vrijdag 27 januari 2012

Ben jij er ook één?

Een ontspaarder? Vast niet, anders was je niet hier terecht gekomen. Of misschien juist wel, was je ooit eens een spaarder, nu een ontspaarder en probeer je weer op het 'rechte pad' te komen door consuminderblogs te lezen.

Weer een nieuw woord geleerd terwijl ik 'De Volkskrant' las vanmorgen: ontspaarder. Vreemd woord. Ik ken wel onthaaster (is positief), ontmoeter (ook positief), ontvreemder, ontdekker, ontwijker, maar de term ontspaarder had ik niet eerder gelezen. Maar het is dus negatief. Een ontspaarder heeft tot vorig jaar gespaard en is daar nu mee gestopt. Erger nu, de ontspaarder snoept regelmatig van zijn eigen spaarvermogen omdat rondkomen niet meer lukt. Dat gemiddelde spaarvermogen is € 24.000 lees ik. Lijkt mij rijkelijk veel. Maar is altijd nog minder dan het gemiddelde spaarvermogen van een paar jaar geleden. Dat was € 32.000 meen ik me te herinneren. Het ontsparen is dus blijkbaar al een tijd aan de gang.

Curieus is dat ontspaarders vooral hoger opgeleiden zijn. Lager opgeleiden ontsparen niet, maar passen eerder hun uitgavenpatroon aan. Dat zuig ik niet uit mijn duim, maar las ik in de krant. Waarom passen hoger opgeleide ontspaarders hun uitgavenpatroon niet aan, vroeg ik mij af?
Ik vermoed dat dit te maken heeft met een verwachtings-patroon. Als ik kijk naar een aantal mensen in mijn voormalige werkomgeving, dan zijn er veel ontslagen gevallen (zo'n beetje iedereen met wie ik werkte). Deze mensen hadden niet de beroerdste banen en veel werkervaring. Toch lukte het niet goed om snel een andere vergelijkbare baan te vinden. Gemiddeld werd er zeker een half jaar tot een jaar gezocht naar een andere functie. Het geldtekort werd echter als tijdelijk ervaren, en daardoor is er blijkbaar weinig bereidheid om het uitgavenpatroon aan te passen.

Een ex-collega van mij werd vorig jaar ontslagen. Kreeg een mooi zakcentje mee. Omdat hij goed tabak had van het zakenleven stapte hij op zijn motor en reed naar Turkije. 3 maanden later kwam hij goedgemutst weer terug. Toen volgde de gewone zomervakantie, ja dan moet je ook op stap, dichterbij ditmaal, 'gewoon' naar Frankrijk. Thuisgekomen boekte hij een maand later een reis naar Israel. Was ook erg goed voor de bui. En daarna was hij 'gewoon werkloos' en probeerde hij weer een baan te vinden. En kwam hij er achter dat dit niet zo eenvoudig was. En dat hij eigenlijk helemaal niet kon rondkomen van een uitkering. Voor je het weet ben je een ontspaarder. Het verhaal loopt goed af, want inmiddels is hij weer aan de slag, maar toch.

Ik denk dat veel mensen ontspaarder worden omdat ze zich niet goed kunnen voorstellen dat de financiële achteruitgang permanent is. Als je altijd een baan hebt gehad met een goed inkomen en makkelijk op te brengen woonlasten, dan kan het zijn dat je gemakzuchtig wordt. Ik had ze tot een paar jaar geleden ook, de vriendinnen die het normaal vinden € 1000 rood te staan op de creditcard omdat het salaris er toch al weer bijna aankomt. Blijkbaar is het salaris zodanig dat een gat van € 1000 heel makkelijk kan worden opgevuld.

Ook is er denk ik een verschil tussen een hoger inkomen en lage inkomen voor wat betreft het uitgavenpatroon aanpassen. Mensen met hogere inkomen hebben ook vaak een ander meer opslorpend bestedingspatroon en meer bezittingen: meer auto's, hogere woonlasten. (Ik generaliseer natuurlijk enorm en het geldt absoluut niet voor iedereen). Je kunt best je uitgavenpatroon tijdelijk aanpassen en minder vaak uit uit eten gaan of geen weekendje weg boeken. Dat bespaart zeker geld. Maar de 2e auto wegdoen of verhuizen naar een goedkopere woning is een grote stap, zeker als je er nog van uitgaat dat de achteruitgang in inkomen tijdelijk is. Ook kan de de sociale druk van je omgeving een tijd voorkomen dat je op geld kunt besparen. Ben jij net ontslagen en al je vrienden (nog) niet? Je zal niet de eerste zijn die buikpijn krijgt omdat er een vrijgezellenfeestje aankomt en je eigenlijk moet vertellen dat je het geld niet hebt om er aan uit te geven. Ineens over heel veel meer geld beschikken is vaak geen probleem. Een uitgavenpatroon is dan snel aangepast. Maar andersom is uitermate moeilijk. Het duurt zeker een jaar om te wennen aan minder inkomen. Niet alleen jij, maar ook de omgeving moet er aan wennen. Verwachtingen van jezelf maar ook van anderen moet worden bijgesteld.

Eigenlijk hebben wij nog geluk gehad. Wij hadden een goed inkomen en geen spaargeld. Toen werd ik ziek. Dat mijn inkomen 30 % minder werd, zag ik lang van te voren aankomen. Wij zijn dus gaan sparen, weliswaar gedwongen door minder leuke omstandigheden. Omdat ik wist dat het niet tijdelijk zou zijn, sloegen wij de fase van ontsparen (of rood staan) over.

Ontsparen heeft vooral te maken met de nukken van de economie. Het zegt niets over je vermogen om goed met geld om te gaan. Het vertelt het verhaal van vette pech, na vele vette jaren.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...