donderdag 20 december 2012

Mag het licht uit....

Het is het einde van het jaar. Tijd om op te laden en de boel de boel te laten. Dat kan makkelijk want de kerstvakantie begint morgenmiddag om drie uur. Ik heb dan wel geen werk maar evengoed sta ik alle dagen rond zeven uur op en zijn er allerlei verplichtingen die nu eenmaal horen bij een gezin met kind. Even uit kunnen slapen en niets te hoeven is zeer welkom.

Naarmate ik meer energie krijg, is er ook meer op mijn bordje terecht gekomen. Ik doe iets meer in huis, haal de boodschappen en kook weer alle dagen. Dat is heel positief maar ook iets waar ik weer mee moet leren omgaan. De afgelopen maanden ben ik in een stroomversnelling geraakt op meerdere gebieden. Financieel, omdat wij de woekerpolis afkochten en de hypotheek hebben omgezet. Emotioneel, omdat ik na jaren ziek zijn voel dat beter worden ook voor mij mogelijk is.  Mijn wereldbeeld is gekanteld. Eerst door het ziek zijn en nu door het beter worden. Weten waar je staat is prettig. Zo kan een mens zich veilig voelen. Maar in mij verschuift er nu van alles. Het toekomstperspectief is veranderd. Dat is goed en positief maar ook eng en heftig. Ik leefde jaren in een bepaalde zekerheid die ik weliswaar niet zelf koos, maar die wel duidelijk was.  Ik wist waar de grenzen lagen en wat ik kon verwachten van de dag. Dat is enorm veranderd de afgelopen maanden. Mijn mogelijkheden zijn vergroot en de grenzen verschuiven. Ik ben er nog niet maar ben wel onderweg...

Mijn leven is in beweging maar waar ik nu naar toe ga, dat weet ik niet. Ik ga maar met de stroom mee en zie nog niet waar ik uitkom. Voor veel mensen zijn de kleine dingen van de dag  vanzelfsprekend. Ze staan op, gaan douchen en doen hun bezigheden in het vertrouwen dat het lijf het allemaal aankan. Voor mij is het nog steeds een wonder als ik merk dat douchen me niet zo uitput dat ik daarna 2 uur op de bank lig om bij te komen. Of dat ik wakker word in een wereld zonder pijn. Niets in het leven is vanzelfsprekend en het lijkt wel alsof alles weer opnieuw aangeleerd en aangewend moet worden. Ook dat kost energie.

Ook op creatief gebied zijn er verschuivingen. Het schrijven van dit blog is gaandeweg iets minder vrijblijvend geworden en steeds meer een hobby met groeiende impact op mijn leven.  Steeds meer lezers vinden de weg naar Spaarcentje (en mijn mailbox). Dat is leuk, maar schept ook de verplichting (zo voelt dat althans) om leuke stukjes te blijven schrijven en mensen een antwoord te sturen als ze me een persoonlijke mail sturen met vragen over aflossingen of consuminderen of de financiële pech waar ze tegenaan lopen. Ik merk dat er lezers zijn die mijn blog al langere tijd lezen en daardoor het gevoel krijgen dat ik vertrouwd ben, ik ben immers een vast onderdeel van de dag geworden. Vanuit dat vertrouwde gevoel sturen lezers mij soms mails die ik niet zomaar onbeantwoord kan laten. Maar daar moet ik wel een balans in leren vinden.

Ook voel ik steeds meer een druk om te presteren (scoren met leuke stukjes en hoge bezoekersaantallen) en daar was het blog niet voor bedoeld. Maar ik ben nu eenmaal een streber. Ook daar moet ik mee om leren gaan. De vraag die ik mezelf wil stellen is 'hoe hou ik het leuk en hanteerbaar, passend bij mijn energie'?

Een adempauze is daarom meer dan welkom. Kijken wat er naar boven komt drijven als ik een tijd niets anders doe dan de dag volgen. Even opladen dus. Dan kom ik ongetwijfeld volgend jaar gewoon weer terug met stukjes over consuminderen, aflossen, de crisis, woekerpolissen en vragen die we onszelf kunnen stellen als we een prettig leven willen combineren met een goede financiële huishouding. Ook zullen de recensies niet ontbreken. De eerste recensie van het nieuwe jaar zal gaan over het boek 'Woekerpolis. Hoe kom ik er vanaf?'

Tot zover. Fijne dagen, een goede jaarwisseling en tot ziens.

woensdag 19 december 2012

Gaan we rationeel met geld om of niet?

Bijna dagelijks lees ik berichten over de economie en geld waarin voorspellingen worden gedaan. Bijvoorbeeld eergisteren nog: 'Huizenprijzen blijven tot 2014 dalen' , aldus kredietbeoordelaar Fitch (bron: www.nu.nl).  Maar ik lees niet alleen voorspellingen, maar ook meningen, die door experts worden gedaan en gezaghebbend overkomen, zoals econoom Ewoud Jansen die betoogt dat 'goud zijn waarde vooral aan angst voor economische narigheid ontleent' (bron: De Volkskrant 18 december jl.).

Kloppen bovenstaande berichten? Geen idee, maar de kans is groot dat hoe stelliger het bericht wordt verkondigd, hoe eerder ik geneigd ben het te geloven. Hoe dat komt kan ik lezen in 'Psychologeld', een boek van Anna Dijkman en Chris Zadeh. De ondertitel luidt 'waarom we stoppen met nadenken als we beginnen met uitgeven'. Dat alleen al motiveert om snel het boek te lezen.

De auteurs hopen met dit boek de lezer inzicht te geven in wat er op de achtergrond mee speelt bij het nemen van financiële beslissingen. Dat doen ze aan de hand van allerlei voorbeelden over gedrag van mensen als het om geld gaat. Dit gedrag wordt vervolgens verklaard aan de hand van inzichten uit de 'behavioral finance', psychologie en sociologie. Wie denkt rationeel met zijn geld om te gaan, komt bedrogen uit. We zijn kuddedieren die stoppen met denken op het moment dat er met grote stelligheid iets wordt beweerd, ook al is dat iets anders dan we zelf geloven.

Het boek zit vol herkenbare alledaagse situaties. Hoe ga je om met winst en verlies? Als je een rekenmachine wil kopen die bij jou in de buurt € 15 kost, rij je dan om als je hem elders voor € 10 kan kopen? En doe je dat omrijden ook voor een jas van € 125, die je elders voor € 120 kan aanschaffen? Het lijkt om hetzelfde voordeel te gaan, namelijk € 5. Toch reageren we anders, want in het geval van de rekenmachine rijden we massaal om en in het geval van de jas zijn we daar minder toe bereid.

Dit en andere zaken kun je lezen in het boek. In negen hoofdstukken worden even zoveel psychologische valkuilen behandeld waar we massaal in trappen. Elk hoofdstuk besluit met een aantal praktische tips hoe de valkuilen omzeild kunnen worden. Tot slot worden de hoofdstukken afgewisseld met interviews met bekende Nederlanders (onder meer Jort Kelder, Raymond Spanjar en Annemarie van Gaal) die ingaan op hun grootste succes én blunder en de belangrijkste les die ze hebben geleerd als het over geld gaat.

Wat zijn dan die valkuilen waar we in trappen? Bijvoorbeeld die van hoe we geld uitgeven. We geven een briefje van honderd minder makkelijk uit dan hetzelfde bedrag aan kleingeld, ook al hebben we voor het bedrag in kleingeld even hard gewerkt als voor het zelfde bedrag in papiergeld. In ons leeft een mentale boekhouder die al het voorbij komende geld indeelt in potjes als 'vakantie', 'boodschappen', 'meevaller'. Afhankelijk van het potje waar het in zit, wordt het geld wel of niet uitgegeven. Alleen neemt de mentale boekhouder niet altijd rationele beslissingen. Zoals beschikken over een flinke spaarrekening en tegelijkertijd een lening afsluiten, wat financieel nadelig is.

Overzicht heeft de mentale boekhouder ook niet altijd. Zo kan een enorm bedrag maandelijks aan koffie uitgeven over het hoofd worden gezien, omdat we de uitgaven voor elke kop afzonderlijk niet doorrekenen naar een totaal bedrag per maand of per jaar. Dat wordt de 'lattefactor' genoemd, naar een berekening van financieel adviseur David Bach. In een vrij extreem rekenvoorbeeld (en uitgaand van een rentepercentage van 10 %) rekende Bach een cursiste voor, die klaagde dat ze geen geld overhield om te sparen, dat 5 dollar per dag besparen op drank en voeding (zoals koffie en een muffin die je koopt onderweg naar je werk) op je 65e tot een kapitaal van 1,2 miljoen dollar kan zijn gegroeid.

Een andere valkuil is keuzeangst. We denken dat we zelfstandig beslissingen nemen maar kunnen hier heel makkelijk in worden gemanipuleerd. De auteurs noemen een voorbeeld van mensen die een auto hebben besteld, waarvoor een wachtlijst bestaat. Als de dealer belt dat de auto binnen is en dat er keuze is uit vier kleuren, namelijk rood, wit, beige en zilver, kiest slechts een klein percentage voor de zilverkleurige auto.

Als de dealer echter belt dat de bestelde auto binnen is gekomen en dat deze zilverkleurig is,  reageren we ineens anders. Bij het ophalen van de auto, blijken er ook rode, beige en witte auto's te zijn binnengekomen, die worden aangeboden ter vervanging van de eerder aangeboden zilverkleurige. Nu kiest het merendeel van de proefpersonen voor de zilverkleurige auto. Wat blijkt: mensen hechten meer waarde aan iets als het al in het bezit is of is toegezegd en willen dan liever niet meer van keuze veranderen.Op financieel gebied blijken wij dus voorkeur te hebben voor dat wat ons als eerste wordt aangeboden.

Met dit in het achterhoofd is het makkelijk voor te stellen dat we massaal enorm gemanipuleerd worden bij het nemen van financiële beslissingen. Ga dus niet automatisch voor de standaard optie die je aangeboden krijgt en vraag door, is dan ook de tip die we bij dit hoofdstuk krijgen.

Het is niet te doen om in een internetrecensie dit boek tot zijn recht te laten komen. Het staat zo vol wetenswaardigheden dat ik niet weet waar te beginnen. Het gaat in op keuze-angst, zelfoverschatting, op angst om situaties te veranderen maar ook op het curieuze feit dat we de helft van de tijd niet zien wat we zien, maar wat we denken te zien. Daardoor missen we belangrijke feiten die een beslissing zouden kunnen beïnvloeden. Persoonlijk vond ik het interessantste hoofdstuk datgene waarin ingegaan wordt op 'expertverslaving'. We schakelen iemand in met verstand van zaken en schakelen tegelijkertijd ons 'ínterne beslissingsproces' uit. 'De expert zegt het en dus zal het wel kloppen' is de onderliggende gedachte.

