparing in gasverbruik eenmalig. Ik zie niet in hoe wij komend jaar nog minder zouden kunnen stoken. Het is voor ons én het huis niet goed als we de verwarming nog lager gaan zetten. Hopelijk lukt het komend jaar om het stroomverbuik naar beneden te krijgen. De net door ons aangeschafte led-tv verbuikt 2/3 minder stroom dan onze oude 'bak', dus ik heb goede hoop.

Naast de meevaller door de energierekening, ontvingen wij op 1 januari ook € 295 aan rente op onze spaarrekening. Dat betekent dat de tegenvallers zo op het eind van 2011 (kapotte tv, vervangen auotobanden, operatie Smoes) weer wat worden recht getrokken. Zuinig zijn en sparen loont, letterlijk!

De meevallers worden meteen op de spaarrekening gestort, die deze maand verder wordt gespekt door het vrijkomende spaarloon en een schenking van Oma. Dat ik gisteren schreef geen doelenlijstjes te maken, wil niet zeggen dat ik geen spaardoelen heb. Het eerste spaardoel van dit jaar is een buffer van € 10.000. Links op mijn blog zien jullie de teller staan. Doen jullie met me mee? Zorg voor gemoedsrust en check wat jouw buffer zou moeten zijn met jouw inkomen en uitgavenpatroon met behulp van de Bufferberekenaar van het Nibud.

maandag 2 januari 2012

mijn antidoelen bericht

Veel medebloggers publiceren een doelenlijstje deze dagen. Niet één doel maar 52 doelen! Als ik dat lees stokt mijn adem en ga ik meteen hyperen. Lijstjes en ik, dat is een gevaarlijke combinatie. Als ik al op hol sla van het lezen van de doelen van een ander, kun je nagaan wat er gebeurt als ik zelf een lijst in elkaar knutsel.

Doelen zijn voor mij levende wezens die in mijn nek gaan hijgen du moment dat ik ze opschrijf. Waar voor een ander een doelenlijst een prettige inspiratiebron is, is voor mij zo'n lijst een kwelgeest met een zweep die me opjaagt om het te halen, koste wat kost. Ik geef het meteen toe: ik ben een overlever van dwangmatige en obsessieve trekjes. Het heeft heel wat therapiesessies gekost om Spaarcentje wat relaxter in het leven te doen staan en het schrappen van de doelenlijstjes was daar een belangrijke stap in.

Dat wil niet zeggen dat ik zwalkend door het leven ga, zonder plan of voornemens. Maar voornemens klinken zoveel zachter dan doelen, vinden jullie niet? Voornemens houden rekening met verzachtende omstandigheden, veranderende karakters, wisselende energie.

Daarom is ook dit jaar mijn voornemen weer heel simpel: mezelf in de hand houden. Daar kan ik alle kanten mee op:
Mezelf in de hand houden, op financieel gebied. Zodat hopelijk met kleine stapjes het huis verder kan worden opgeknapt en de buffer verder kan groeien.
Mezelf in de hand houden, op energieniveau. Hoe beter ik weet te doseren, hoe meer ik voor elkaar weet te krijgen.
Mezelf in de hand houden, op dromenniveau. Hoe meer ik me richt op het hier en nu, hoe beter ik me voel. Pluk de dag en met beide voeten op de grond staan is mijn recept om me goed en in balans te voelen.

Mijn voornemens zijn wat vaag. Des te beter. Hoe concreter mijn voornemen, hoe groter de kans dat ze mislukken (bij mij). Heb ik geleerd. Dit is in tegenspraak met wat elke coach of therapeut of levensbegeleider je zal vertellen. "Maak je doelen zo concreet mogelijk" zeggen ze. Maar voor mij werkt dat niet. Hoe concreter het doel, hoe meer ik het contact met mezelf verlies. Niet iedereen is in staat netjes zijn doelen af te werken. Sommigen veranderen  tijdens het afwerken van een doelenlijst in een op hol geslagen stier, zoals deze dame. Zelfkennis maakt mijn leven een stuk aangenamer, zo weet ik nu.

Ik wens jullie een goed 2012 toe waarin je bereikt wat je verlangt, of dat nu op een lijstje staat of niet.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...