Met dit boek vol voorbeelden en tips ga je misschien anders naar je eigen financiële gedrag kijken. De huizencrisis en woekerpolisaffaire worden door de gedachtegang in dit boek ook ineens heel verklaarbaar. We zijn immers massaal gestopt met nadenken doordat we af gingen op de experts en met name die experts die met grote stelligheid iets beweerden. De auteurs leggen uit dat mensen die het stelligst zijn in hun adviezen, het meest worden geloofd. En ook al bleken ze achteraf ongelijk te hebben gekregen, ze werden daardoor niet minder succesvol. Best schokkend als je daar over nadenkt.

Helpt dit boek mij met consuminderen? Ja. Geld is emotie en pas nu besef ik hoeveel emotie, angst, en misplaatste gevoelens gepaard kunnen gaan met het nemen van financiële beslissingen. Het geeft inzicht in je eigen gedrag en ook houvast als je de krant leest. Ik weet nu dat diegenen die het hardst iets roepen over de crisis, niet altijd gelijk hebben. In ieder geval niet meer gelijk dan mensen zonder kennis van zaken. Want gelijk hebben of krijgen is in de financiële wereld ook vaak een kwestie van toeval, zo leert een geweldig grappig experiment waarin mensen blind gooiden met dartpijltjes om een aandelenportfolio samen te stellen. Dat portfolio deed vervolgens niet onder voor het door specialisten samengestelde portfolio. Meer weten? Ga dit boek lezen! Het leest als een trein en is ook nog eens heel vermakelijk.

Psychologeld. Waarom we stoppen met nadenken als we beginnen met uitgeven.
Anna Dijkman en Chris Zadeh
ISBN 978490574260
€15


PS: vandaag op Wel en Wee een stukje over spierballen.

dinsdag 18 december 2012

Verzekering hoppen

Na de overstap naar een andere zorgverzekeraar was ik dit jaar niet klaar met verzekering hoppen. Ik ging op zoek naar een andere verzekeraar voor onze woonhuisverzekeringen. Die zijn ondergebracht bij de tussenpersoon wiens werk wij beneden peil vinden. Omdat de verzekeraar waar wij zaten alleen maar via tussenpersonen werkt, ben ik op zoek gegaan naar een ander.

Met iets financieel voordeel (€ 6 per maand) is nu alles ergens anders ondergebracht. Dus stuurden wij een brief naar de oude verzekeraar met opzeggingen en een andere brief naar de tussenpersoon waarin wij hem informeerden over de opzegging. Met de opzegging is ook de relatie ten einde, meenden wij.

Twee weken later kregen wij een brief terug die zeer kenmerkend is voor deze tussenpersoon. Wat stond er in? Niet: 'wat vervelend dat wij u als klant kwijtraken' maar wel: 'uw pensioen is ook bij ons ondergebracht en we sommeren u dat onmiddellijk elders onder te brengen'.

Heel typerend. Het was me even ontschoten dat het pensioen van Schatje bij deze man was ondergebracht omdat we daar nooit iets van hebben gemerkt. Alle polissen en correspondentie kregen we van de pensioenverzekeraar zelf en ik heb nergens correspondentie gevonden die het pensioen linkt aan de tussenpersoon. Ik heb hem dus ook niet op enige activiteit kunnen betrappen die werk wordt genoemd. Nou is dit natuurlijk een grove onderschatting van het werk van een tussenpersoon in het algemeen en ik wil niemand beledigen maar het dekt aardig de lading van 'onze tussenpersoon'.

Voor wie het gemist heeft: toen wij afgelopen zomer af wilden van onze woekerpolis en beleggingshypotheek heeft deze man er alles aan gedaan om dit te voorkomen, ons foute adviezen gegeven en grote fouten gemaakt in het traject dat we desondanks in werking hebben gezet. Het eindigde met een succesvolle omgezette hypotheek maar niet dank zij hem. We hebben zelf dagelijks contact gehad met de hypotheekverstrekker en echt relaxt is dat niet als je op vakantie bent.

Omdat wij weigerden de factuur van de tussenpersoon te betalen is er toen nog een tijd gedoe geweest wat uiteindelijk resulteerde in een erkenning van de man dat 'wellicht het één en ander beter had kunnen verlopen'. Dichter kwam hij niet in de buurt van een excuses. En dat zette kwaad bloed. Ik kan mensen fouten vergeven maar dan moeten ze wel erkennen dat ze zijn gemaakt. Veel beter was het geweest als hij eerlijk had gezegd dat hij fouten heeft gemaakt en dat erg vervelend vindt voor ons. In plaats daarvan schrijft hij in dezelfde brief waarin hij ons het merendeel van de factuur kwijtscheldt, de opmerking: 'We zien er naar uit in de toekomst opnieuw zaken met u te doen.' Nou, wij niet! Over een bord voor je kop gesproken. Wat een onverschilligheid. En dat met ons geld!

Afijn daar wilden wij vanaf. En dat was bijna gelukt als dat pensioen niet ineens omhoog was komen drijven. Namens Schatje heb ik de pensioenverzekeraar gemaild met de vraag of het pensioen niet gewoon zonder tussenpersoon kan blijven, aangezien we in de afgelopen jaren ook altijd rechtstreeks correspondentie ontvingen. Weer even afwachten dus...

Voor volgend jaar is het plan om onze pensioenen door te lichten. Wij willen ons er dan goed in gaan verdiepen en hebben weinig trek om dan nu ineens het pensioen hals over kop bij een andere tussenpersoon onder te brengen. Net als met de hypotheek willen we dit zelf gaan aanpakken. Want zelf ben je de beste belangenbehartiger van je eigen geld. Dat is wat wij geleerd hebben. Niet eens omdat 'anderen' niet competent zijn, maar omdat het goed is om zelf je financiën te regelen. Niet meer blind varen op de zogenaamde expertise van een ander met het idee dat die er voor heeft gestudeerd en het dus wel beter zal weten.  Want vaak is dat helemaal niet zo. Of wel, maar worden jouw belangen helemaal niet behartigd.

Tot zover ons 'tussenpersoondrama'. Weten jullie misschien of er een tussenpersoon moet zitten tussen de pensioenverzekeraar en jou? Iemand tips?

maandag 17 december 2012

Hogere hypotheek voor potentiële toppertjes

Zijn eindelijk de eisen zo bijgesteld dat het niet meer mogelijk is om tot in de hemel en terug te lenen, draaien 'ze' de hypotheekregels weer terug. Althans, voor mensen die uitzicht hebben op een flinke groei in het salaris. Waar ik het over heb? Het kabinet heeft aangekondigd dat het starters op de woningmarkt meer tegemoet wil komen. Alleen gaat het niet om de gemiddelde starter maar om starters met een 'veelbelovend toekomstperspectief'. Denk aan artsen.

Het goede aan het plan is dat een hypotheeklening niet meer hoger mag zijn dan de waarde van het huis. Verder is er weinig heugelijks aan dit bericht. Waarom niet? Omdat er dan weer leningen worden verstrekt op grond van veronderstellingen en dat in een tijd waarin we er net massaal achter zijn gekomen dat het leven niet maakbaar is.

De potentiële toppers van nu zijn ook de potentiële nieuwe armen van straks. Want wie zegt dat de crisis voorbij trekt aan beroepsgroepen die nu door de bank als veelbelovend worden ervaren? Zijn artsen zeker van de groei van hun inkomen? Als ze werk hebben wel. Maar ook voor beginnende artsen is er geen werkgarantie. Zeker niet nu ziekenhuizen steeds meer gedwongen worden om te specialiseren en hele afdelingen in streekziekenhuizen gesloten worden. Het UWV acht na een paar maanden uitkering elke vorm van arbeid geschikt, ook al is dat niet in het juiste vakgebied of  'beneden het door studie en ervaring bereikte niveau'.

Curieus genoeg lees ik in de krant (weliswaar abonnement opgezegd maar wel de zaterdagkrant gekocht) dat Vereniging Eigen Huis sceptisch op dit bericht reageert: 'Welke werkgever gaat nu aangeven dat er volgend jaar een loonsverhoging komt?' (De Volkskrant, 16-12-12). Dat klinkt goed dacht ik en bezocht de website van VEH waar ik iets heel anders lees: 'Vereniging Eigen Huis vindt het een goede zaak dat banken meer ruimte krijgen om hun klanten een hypotheek op maat te verstrekken. Vooral jonge mensen met goede inkomensperspectieven moeten door deze versoepeling van de hypotheekregels straks gemakkelijker een passende hypotheek kunnen afsluiten dan nu het geval is. De hypotheekverstrekking is de laatste jaren sterk teruggeschroefd en alle aanvragen worden nu door banken op dezelfde starre manier getoetst. Straks kan in voorkomende gevallen  wel weer rekening  worden gehouden met een reëel te verwachten inkomensstijging'(Persbericht Vereniging Eigen Huis)

Ik weet ook geen oplossing om een woningmarkt die op slot zit open te breken, anders dan lagere rentetarieven en banken die eens goed in de spiegel kijken of diep in het hartje (als dat aanwezig is tenminste). Ik dacht dat de nieuwere hypotheekregels er juist waren om mensen te beschermen (en vooruit, ook om de banken te beschermen zodat ze zeker zijn van de aflossing van uitstaande leningen), zodat ze geen hypotheeklening meer kunnen afsluiten die is gebaseerd op gebakken lucht en ze ook geen lening meer afsluiten die ze bij ontslag niet kunnen aflossen. De crisis is nog niet eens voorbij en er mag al weer worden gegokt. Door starters op de woningmarkt nota bene. Dat zorgt niet alleen voor rare en scheve gezichten (Ben jij een potentieel toppertje? Nee? Goh, ik dacht van wel!), het zorgt ook voor de probleemgevallen van de toekomst.

Wat denk jij hiervan? Is het terecht dat iemand met uitzicht op salarisgroei meer mag lenen?

zondag 16 december 2012

De kerstboom blues

Gisteren gingen wij de kerstboom kopen en voldeden perfect aan het cliché van het gezin dat ruzie krijgt bij het tuincentrum. Dat is niet mijn schuld ook al denken sommigen van wel in dit gezin, omdat ik anti-kerstboom ben. Het ligt aan de kerstboom.

Vroeger was de aanschaf zo simpel. Op hooguit één kilometer loopafstand werden op een braakliggend stuk terrein prachtige kersbomen verkocht. Veel keus, mooie prijzen en je kreeg dan ook nog een lekker koekje in je handen gedrukt. Met een beetje geluk lag er sneeuw en zat Zoon op de heenweg op de slee en lag op de terugweg de net aangeschafte kerstboom er op.

Helaas werd het stuk braakliggend terrein drie jaar geleden verkocht en staat daar nu sinds een klein jaar een L.idl vestiging. Waar de kerstbomenmeneer naar toe is gegaan, weten we niet. Hij is een jaar gesignaleerd op het terrein van een uitgefikt woonwarenhuis, maar daarna zijn we hem uit het oog verloren. En sindsdien is het aanschaffen van een fatsoenlijke boom een stuk moeilijker geworden.

En dat valt niet mee, want ik ben dus antikerstboom. Iets in mij gaat op de gromstand als we het er over hebben. Dat zal zeker zijn veroorzaakt door het feit dat ik jarenlang als bijbaan kerstbomen verkocht op een tuincentrum. Dat is een goede killer voor alle zin in Kerstdagen en overigens ook voor de zin in Pasen en vader- en moederdagmomenten. Antikerstboom dus, al moet ik toegeven dat ik het dan wel weer heel leuk vind om tijdens het versieren van de boom de meest vreselijke kerstliedjes op te zetten. Eigenlijk is dat voor mij het enige leuke aan de boom: het versieren. De rest mag overgeslagen worden.

Terug naar de aanschaf. Sinds het verdwijnen van de favoriete kerstbomenmeneer, zijn we nu wat verweesd en rijden maar wat rond op zoek naar een kerstboom. Ik had gehoord dat ze werden verkocht bij de P.raxis en de G.amma dus daar reden we naar toe. Helaas, niets. Dus dan maar door naar het tuincentrum, zucht. De parkeerplaats stond vol en ik siste de rest van het gezin nog even het maximale budget toe. € 30 en hoger gaan we niet!

Het is gelukt om onder de € 30 te blijven maar vraag niet hoe. Al rondlopend kreeg ik zo verschrikkelijk de pest in over de pietepeuterige kleine kabouterboompjes niet hoger dan kniehoogte en allemaal minstens € 30. Voor een beetje boom werd al snel € 50 gevraagd. En dan ben ik niet op mijn best. Eigenlijk wil ik dan onder grof geweld meteen mijn gezin het tuincentrum uit sleuren en gillen dat we dan nu op democratische wijze hebben besloten dat 'we niet meer aan kerst en dus aan een kerstboom doen'.

Zelfs ik besef dat dit niet kan en dus stapte ik over op stil verzet. Heel kinderachtig, ik weet het. Dus alles wat aangeboden werd, was niet goed. Dat was overigens echt zo, zelfs Schatje begon te mopperen en die is uit het pro-kerstboomkamp. Waar het op neerkwam was dat bomen die voldeden aan onze normen van beetje mooi in vorm, niet te groot, niet te klein en vol in de takken ver boven het beschikbare budget uit kwamen.

Uiteindelijk is het geheel aan het doorzettingsvermogen van Zoon en Schatje te danken dat ze A) een afgeschermd vak met bomen van € 30 vonden die met 40 % korting werden verkocht en B) in dat vak met depressieve ongelukkige gebouwde bomen nét die boom vonden die fier overeind staat (nadat hij onderaan de stapel vandaan werd geplukt) en ook nog eens mooi in de takken zit. Was jij gisteren in een tuincentrum en zag je een blond joch met krullen kruipen over een stapel bomen terwijl er een vrouw naast stond te tieren dat hij hier moest komen en wel nu!? Grote kans dat je Spaarcentje zag....

Afijn, de illusie van harmonieus gezin had een kleine deuk opgelopen, de boom werd aangeschaft en thuis stuitten we op het volgende probleem: waar laten we hem dan? Want sinds de vorige kerstboom is de kamer zodanig veranderd door de bouw van een kast, dat de plek waar voorheen de boom stond niet meer vrij is. Dus dat werd schuiven met meubels terwijl Schatje hoofdpijn had en eigenlijk even wou gaan liggen en ik alsnog zin kreeg de boom het huis uit te gooien.

Maar goed, hij staat. De huiskamer heeft een nieuwe look gekregen en het is ons gelukt om onder het budget te blijven. Nu nog energie verzamelen voor de volgende ronde: het versieren van de boom. Eerst maar even de kerstcd's opsnorren........

Herkenbaar? Of maken jullie nooit ruzie over de aanschaf van een boom? En ook geen ruzie over waar de kerstballen zijn gebleven?


zaterdag 15 december 2012

Gastblog Gerhard Hormann


Een half jaar geleden schreef ik een recensie van het boek Hypotheekvrij van Gerhard Hormann. Dat dit boek een enorm succes is kan bijna niemand ontgaan zijn. Als je de tv aanzet, dan zie je regelmatig Hormann in zijn inmiddels beroemde trui voorbijkomen in diverse programma's waarin aandacht is voor het aflossen van de hypotheek. Van luis in de pels die iets heel eigenaardigs deed (namelijk aflossen), is hij inmiddels een voortrekker geworden. Toen Gerhard een half jaar geleden een gastblog voor Spaarcentje schreef, introduceerde ik hem als 'Chef Aflossen'. Dat die benaming kloppend is, blijkt wel uit het feit dat van zijn boek inmiddels 10.000 exemplaren zijn verkocht.

Aflossen is in. Maar aflossen is ook vooral voor heel veel mensen bittere noodzaak. Niet iedereen ziet dat of wil dat zien.  Daarom, 'ter leering ende vermaeck' opnieuw een gastblog van Hormann:

~

Ik schrijf nooit meer zo’n boek

Eindelijk weet ik hoe het is om als artiest op je 20ste een wereldhit te scoren en dat succes daarna nooit meer te evenaren. Toen ik ruim een jaar geleden begon aan mijn boek Hypotheekvrij! moest ik me nog tegenover alles en iedereen verdedigen voor het feit dat ik – tegen alle adviezen in - versneld mijn hypotheek aan het aflossen was. Als je me toen had verteld dat ik op 13 december 2012 in de krant zou lezen dat “extra aflossen huis de nieuwe trend is” (en dat ik op dezelfde dag te gast zou zijn in het RTL4-programma Koffietijd), dan zou ik je waarschijnlijk voor gek hebben verklaard.

Boeken hebben tegenwoordig ongeveer dezelfde omloopsnelheid als maandbladen. Wanneer een nieuwe titel niet meteen wordt opgepikt, verdwijnt hij na zes weken uit de winkel en ligt hij een halfjaar later in de uitverkoopbakken. Bij mijn boek Hypotheekvrij! gebeurde precies het omgekeerde: hoe langer hij uit was, hoe meer aandacht ik kreeg. Ik word nog net niet elke dag gebeld door weer een andere journalist (of door zomaar iemand die een vraag heeft over zijn hypotheek), maar nu ben ik opeens in tien dagen tijd drie keer op televisie te zien. In de media gaat het de hele tijd over de huizenmarkt en ook banken zelf hebben het opeens over “aflossen”.

Het sentiment verandert snel en eerlijk gezegd beangstigt me dat een beetje. Het lijkt net alsof alle economische en maatschappelijk ontwikkelingen die ik in mijn boek noem in een soort stroomversnelling terecht zijn gekomen. Natuurlijk heb ik in het verleden zelf regelmatig geschreven dat de huizenmarkt op instorten stond en andere mensen geïnterviewd die dat eveneens dachten (zoals Eric Mecking en Elmer Hogervorst), maar als het dan écht gebeurt is dat toch even schrikken. Bijna alsof je als fan van de Rolling Stones ineens achter Mick Jagger in de rij staat van de plaatselijke McDonald’s .

Inmiddels ben ik bezig aan een vervolg op Hypotheekvrij! (dat over aflossen zal gaan en méér) en daarvoor probeer ik een beeld te vormen van de situatie waarin ons land verkeert als er vanaf nu nog eens 25% van de gemiddelde huizenprijs afgaat. Gaan we dan terug tot het welvaartsniveau van midden jaren negentig? Of komt ook die “verarming” in een soort stroomversnelling en maken we straks mee hoe een kwart eeuw welvaartsgroei in een paar jaar tijd compleet verdampt?

Eén ding weet ik zeker: ik schrijf nooit meer zo’n boek. Hypotheekvrij! wordt met de dag actueler en dat kan ik hierna nooit meer evenaren. Al heeft het natuurlijk ook iets van een self fulfilling prophecy. Want hoeveel mensen zijn versneld gaan aflossen nadat ze mijn boek hebben gelezen? Als alle 10.000 kopers inmiddels 10.000 euro spaargeld naar hun bank hebben overgemaakt, praat je al over een duizelingwekkende 100 miljoen en daarmee zou dan meteen de stijging zijn verklaard van het aantal extra aflossingen waarover ING deze week berichtte.

Zou het zo werken? Ik weet wel dat ik, vlak voordat mijn boek uitkwam, een pdf van Hypotheekvrij! naar De Volkskrant stuurde. In mijn boek voorspel ik zonder enige terughoudendheid dat het eerstvolgende kabinet de hypotheekrenteaftrek voor bestaande gevallen zou gaan beperken. En wat las ik een paar dagen later in dezelfde krant? Precies: een verhaal over wat er zou gebeuren als de HRA zou worden afgeschaft voor bestaande gevallen. En kort nadat ik een exemplaar boek had gestuurd naar een verslaggeefster van het AD, deed diezelfde journaliste een interview met directeur Joanne Kellermann van DNB dat voor een belangrijk deel over “aflossen” ging.

Als het inderdaad zo werkt, dan ben ik dik tevreden want het ging mij bij het schrijven van Hypotheekvrij! vooral om bewustwording. Mensen moeten niet alleen heel anders gaan denken over hun hypotheekschuld, maar ook over de definitie van welvaart. Uiteindelijk zullen we met z’n allen zelfs heel anders moeten gaan leven, tenzij je denkt dat de huidige crisis zomaar een korte, vervelende onderbreking is van eeuwige groei. Al zie ik het nog niet zo snel gebeuren dat mijn naam ooit net zo spreekwoordelijk wordt als die van Sonja Bakker. Want “gerhardhormannen”is misschien goed voor je portemonnee, het klinkt tegelijk alsof de Duitsers opnieuw met veel geweld ons land zijn binnengetrokken.

vrijdag 14 december 2012

Wanneer krijgt je kind een mobieltje?

De laatste tijd wordt in Huize Spaarcentje regelmatig een discussie gevoerd over het moment waarop Zoon een mobieltje krijgt. Er zijn twee kampen die deze discussie voeren. Kamp 1 is voor zo snel mogelijk en bestaat uit Zoon. Kamp 2 bestaat uit zijn ouders die het moment van aanschaf zo lang mogelijk willen uitstellen.

Het argument dat Zoon gebruikt is dat het vréééééselijk onhandig is dat hij geen mobieltje heeft. 'Dan kom ik uit school en wil ik bij iemand spelen en dan moet ik eerst naar huis om te vragen of dat mag.' Ja, dat is inderdaad heel erg verschrikkelijk. We wonen maar liefst op 5 minuten fietsafstand van school. Mijn tegenargument dat ik ook altijd eerst even langs huis moest vroeger, wordt niet als zinnig ervaren. Ik kom uit het stenen tijdperk, van voor de mobieltjes en wist dus niet beter.

Zoon zit in groep 7 en is inmiddels één van de weinigen zonder een mobieltje. Soms komt er iemand hier spelen die wel een mobiel heeft en word ik geconfronteerd met hoe dat kan zijn. Zo heeft vriendje B. een mobiel en is al volledig met dat ding vergroeid. Hij kijkt er continue op, luistert muziek, kan op internet en dat gaat allemaal tussen het spelen door. Overigens wekt dat zo mijn irritatie op, dat ik regelmatig zin heb dat mobieltje door de plee te spoelen. Die neiging heb ik trouwens ook bij volwassenen die met hun mobiel vergroeid zijn.

Wat ik om me heen zie, bijvoorbeeld bij B., dat kinderen de beschikking krijgen over een apparaat en heel nonchalant doen over de kosten. Ik vroeg aan B. hoeveel beltegoed hij op zijn mobiel heeft. Dat is € 10 per week. 'Wat veel geld' schreeuwde ik toen heel hard, omdat ik zowat achterover viel. Nou, daar dacht hij heel anders over. Hij vond het allemaal heel normaal. Toen ik vertelde dat ik voor € 8,50 per maand bel en sms, werd ik aangekeken alsof ik door de plee moest worden gespoeld, en niet zijn mobiel (als hij mijn gedachten had kunnen lezen tenminste).

Begrijp ik dan niets van de wensen van mijn kind? Juist heel goed. Ik snap best dat het sneu is als de hele wereld een mobiel heeft en hij niet. Ik vind alleen dat hij er nu nog geen nodig heeft. Hij gaat nooit 's avonds op stap. Ik ben altijd thuis zodat hij nooit voor een gesloten deur staat. En als hij ergens wil spelen, dan staat het hem vrij daar naar toe te gaan en vanaf daar even te bellen met mij, om te laten weten waar hij is.

Ik kan me voorstellen dat voor sommige kinderen een mobiele telefoon wel noodzaak is. Kinderen van gescheiden ouders kunnen makkelijker - als ze bij de ene ouder zijn - even met de andere ouder bellen of gebeld worden. Of kinderen die net te oud voor de naschoolse kinderopvang zijn en met werkende ouders, kunnen makkelijk even met een smsje laten weten waar ze zijn, thuis, in de stad of bij een vriendje.

Dat is niet een situatie waar wij in zitten. Daarbij komt dat Zoon heel slordig met spullen omgaat. Na 5 horloges die allemaal op miraculeuze wijze verdwenen, hebben wij het opgegeven. Dan maar geen horloge. En zeker geen mobiel. Al een flinke tijd geleden hebben wij de afspraak met Zoon gemaakt dat hij een mobiel krijgt als hij naar de middelbare school gaat. Maar is hij daar dan aan toe? Beseft hij dan de waarde van zo'n apparaat en de kosten van gesprekken en smsjes? Is hij dan wel zorgvuldiger met spullen?

Dat zijn natuurlijk allemaal zaken die we hem kunnen aanleren en bijbrengen. Maar ik besef me ook dat er druk van buitenaf is,  over wat normaal is bij anderen. En als het moment van aanschaf van een mobiel voor een kind al zo'n moeilijke beslissing is, dan is de keuze voor een abonnement of prepaid dat zeker. Daar moet ik me eens in gaan verdiepen.

Wat vind jij een goede leeftijd of situatie om een kind een mobiel te geven? En wat is een normaal tegoed voor een kind? Hoe heb jij dat opgelost met jouw kind(eren)?


donderdag 13 december 2012

Wat is wenselijk voor de economie? En voor ons?

Eergisteren was bij 'Eén Vandaag' een item over het aflossen van de hypotheek. Ik werd eerder die dag benaderd door de redactie of ze me mochten interviewen over dit onderwerp. Ik bedankte vriendelijk voor de eer, maar was natuurlijk wel zo getriggerd dat ik om kwart over 6 voor de TV zat.  Insteek van de uitzending was dat extra aflossen op de hypotheek jarenlang taboe was, maar inmiddels niet meer. ING berichtte eerder deze week al 42 % extra aflossingen te moeten verwerken dit jaar, ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Andere banken bevestigen dit bericht. Het taboe mag dan verdwenen zijn, maar is aflossen wel altijd zo verstandig, was de centrale vraag. Want wie aflost, koopt geen nieuwe bank, is de stelling. Is dat niet nadelig voor de economie?

Twee geïnterviewden mochten daar iets over roepen, die qua verhaal tegen over elkaar stonden. Enerzijds besparingsexpert Marieke Henselmans die voor is en anderzijds econoom Mathijs Bouman die flink wat vraagtekens bij aflossen plaatst.

700.000 huizen in Nederland staan onder water, dat betekent dat je meer hypotheek hebt dan dat je huis waard is. 'Aflossen is het enige wat je kunt doen om dit op te lossen' zegt Henselmans en ik ben het met haar eens. Wie niet aflost, heeft aan het einde van de periode van renteaftrek, een hoge schuld waar een huis tegenover staat dat minder waard is. Met een beetje pech is dat ook nog net in de periode dat jij met pensioen gaat en minder inkomen hebt.

Econoom Mathijs Bouman stelt daar tegenover dat aflossen eigenlijk alleen noodzakelijk is voor twee groepen huizenbezitters: de eerste groep is die mensen die een tophypotheek namen waarna de waarde van het huis flink is gedaald (wij namen weliswaar geen tophypotheek maar kochten in 2007 ons huis en dat is alleen maar in waarde gedaald) én de tweede groep wordt gevormd door mensen die bovenop hun hypotheek ook nog eens extra hebben geleend om een dakkapel of keuken te bekostigen. De schuld is vele malen hoger dan het woningbezit.

Al je spaargeld pompen in aflossen is niet zinvol volgens hem. Een goede reden waarom niet, heb ik niet gehoord. Omdat hij het niet nodig vindt? Nee, omdat het slecht is voor de economie! Met een te verwachten krimp van 0,6 %  krijgen we weer eens te horen dat wie de hand op de knip houdt, de economie om zeep helpt.

Zijn wij er om de economie te laten groeien of is de economie voor ons en van ons? vraagt Henselmans zich terecht af. Ik ben geen econoom en kan zelfs niet eens heel goed rekenen, maar zie wel dat sommige mensen zoals Bouman nog steeds geloven in de luchtbel en de fabel van meer en groter is beter.

Steeds meer geloof ik dat we toe moeten naar andere waarden in de economie. Nu wordt alles uitgedrukt in geld. Maar het systeem zoals wij het kennen, werkt niet meer. We hebben jaren lang met zijn allen op de pof geleefd en dat los je niet op door vervolgens maar door te gaan met kopen om het systeem in stand te houden.

Toevallig publiceerde Duurzaam nieuws eergisteren een bericht dat hier naadloos op aansluit. Heel duidelijk wordt daarin uitgelegd dat het huidige economische systeem een feodaal systeem is, ontworpen ' om te voorzien in de voortdurende behoefte bij de toenmalige elite. De bankiers die vanaf de 18e eeuw het geldscheppingsproces in handen kregen - en hun aandeelhouders - werden onvoorstelbaar rijk door de rente die aan de bank werd betaald over schulden, die in de meeste gevallen niet konden worden afgelost omdat de inkomsten uit belastingen lager waren dan de staatsuitgaven. Geld dat uit het niets werd gecreëerd leverde particuliere bankiers en de relatief kleine groep rondom hen in de afgelopen drie eeuwen een vermogen op dat het voorstellings-vermogen te boven gaat.' (citaat afkomstig van de website)

Kern van het verhaal is dat de menselijke maat is verdwenen. De economie zoals wij die kennen, is gebaseerd op angst. Angst voor verlies. En geld is ook psychologie. Wie angstig is maakt andere keuzes, dan wie relaxt in het leven staat (overigens ben ik daar nu een heel leuk en interessant boek over aan het lezen, waarvan binnenkort een recensie volgt). Voor grote aankopen zoals een auto of een tv gaan we naar een winkel en maken zelf een keuze of we kijken uren op internet op vergelijkingssites, maar voor de aanschaf van een huis varen we blind op een adviseur 'die het wel beter zal weten' of op economen die zeggen dat aflossen slecht voor de economie is.


In de geldeconomie waarin we leven, is de toegenomen hoeveelheid geld de enige manier om groei te meten. Alles moet dus groter, grootschaliger en mondialer. Systemen die vastlopen en in elkaar klappen, hebben zo ook steeds meer verstrekkende gevolgen. De oplossing is volgens mij om terug te gaan naar de menselijke maat: kleinschaligheid, lokale initiatieven, geen grote verzekeraars maar broodfondsen, etcetera.

Ik ben niet de enige die zo denkt: ´Kenmerkend voor een geldeconomie is, dat geld daarin centraal staat en niet de welvaart en het welzijn van de samenleving. Het succes van een geldeconomie wordt gemeten aan groei. Hoe die groei tot stand komt is daarbij niet van belang.´(citaat afkomstig van
Duurzaam nieuws).  


Zaken kleiner zien, zorgt voor een ander perspectief. Als de norm niet meer  ongeremd groeien is maar in plaats daarvan voor jezelf en anderen zorgen, krijg je toch een heel andere samenleving. Eén waar aflossen betekent dat je schuldenvrij door het leven gaat, misschien minder hoeft te werken en daardoor voor anderen kunt zorgen of in staat bent met buurtgenoten een moestuin te beginnen.

Uiteindelijk begint een andere samenleving bij jezelf,  met stoppen met kopen om het kopen, stoppen met jezelf gek maken om het zoveelste hebbeding te bemachtigen, besluiten dat je geen I-pad of een tablet of wat dan ook nodig hebt om toch een prettig leven te hebben.

Wat denk jij? Is groei altijd goed en oneindig? Als we groei niet meer in geld uitdrukken, hoe bepalen we dan groei of vooruitgang? Wat als geld niet meer het belangrijkste ruilmiddel wordt, maar tijd?


Het stukje van Eén Vandaag kijken? Klik hier

woensdag 12 december 2012

Einde van een tijdperk

Gisteren begaf mijn Kenwood Keukenmachine het met een ongelofelijke knal. Dat was niet onverwacht, het zat er al tijden aan te komen maar evengoed zat door dat geluid mijn hart in de keel. Reanimeren gaat niet lukken, de machine is zeker 30 jaar oud en vertoonde al langere tijd steeds meer gebreken. Ooit kreeg ik hem van de moeder van onze vorige buurvrouw. Die moeder ging naar een verzorgingshuis en had hem niet meer nodig. Moeders is deze maand precies 2 jaar geleden gaan hemelen en nu dus ook de keukenmachine.

Zonder keukenmachine kan ik niet bakken. Ik bak om de dag 2 broden en met de hand kneden gaat me niet lukken. Omdat ik al verwachtte dat de machine stuk zou gaan, hou ik al een maand of twee aanbiedingen en Marktplaats in de gaten. Liefst zou ik een Kitchen Aid aanschaffen, gewoon, omdat het zo'n prachtige machine is en goed staat aangeschreven. Ik was dus aan het sparen. Nu de Kenwood eerder is gaan hemelen dan dat er voldoende geld in mijn spaarpot zit, moet ik gaan voor wat haalbaar en praktisch is. Ik heb € 70 bij elkaar gespaard. Komende zaterdag vieren we Kerstmis bij Oma en krijg ik € 50. De zaterdag daarop volgend vieren we Kerstmis bij Schoonouders en ook daar mag ik een bijdrage verwachten. In plaats van een cadeau heb ik geld gevraagd voor een keukenmachine.

Nu ik eerder dan gehoopt een keukenmachine moet kopen, kies ik voor Kenwood. Dat is goedkoper en ook een goed degelijk merk. Voor mij is vooral van belang dat ik er op zijn minst een kilo deeg in kan kneden. Op Marktplaats was helaas niets geschikts beschikbaar, dus hakte ik de knoop door en kocht een nieuwe. Maar ook hier geldt dat even flink rondkijken zo maar heel veel geld scheelt. Degene die ik op het oog had (de KMX51) kocht ik voor € 247 inclusief verzenden, dat was de laagste prijs die ik vond. De duurste kwam uit op € 407 inclusief verzenden, voor dezelfde keukenmachine!

Voor de snelle rekenaar, ik heb nog geen € 247 bij elkaar gespaard. Ik weet weliswaar niet wat de bijdrage van Schoonouders zal zijn, maar dat is niet voldoende om aan de € 247 te komen. De rest leg ik bij van de buffer. Schatje vond dat sowieso al prima, maar ik wou liever sparen, zo lang de oude het nog deed.  Wie een paar keer per week bakt, kan niet zonder dus ik vind het dan ook prima om nu voor het ontbrekende geld de buffer aan te spreken. Zeker ook gezien het feit dat ik 2 weken geleden 25 kilo meel heb gekocht.

En zeg nou zelf, is het geen dotje:



KENWOOD Combi Keukenmachine KMX 51

Dus zo op de valreep van dit jaar toch nog een grote uitgave. Vorig jaar hadden we in de laatste maand van het jaar flinke pech en gaven we ineens sloten met geld uit aan de spoedoperatie van één van de katten, een tv die ineens zweeg en 2 autobanden die vervangen moesten worden. Datzelfde jaar betaalden we ook de auto af en moesten we onze laptop vervangen. Onze buffer is toen flink gezakt! Ik ga duimen dat de kapotte keukenmachine nu niet de opmaat is voor een nieuwe opeenstapeling van pech.

Ga jij het jaar uit met minder geld op je spaarrekening dan vorig jaar of heb je juist flink kunnen bij sparen?

dinsdag 11 december 2012

Tweedehands stel

Zondag reden wij met onze tweedehands auto richting Amsterdam, naar een feestje. Ik besefte me dat wat ik aanhad, voor het merendeel ook tweedehands was. Een leren jas en een vest, gekocht bij de tweedehands winkel en - mijn trofee- een kekke leren tas met allemaal handige vakjes die ik voor € 3 op de kop tikte bij de kringloop afgelopen vrijdag toen we 6 dozen kwam afleveren. Ook Schatje scoorde zondag hoog op tweedehands, hij droeg een tweedehands spijkerbroek en trui, vorige maand gekocht in Amsterdam.

Als je een rondje door ons huis loopt, is zeker de helft van wat je tegenkomt tweedehands tot aan de katten toe. Veel is gekregen, dan stond het in de weg bij familie en waren ze blij als het meegenomen werd. Sommige zaken kochten we, zoals de tapijten in de huiskamer die minstens 50 jaar oud zijn maar zo'n prachtige felle rode kleur hebben dat ze er uit zien als nieuw. Nieuw kunnen we deze tapijten niet kopen, maar tweedehands zijn ze voor ons betaalbaar, zeker omdat ze weeffoutjes bevatten, die je toch niet meer ziet als het tapijt eenmaal op de grond ligt.

Sommige mensen moeten een flinke drempel over om tweedehands te kunnen en willen aanschaffen. Ik niet. Ik heb tweedehands gekocht vanaf het moment dat ik in Amsterdam op kamers ging wonen. Het was voor mij de enige manier om kleding te kunnen kopen. Ik ging bijna wekelijks even naar het Waterlooplein en langs andere vaste adressen en haalde daar niet alleen kleding vandaan maar ook LP's, serviesgoed en een kek brilletje waar ik glazen op sterkte in heb laten zetten en dat nog jaren meeging.

Later had ik wel meer geld tot mijn beschikking maar ik bleef regelmatig tweedehands kleding kopen. Zeker toen ik geacht werd op het werk in het net te verschijnen en ik een winkel in de Jordaan ontdekte waar precies dat hing wat netjes was en mij goed stond. Het geld dat ik hiermee uitspaarde, kon weer aan andere zaken besteed worden.

Nu is tweedehands voor mij misschien iets meer noodzaak geworden. Ik heb minder geld dan voorheen, maar ben ook helemaal niet meer bereid ergens zomaar het volle pond voor te betalen. Ik ga toch geen nieuwe vaas kopen als ik voor €2 een prima vaas bij de kringloop kan vinden? Je moet alleen over wat geduld beschikken. Niet alles wat jij graag wil hebben is meteen voorradig. Soms moet je goed zoeken. Maar de kans is groot dat je meer vindt dan je verwacht, dat je op je favoriete kledingmerk stuit maar dan voor een kwart van de prijs en zo goed als nieuw. Er zijn nog steeds mensen die veel kleding kopen, één keer dragen en dan wegdoen.

Elke gemeente heeft wel een kringloopwinkel, daar is de kleding echt heel goedkoop. Denk aan € 3 voor een broek. In tweedehandskleding winkels liggen de prijzen iets hoger maar is de kleding ook vaak minder afgedragen. Dan heb je nog rommelmarkten en Koninginnedag, dan is het maar net wat er wordt aangeboden en de 'gek' er voor over heeft. Tot slot kun je tweedehands kleding kopen in hippe winkels, dan heet het ineens vintage en betaal je je blauw. Trap daar vooral niet in.

Tweedehands kopen is niet altijd nodig. Soms moet je gewoon even in je omgeving rond toeteren dat je iets zoekt. Tien tegen één dat het uiteindelijk wordt aangeboden. En gebeurt dat niet, wees dan creatief, organiseer kledingruilmiddagen met mensen in je omgeving.

Moet jij over een drempel heen om tweedehands te kopen? Wat belemmert je?

PS Vandaag op Wel en Wee: Met mijn voet tussen de deur...

maandag 10 december 2012

Wie krijgt het boek 'Vrolijk besparen'?

In de 101 reacties op de tweede verjaardag van Spaarcentje, gaven 51 lezers aan dat ze in aanmerking wilden komen voor het boek 'Vrolijk besparen' van Marieke Henselmans.  Er zaten wat dezelfde namen tussen, er deden 2 Mirjams mee, 2 Bianca's maar gelukkig schreef één van de Bianca's haar achternaam er bij en hebben allebei de Mirjams een blog, zodat het onderscheid duidelijk bleef.

Omdat ik uit het stenen tijdperk kom en heb gekeken op random.org om te kijken hoe je via een programmaatje een winnaar kan trekken en daar niets wijzer van werd, heb ik maar gewoon het ouderwetse briefjessysteem uit de kast gehaald: schrijf 51 namen op briefjes, gooi ze in een vaas en trek er één uit. Op nadrukkelijk verzoek van Zoon schrijf ik nu dat hij de briefjes heeft dubbel gevouwen, in de vaas heeft gedaan en vanmorgen de winnaar heeft getrokken.

Het was trouwens leuk om te lezen dat veel mensen het boek voor een ander willen winnen of willen doorgeven als ze het uit hebben. Ook zaten er inspirerende reacties tussen van doorgewinterde consuminderaars zoals bijvoorbeeld Wilma die schrijft 'Wij hebben met één simpel inkomen vorig jaar zelfs een sabbatical van 5 maanden in Frankrijk en VS kunnen houden, met onze 4 kinderen (waarvan 3 tieners). Enne.... ons huis is bijna afbetaald.' Of Anita die schrijft 'onze dochter wordt 4 en ze wil graag eten in een restaurant (zij mocht kiezen) nu heb ik haar voorgesteld om naar het thuis restaurant te gaan, maken zelf een menukaart zetten kaarsjes en servetten op tafel, ze mag uit een wijnglas drinken en we geven haar echt de keus van de menukaart. ze vind dit geweldig en het is heel wat goedkoper als de MD.'

De vele reacties maken goed duidelijk dat consuminderen niet eenduidig is en dat we allemaal vanuit een eigen motivatie besparen en consuminderen.

Wie won het boek? Eerst husselen dan pakken:





De winnaar is Mirjam van  het blog Groener GroentjeMail even je volledige naam en adresgegevens, dan komt het boek jouw kant op.

Mirjam heeft meegedaan in de hoop het boek voor iemand anders te winnen: 'Zit zelf aardig op de rit w.b. consuminderen maar ik zou me toch graag willen opgeven voor het boek van Marieke Henselmans als het mag. Niet voor mezelf maar voor mijn zoon en zijn vriendin. Beide afgestudeerd maar werkeloos. Zo sneu, prachtige diploma's maar de economie vreselijk tegen. Ze pakken alles aan maar er is gewoon erg weinig :( Vind ik wel een hele trieste kant van deze crisis hoor, dat de jeugd weinig/geen kansen krijgt :(.'

Ik hoop dat ze blij zijn met  het boek, zeker weten dat ze er veel tips en inspiratie uit zullen halen!

Zoals beloofd is er voor de verliezers ook een kleine verrassing. Voor iedereen die het boek 'Vrolijk besparen' wil hebben (en het zich kan veroorloven) is het nu te krijgen met € 2,50 korting, de normale prijs is €17,95. Hoe doe je dat? Ga naar www.rechtopgeld.nl, doe 'Vrolijk besparen' in het winkelmandje en vul als kortingscode 'spaarcentje' in (op de pagina waarje gegevens gevraagd worden).

Met dank aan Marieke Henselmans die deze give-away en kortingsactie mogelijk maakte.

zaterdag 8 december 2012

Consuminderen en eten

Zo hee, wat een reacties gisteren! Daar ben ik wel even zoet mee geweest. Maar wat een lieve en mooie woorden allemaal, ik zat regelmatig met rood hoofd achter de laptop. Overigens wil ik wel één misverstand uit de wereld halen: hoewel alles hier financieel op rolletjes loopt, moet ook ik gewoon regelmatig erg veel moeite doen om uit te komen met het boodschappengeld en soms lukt dat niet.
En voor wie zich afvraagt hoe wij € 17000 in één jaar konden aflossen: dat is deels te danken aan de vrijkomende woekerpolis van € 10.000. De rest is bij elkaar geschraapt en gesprokkeld. Eerst zorgden we voor een buffer en vanaf dat moment ging de rest naar de hypotheek.

Nu heeft iedereen een ander inkomen en andere vaste lasten, dus vergelijken is altijd moeilijk. Je afvragen 'hoe doet ze dat', heeft weinig zin als jij gescheiden bent en elke maand flink alimentatie moet betalen. Maar wel heeft iedere situatie heeft blinde vlekken én ruimte. Die van ons zat vroeger vooral in de ondoordachte impulsuitgaven. Zo bekeek ik afgelopen week onze jaaroverzichten en dan valt vooral weer op dat bij ons bijvoorbeeld in 2007 de post 'divers' € 4419 was. En in 2008 € 7233! Dat was dus onze 'rijke tijd', in die zin dat we met geld smeten alsof we rijk waren, maar spaargeld was er niet. En waar we het dan aan uitgaven? Ik weet het niet. We kochten weinig apparaten of spullen, dus het zit vooral in uit eten, terras, en 'door de plee spoelen'. Ter vergelijking, dit jaar gaven we tot nu toe in de post divers € 453 uit en ik kan in tegenstelling tot voorheen nu op de cent navertellen waar dat geld aan is besteed.

Consuminderen is voor mij dus vooral het zoeken van onze blinde vlekken geweest. En dat begint met bijhouden, opschrijven en schrikken. En na het schrikken ga je kijken waar je wat aan wilt of kunt uitgeven. Je maakt een plan en daar houd je je aan. Lukt dat niet, dan kijk je waar dat aan ligt. En dan stel je je plan bij. Zo simpel kan het zijn.

Over naar de orde van de dag. Dat is hier appeltaart bakken. We gaan morgen naar een feest van twee vrienden die op Mallorca wonen en nu een week in Nederland zijn en een feestje in Amsterdam geven. Dat wordt nog spannend, want ik ben in geen jaren naar een feest geweest, met uitzondering van de bruiloft van vriendin I. afgelopen zomer. We gaan in de ochtend en als het té druk wordt, zijn we zo weer weg. Maar appeltaart dus, ik maak Julia's luie appeltaart aangezien ik nog een grote schaal onooglijke en bijna verschrompelde appeltjes heb liggen die het vast enorm goed doen in een taart.

Verder ziet het eetplan er als volgt uit:
Vandaag de keuze van Zoon en dat is Pizza op een grote bakplaat die we in 3-en verdelen. Zo hebben we een deel met salami, een deel met courgette & tonijn en een deel met geroosterde paprika en mozzarella. Met tomatensaus als ondergrond en een plens olijfolie er over is iedereen weer tevreden.

Zondag:
Spruiten met spekjes en appelblokjes, met aardappelpuree

Maandag:
Pittig gekruide bloemkool met rode linzenpuree en rijst (vegetarisch)

Dinsdag:
Pasta met spinazie a la crème, champignons en zongedroogde tomaten (vegetarisch)

Woensdag:
kookt Oma

Donderdag:
Iets met pompoen, ansjovis en salie

Vrijdag:
Restjes, zien we wel....

vrijdag 7 december 2012

Tweede verjaardag van Spaarcentje

Even knipperen met mijn ogen en 580 stukjes verder vier ik het tweejarig bestaan van 'Spaarcentje'. Begon ik heel aarzelend (want wie zat er nu op mijn stukjes te wachten?) gaandeweg kreeg ik steeds meer moed om door te gaan. Want ik word gelezen, krijg reacties en mails en steeds meer lijkt het blog een uitwisseling van tips en ideeën te worden. Dat doet me goed.

Vorig jaar op 7 december schreef ik:
1 jaar Spaarcentje
98 volgers
284 berichten
bijna 160.000 pageviews
1556 reacties van lezers

Nu kan ik schrijven:
251 volgers
580 berichten
op het moment van dit schrijven iets meer dan 694.000 pageviews
6061 reacties van lezers en niet meer te tellen mails...

Nu we weer een jaar verder zijn, is het leuk om terug te kijken op het afgelopen jaar. Het blog is dus flink gegroeid. Ik kreeg steeds meer lezers, zeker nadat ik ging schrijven over aflossen. Schrijven over aflossen motiveert om dat ook zelf te gaan doen, dus hebben we onze hypotheek omgezet, onze woekerpolis afgekocht en zijn gaan aflossen, dit jaar alleen al €17.000. Ik kreeg stapels mail van mensen die ook zijn gaan aflossen en op hun beurt anderen weer inspireerden om af te lossen.

Op persoonlijk vlak was het een superjaar voor mij. Toen ik begon met Spaarcentje schreef ik mijn stukjes liggend op de bank. Douchen was niet dagelijks mogelijk en een handeling waar ik van bij moest komen. Mijn wereld was heel klein en Spaarcentje werd mijn poort naar de buitenwereld. Nu is Spaarcentje nog steeds mijn poort maar dat is omdat ik er voor kies. Ik lig niet meer plat en heb meer zelfstandigheid in het dagelijkse leven. Van een - door een chronische aandoening - uitzichtloze situatie, ben ik in een paar maanden tijd zo veel opgeknapt dat ik nu durf te hopen ooit weer te gaan werken. Zover is het nog lang niet, ik volg een intensieve behandeling en breid stapje voor stapje mijn activiteiten uit. Van hele dagen plat liggen naar dagelijks even buiten komen is een grote stap geweest. Tussen de regels door konden jullie daar het één en ander over lezen en kreeg ik keer op keer verschrikkelijke lieve en bemoedigende mails die ik op dagen dat ik het even niet meer zie zitten fijn stuk voor stuk nog eens nalees.

Wat zijn de plannen voor komend jaar? Ik hoop door te gaan met het schrijven van stukjes, eventueel afgewisseld met meer recensies over boeken die aansluiten bij 'Spaarcentje'. De wereld van besparen en consuminderen blijft trekken en is actueler dan ooit. Gisteren nog konden we in de krant lezen dat 1,1 miljoen Nederlanders op de armoedegrens leeft. Maar boven die armoedegrens is ook veel financieel leed. Mensen zijn niet langer zeker van hun baan en hebben nog steeds onvoldoende buffer. Bij ontslag, ziekte of een echtscheiding kan een financiële huishouding zomaar binnen een paar maanden volledig in elkaar klappen. Door grip op de uitgaven is veel financieel leed te voorkomen. Ik hoop ook komend jaar mensen te inspireren en te laten zien dat consuminderen een nieuw begin kan zijn, in plaats van alleen een afscheid van je oude en misschien luxere leven. Minder luxe hoeft niet slechter te zijn, het is alleen anders.

Toen wij begonnen met consuminderen was dit noodzaak. Ik verloor door ziekte mijn baan en dus doken we terug in inkomen, vlak nadat wij een ander en veel duurder huis hadden gekocht. Ook wij hadden geen buffer en groot was de paniek. Hoe moest dat met meer lasten en minder inkomsten? Maar in tegenstelling tot vroeger, hebben wij nu altijd een buffer, lossen wij af, kunnen met gemak kapotte apparaten laten repareren of vervangen en maak ik nooit meer mee dat we 'ineens' €1500 rood staan en dat ik me niet kan herinneren wat voor extravagants we deden.

Hoewel ik dus veel minder geld tot mijn beschikking heb dan voorheen, voel ik me nooit te kort gedaan. Integendeel, ik heb nu een grip die ik vroeger nooit had. En dat voelt goed. Dat enthousiasme heb ik geprobeerd over te brengen en dat enthousiasme wil ik graag blijven delen.

Wie jarig is deelt uit. Voor beginnende consuminderaars of voor oude consuminderrotten die weer wat motivatie nodig hebben, kortom voor iedereen die graag wil: ik geef één exemplaar weg van Vrolijk besparen van Marieke Henselmans. Wil je in aanmerking komen? Geef dit aan in een reactie. Je kunt reageren tot en met 9 december.

Maandag 10 december maak ik bekend wie het boek krijgt. Omdat er met maar één boek weg te geven maar één winnaar zal zijn, heb ik dan voor de rest ook nog een kleine verrassing.

donderdag 6 december 2012

Recensie van 'Vrolijk besparen'

In de bibliotheek kom ik altijd van alles tegen. Zo viel mijn oog op het in april 2012 verschenen 'Vrolijk besparen' van Marieke Henselmans en nam het mee. Haar eerdere consuminderboeken kende ik al, dus ik dacht eerlijk gezegd weinig verrassingen tegen te komen. Maar dat viel reuze mee.

Dat komt vooral doordat het weer een ontzettend vlot geschreven boek is vol met aansprekende voorbeelden. Ook is de opzet van het boek leuk en slim gekozen. In gedachten loop je in het consuminderhuis met haar mee door alle kamers, van werkkamer, tot woonkamer, de keuken en slaapkamer maar ook de tuin en de kelder. Kortom door alle ruimtes waar je in een huishouden mee te maken krijgt. Elke woonruimte is met deze opzet gekoppeld aan verschillende thema's zoals bijvoorbeeld de werkkamer met geld, inzicht in inkomsten en uitgaven en verzekerzaken. En elke ruimte is zo een gelegenheid om na te denken over besparingen of om juist te verdienen op zaken die horen bij dit leefgebied. Dus ga je op zolder nadenken over het verkopen van je oude 'zooi' en word je in de kinderkamer behoed voor de valkuil van te veel pakjes kopen voor kinderen die nog geen tand in hun mond hebben en toch nog geen benul hebben van bezit en geld en alleen maar liefde en warmte willen.

Nu ben ik al een paar jaar flink aan het consuminderen, dus voor mij persoonlijk stond er niet heel veel nieuws tussen. Evengoed las ik het boek met veel plezier en werkt het motiverend als een opfriscursus die me weer even bij de les trekt. Bovendien zijn veel consumindertips inmiddels weliswaar bij mij bekend, toch stond er ook leuke informatie in waar ik niet van op de hoogte was, zoals de repaircafé's die nu overal in het land georganiseerd worden of tips voor websites en apps. Henselmans heeft de gave consumindertips zo op te schrijven dat het allemaal zó makkelijk en vanzelfsprekend wordt. Besparen is bij haar niet afzien maar een creatieve ontdekkingstocht waarbij je leert hoe je meer uit je spullen en jezelf haalt. En dat spreekt aan.


Het enige minpunt van het boek is dat ik de opmaak wat onrustig vind, veel kaders en verschillende lettertypes die soms wat afleiden van waar het eigenlijk om gaat: dat het eenvoudig is om te besparen zonder in te leveren op genieten.

Veel mensen worden getroffen door de crisis en zijn op zoek naar tips om te besparen. Natuurlijk kunnen ze dan blogs lezen, maar een boek als 'Vrolijk besparen' waar de consumindermaagden aan het handje mee worden genomen, is wel heel erg handig. Zeker voor mensen die geneigd zijn het koppie te laten hangen bij financiële tegenslag, is dit boek een heerlijke opkikker. Je leert dat consuminderen een kwestie is van keuzes maken en van weten waar je wel graag je geld aan uitgeeft en waaraan niet. En dat dit soms een kwestie van even simpel uitrekenen is. Hoeveel bespaar ik als ik op de fiets naar het werk ga in plaats van met de trein/auto/bus? En hoeveel bespaar ik als ik mijn rijgedrag aanpas?

Uiteindelijk gaat besparen niet om de tips maar om de mentaliteit van waaruit je ze weet toe te passen. Je moet een draai in je denken weten te maken en met dit boek gaat dat je zeker lukken.

Hoe hou jij jezelf gemotiveerd om te blijven besparen?

PS: Morgen bestaat Spaarcentje twee jaar en geef ik iets weg. Kijk morgen voor meer!


Vrolijk besparen

Vrolijk besparen. 
Doe het zelf met het hele gezin
Marieke Henselmans
€ 17,95 
ISBN 9789058779489


dinsdag 4 december 2012

Feestkleding

Toen Zoon net op school zat, viel ik regelmatig van de ene verbazing in de andere. Wat een ongeschreven regels die ik als verse moeder nog niet kende! Voor de juf koop je voor haar verjaardag  een cadeau en aan het eind van het jaar weer één om haar te bedanken. Er zijn hulpjuffen en stagiaires die aandacht en bedankjes dienen te krijgen en als ouders wordt er van je verwacht dat je voorleest, computerles geeft, de klas en de spullen aan het eind van het jaar boent en om de haverklap klaar staat om het grut van en naar een museum/boerderij/theater te rijden.

De grootste verrassing voor mij was toch wel het kerstdiner. En dan met name de kleding voor het kerstdiner. De kinderen gaan eerst met zijn allen naar de kerk (hij zit nu eenmaal op een katholieke school) en daarna eten ze met zijn allen zelfgemaakt lekkers in de klas die voor de gelegenheid mooi versierd is. Tot zover allemaal prima. Het eerste jaar kwamen wij aanzetten met een schaal met kleine gehaktballetjes en vielen om van verbazing. In plaats van kinderen liepen er mini-volwassenen rond, volledig aangekleed en opgedirkt. Het merendeel van de kinderen in de klas was voor deze gelegenheid in het nieuw gestoken, ik zag een paar stropdassen (ze waren toen 6!) en een paar jongens liep in een minikostuum.

Slik. Ik keek naar mijn kind. Het enige wat ik voor vertrek had gedaan was controleren of er geen gaten in zijn broek zaten, maar daar hield het dan ook wel mee op. Gelukkig trok Zoon zich niets van de heersende mores aan en stapte vol verwachting het klaslokaal binnen en had een geweldig diner. En dat elk jaar weer. Hij is één van de weinige kinderen die daar binnenstapt in dezelfde kleren die hij overdag ook naar school aan heeft.

Vind ik het vreemd dat anderen hun kind mooi aankleden en in het nieuw steken? Ja en nee. Nee, omdat ik me best kan voorstellen dat je - als je kind toch nieuwe kleren nodig heeft - deze kleding eerst gebruikt voor zo'n feest en dat het kind daarna het gewoon aan kan doen. Kleding zonder gaten is immers zeldzaam bij jongens van onder de 12 (hoe dat zit met meiden weet ik niet).

Maar ja, ik vind het vreemd als je een outfit koopt met glitters of een compleet herenpak maar dan voor kinderen, speciaal voor een feestmoment. Zeker omdat je kind daar een volgend jaar weer uitgegroeid is. En dan maar weer klagen over dat de feestdagen zo duur zijn! Ik begrijp daar niets van. Doe toch niet zo moeilijk, zorg dat de tanden gepoetst zijn en je kind er niet al te verkreukeld uit ziet en klaar. Scheelt handen vol met geld.

Herken jij dit? Voel jij je gedwongen je kind bij dit soort gelegenheden in het nieuw te steken?

Naschrift Spaarcentje: ik heb mijn punt niet voldoende gemaakt. Wat ik bedoel te zeggen: als jij en je kind het leuk vinden je op te doffen en feestelijk te verkleden, dan is dat natuurlijk prima. Waar het in mijn ogen fout gaat is dat het soms een verwachting wordt, een ongeschreven regel waar je aan dient te voldoen. En dat wil ik niet. Een kind is een kind en zal nog zijn hele leven aan verwachtingen (en kledingvoorschriften) moeten voldoen. Maar goed, ik vind het ook niet echt leuk om mezelf op te doffen. Net als dat ik er ook niet van houd om een kind van 1 jaar een pot gel in het haar te smeren, 'zodat het zo schattig overeind staat'.
Er kwamen veel reacties voorbij van mensen die voor een prikkie een prachtig kostuum op de kop hebben getikt en die er van genieten. Hartstikke goed! Voor hen is dit stukje duidelijk niet geschreven. De feestdagen kosten al geld genoeg, laat een ander niet de baas zijn over je portemonnee en koop geen zaken 'omdat iedereen dat doet en het zo hoort'

PS: Update behandeling op 'Wel en Wee'

maandag 3 december 2012

Klaar voor pakjesavond

Ons kind is sinds 1,5 jaar van zijn geloof is gevallen, Sinterklaas bestaat niet. Aangezien ik in een familie terecht ben gekomen waar een traditie is van cadeaus geven tijden Kerstmis, zou er dus geen noodzaak zijn voor een ouderwetse pakjesavond. Het geld groeit ons bovendien niet op de rug. Maar Sinterklaasavond associeer ik wel met gezelligheid, kou buiten, warme chocomel, pepernoten en speculaas. We zijn blijkbaar nog niet zover dat we daar afstand van kunnen nemen.

Dus vieren we 'pakjesavond light'. Het bedrag dat we normaal tijdens Kerstmis aan cadeaus besteden wordt netjes verdeeld over de twee feesten. Woensdagnamiddag/avond vieren we onze bescheiden versie. Wat valt er uit te pakken? Één cadeau dat geschikt is voor ons drietjes (een bordspel) en twee kleinere cadeaus voor Zoon pus twee nuttige zaken die hij toch nodig had (een pyjama en handschoenen) die voor de gelegenheid feestelijk zijn ingepakt.

Dus, woensdagochtend ga ik speculaas bakken, in de middag gaan de kaarsen aan, de gordijnen dicht, drinken we warme chocomel en gaan lekker Kolonisten van Amerika spelen, als het uitgepakt is. Daarna pannenkoeken eten, als dat nog lukt na de pepernoten en speculaas en dan hebben we dat ook weer gehad. Sommige tradities zijn te leuk om afscheid van te nemen.

Overal lees je als consumindertip dat je beter óf Sinterklaas kunt vieren óf Kerstmis. Mijn consumindertip is: vier twee feesten voor de prijs van één feest. Dat lukt best als je niet bezwijkt voor de verleiding te veel te kopen. Het gaat om de sfeer en de gezelligheid.

En jij, lig je nog op koers met je feestbudget of ben je gierend uit de bocht gevlogen?

zondag 2 december 2012

Budgetkerst: maak het zelf!

Veel mensen lukt het uitstekend om het hele jaar door te letten op de uitgaven van de boodschappen en dan ineens tijdens de feestdagen gaan ze onderuit. Er wordt té veel uitgegeven aan cadeaus en té veel aan eten. Dat is mij ook vaak overkomen. Als je van te voren bedenkt wat je wilt uitgeven, heb je veel minder kans op financiële uitglijders. Over budgetten voor cadeaus schreef ik al eens, vandaag gaat het over eten tijdens de kerstdagen. Budgetkerst, dat is genieten van lekker eten zonder achteraf buikpijn over de uitgaven.

Vraag jezelf vooral af wat je wilt en wat je kan. Probeer dit los te zien van verwachtingen van anderen. Is het traditie in de familie om enorm uit te pakken en krijg jij een knoop in je maag van de gedachte alleen al? Verzin alternatieven. Spreek af dat iedereen iets lekkers meeneemt en laat je verrassen door wat er uiteindelijk op tafel komt te staan. Spreek gewoon een budget af als je bang bent dat de verschillen onderling te groot worden. En denk goed na over wat je passend en nodig vindt. Is het echt noodzaak een hele kalkoen aan te schaffen als je de rest van het jaar nooit een kalkoen naar binnen werkt? Doe dus vooral niet als mijn buurvrouw die elk jaar haar hele familie over de vloer krijgt en de dag voor Kerstmis zonder plan in paniek de supermarkt binnen rent en alles kant en klaar koopt wat los en vast zit (en nog maanden op de blaren moet zitten omdat ze een rib uit haar lijf kwijt is).

Ga je toch voor een echt kerstmenu, hou het dan binnen de perken door iets te maken wat binnen jouw kennis, kunde en portemonnee ligt. Bedenk dat als je gasten hebt, de aandacht vooral  naar elkaar gaat en dat een feestelijk gedekte tafel met kaarsen alles lekker doet smaken, zeker als je met wat aandacht de borden hebt opgemaakt. Drie gangen is meer dan genoeg, zeker als je vooraf al wat kleine hapjes hebt geserveerd.

Hou de kosten binnen de perken door bijvoorbeeld te kiezen voor groenten van het seizoen. Met pastinaak, pompoen en knolselderij zijn heerlijke gerechten te maken. Je kunt er ook voor kiezen geen vlees te serveren, dat scheelt veel geld. En kies voor gerechten die je makkelijk vooraf kunt maken en opwarmen, zodat je niet op de dag zelf oververhit in de keuken staat.

Hapjes vooraf:
  • Maak zelf toast van oud brood. Steek uit oude sneden brood bijvoorbeeld figuurtjes als rondjes of sterren en rooster dat in de oven. Maak wat lekkere smeersels zoals: pesto en humus. Je kunt ook lekkere smeersels maken door bijvoorbeeld olijven met knoflook fijn te hakken of gedroogde tomaten even weken in water en dan pureren met knoflook, peterselie en later wat pijnboompitten toevoegen.
  • minigehaktballetjes met zelfgemaakte pittige rode saus 
  • Besmeer pitabroodjes met knoflookolie en rooster 2,3 minuten in de oven. Snij elk pitabroodje in vieren en doe over in een schaaltje. lekker met tzatziki
  • En natuurlijk koop je geen bak dure knoflook-olijven maar maak je dit zelf. Nodig: pakje ontpitte olijven, wat feta en eventueel wat gedroogde tomaten. Leg de tomaten te weken in wat kokend water. Doe de olijven in een grote jampot, snij de feta in blokjes en hak de geweekte tomaten fijn. Snipper 2 tenen knoflook. Doe dit alles in de jampot en giet er redelijk wat olijfolie bij. Voeg tot slot wat kruiden (tijm, oregano of zoiets) toe en wat peper en zout. Deksel erop, even schudden en minimaal een uurtje laten staan zodat de smaken goed kunnen intrekken.   

Lekkere en makkelijk te maken voorafjes zijn:
  • Zalm- of hampannenkoekjes: pannenkoeken besmeren met kruidenkaas, beleggen met gerookte zalm (of ham) en oprollen, in stukjes snijden,  op een bordje neerleggen, beetje rucola er bij en klaar. Ga uit van 1 pannenkoek per persoon.
  • Mosterdsoep (eventueel met wat stukjes gerookte ham of gedroogde tomaten er door)
  • Pastinaaksoep
  • Pompoensoep
  • bladerdeegbakjes gevuld met sla: dit ziet er al snel heel leuk uit. Maak een salade van bijvoorbeeld rucola, olijven, pijnboompitten (of zonnebloempitten, véél goedkoper), wat zachte geitenkaas en gegrilde paprika. Bak wat bladerdeegvellen af, Ik bedoel de gewone diepvriesbladerdeegplakjes van K.oopmans. Die leg je op een ingevette bakplaat en je besmeert ze met wat geklutst ei. Dat bak je ca. 15 minuten af in de oven. De plakjes bollen op. Haal ze uit de oven, laat ze afkoelen en snij ze horizontaal doormidden zodat je een boven- en een onderkant hebt. Leg de onderkant op een bord, de salade er in en leg dan de bovenkant als een dekseltje er op. Dit is goed voor te bereiden door bijvoorbeeld de dag van te voren de bladerdeeg te bakken
  • Of een hartige variant hiervan: bladerdeeg met spinazie en geitenkaas 

 

Hoofgerechten:
Nagerechten:
  • IJs is altijd lekker en makkelijk te serveren. Je hoeft echt niet duur caramel-pecanoten-crumble ijs te kopen want je kunt zelf bijvoorbeeld heel makkelijk simpel vanilleijs opleuken. Rooster bijvoorbeeld wat kokosschaafsel en leg dat op een bordje. Maak met een ijslepel mooie ijsbolletjes en rol die door de kokos heen. Je kunt dit voorbereiden en de kokos-ijsbolletjes in een bak wegzetten in de vriezer. Serveren met wat warme chocoladesaus (chocola smelten met een beetje room of water) en wat walnoten en klaar.
  •  fruitcrumble met wat ijs erbij is ook heerlijk
Wat eet familie Spaarcentje tijdens met Kerstmis? Wij houden het dit jaar heel simpel. We zijn tijdens de Kerstdagen met zijn drietjes, een weloverwogen beslissing. We eten in de weken voor Kerstmis een keer bij Schoonouders en een keer bij Oma en vieren dan kerst met lekker eten (door anderen klaargemaakt) en cadeautjes (door ons meegebracht).

Tijdens de Kerstdagen zijn we vrij, iets waar vooral ik erg veel zin in heb dit jaar. Gewoon desnoods de hele dag in pyjama lopen als we zin hebben of een strandwandeling maken. Lekker eten doen we wel, maar dan  iets wat we allemaal lekker vinden en geen uitgebeide liflafjes. Eerste Kerstdag wordt het een klassieke lasagne (met gehakt, tomatensaus en kaas) en Tweede Kerstdag een Pizza met voor ieder het favoriete beleg. De toet slaan we zeker niet over, we willen veel en machtig en zoet en met chocolade en dat wordt waarschijnlijk deze frambozen cheesecake brownies van Carolines blog. Verder ontbijten we die dagen met zelfgemaakte zachte witte bolletjes en kaneelbroodjes naar een recept van Levine.

Al het eten tijdens de kerstdagen kan in de weken ervoor voorbereid worden. De broodjes bak ik 5 minuten korter af en vries ze in. De saus voor de lasagne en de pizza kan vooraf worden gemaakt en ingevroren. De cheesecake maak ik de dag voor Kerstmis. Zo zijn we op de dagen zelf vrij om te doen wat we willen.

En jij? Heb jij al een eetplan voor Kerstmis of stel je dit zo lang mogelijk uit? Want je kunt als echte consuminderaar natuurlijk ook op Kerstavond een uur voor sluitingstijd je slag slaan in de supermarkt als alles afgeprijsd is. Als je creatief bent en het niet vervelend vindt om op het allerlaatste moment (in de supermarkt zelf) combinaties te bedenken, dan kun je zo veel geld uit sparen.

zaterdag 1 december 2012

Vrijheid

Deze week is er veel gedaan. Buiten het regelen van de zorgverzekeringen, het omzetten van drie andere verzekeringen en het doen van een aflossing op de hypotheek, mestte ik ook twee kasten uit, pakte ik alles cadeaus voor Sinterklaas én de Kerstdagen in en stopte ik en passant met de groentetas.

Na het opzeggen van de glazenwasser, nu ook ineens de groentetas. Waarom? Ben ik begonnen met een actie om kleine ondernemers de nek om te draaien? Nee hoor, mijn belangrijkste motivatie is vrijheid. Ik wil zelf weer kunnen kiezen wat we eten. Na ruim anderhalf jaar groentetas miste ik dat steeds meer. Het is herfst en de tijd van pompoen, paddenstoelen en pastinaak en dat trof ik nooit in de tas aan. Wel veel snijbiet (wat we echt verafschuwen), kolen en peen, veel peen. Meer peen dan we op kunnen in een week. En we houden niet van hutspot, dus knabbelde ik de peen meestal op als tussendoortje.

Toen ik begon met de groentetas was dat voor mij een handige oplossing. Biologisch eten was een keuze maar met beperkte energie stapte ik niet zomaar even op de fiets om naar de biologische winkel te gaan. Nu is dat heel anders, ik loop (nog) geen marathon maar een ritje naar de bio-winkel is geen probleem meer. Daarnaast heeft de gewone supermarkt ook steeds meer biologische groente in het assortiment. Kortom de noodzaak verdween. Dat in combinatie met het steeds maar weer aantreffen van groenten in de tas die we echt niet lekker vinden en dus aan de buren uitdelen, maakte dat ik deze week een mail naar de meneer van de tas stuurde. Ik heb eerlijk uitgelegd dat we de vrijheid om te kiezen missen en dat we voor nu stoppen met de tas, maar misschien in de toekomst wel weer beginnen. Ik kan me namelijk zomaar voorstellen dat als ik ooit weer werk, het juist wel heel fijn is, zo'n tas die afgeleverd wordt.

Geen tas meer dus, maar wel een weekmenu:
Vandaag
de keuze van Zoon: zelfgemaakte zachte witte bolletjes

Zondag
In de oven gegrilde pastinaak met aardappelpuree en gehaktballetjes

Maandag
Hartige taart met groene kool, rode paprika en seitan (recept volgt)

Dinsdag
Broccoli uit de wok met kipfilet, rijst en een restje satésaus

Woensdag
Sinterklaasfeest: warme chocomel, zelfgemaakte speculaas en, als we dan nog trek hebben, pannenkoeken

Donderdag
Stamppot zuurkool

Vrijdag
Trakteert Oma op Indisch eten ter ere van bezoek van Zus

Waar ik benieuwd naar ben is of ik het opzeggen van de tas in de financiën ga merken. Ik vond € 13 niet duur voor vier dagen groente en fruit voor twee personen. In de praktijk aten wij daar met drie personen de hele week van. Wel kocht ik meestal fruit bij en kookt Oma ook één dag in de week voor ons. Nu is de E.koplaza niet zo duur heb ik gemerkt, dus misschien valt het mee. Ik ging van de week voor de gein eens prijzen vergelijken tussen de E.koplaza en de W.eegschaal, een biologische internetwinkel waar ik voorheen vaak bestelde. De verschillen waren groot. Een grote pot K.krekeltje pindakaas is bij de E.koplaza inmiddels 50 cent goedkoper dan bij de W.eegschaal. En zo was het met meer producten. Ik vraag me af hoe een internetwinkel kan blijven bestaan, als ze zoveel duurder zijn.

Heb jij een groentetas? Mis jij de vrijheid van kiezen niet?

donderdag 29 november 2012

En dit stukje huis is nu ook van ons....

De tijd vliegt zo snel voorbij dat ik helemaal vergat hier even stil te staan bij de aflossing die we onlangs deden. Na de voordeur, deurbel, trap en het bovenraam is dan nu ook helemaal officieel van ons:

stukje muur in de woonkamer ter waarde van €1000,-
(met foto van een Spaarcentje die als een echte consuminderaar 
een dikke trui met vest (en thermisch ondergoed aan heeft....)

van ons en niet meer van de bank!

Aflossen wordt een stuk leuker als je manieren verzint om de aflossing te visualiseren. Zo maak ik na elke aflossing een foto van een stukje van het huis dat helemaal van ons is. Anderen maken een tekening met bakstenen in excel waarbij elk blokje staat voor  € 500. Elk ingekleurd blokje is dan een aflossing. Je kunt ook het steeds lager wordende bedrag opschrijven en ergens goed in het zicht ophangen, word je ook erg vrolijk van. En vervolgens is het een kwestie van volhouden. Voor ons is het eerste aflosjaar voorbij. Wat hielp ons bij het aflossen:
  • We hebben een basisbuffer zodat pech opgevangen kan worden
  • Ik maakte een aflosplan, een overzicht vanaf begin dit jaar tot het einde van de looptijd van de hypotheek en vulde bedragen in die we per jaar gaan aflossen, rekening houdend met bijvoorbeeld een eventuele studie van Zoon of de aanschaf van een nieuwe auto. Zo'n meerjarenplan is heel verhelderend en het maakt niet uit dat het zo is verouderd. Ik werk gewoon alles bij als er iets onverwachts gebeurt. En soms is het juist leuk als het plan niet meer up-to-date is: wij waren van plan om dit jaar € 5000 af te lossen en zitten inmiddels op de € 18.000!
  • We weten wat we kunnen missen. We houden rekening met verbouwingen, pech, studerende kinderen, vervanging apparaten en hebben de uitgaven en inkomsten goed in het snotje.
  • Wij kozen ervoor vaker kleinere bedragen af te lossen, zo houden we het vuur brandend
  • We bedachten vooraf wat we met meevallers gingen doen: (10 % naar de spaarrekening, 10 % voor de pret en 80% naar de aflossing).
  • Ik stort zodra het geld binnen is, zo snel mogelijk het aflosbedrag door. Hoe minder lang het geld op onze rekening staat, hoe minder we het als ons geld beschouwen
  • Ik weet waar ik wel en niet op wil besparen. Gerhard Hormann twitterde deze week vrolijk dat hij in zijn werkkamer zat en dat het daar 13,5 graden was. Als ik dat zou doen, zou ik verschrikkelijk chagrijnig worden en helemaal geen zin meer hebben in aflossen. Ik ontzeg mezelf dus geen zaken die ik heel belangrijk vind. Mijn grens ligt bij 18 graden en verder ga ik niet. Dat is een keuze. Kou lijden: nee. Brood bakken: ja. Omdat dit beter bij me past. Niet iedereen is een bikkel of wil dat zijn.
Lees voor inspiratie en tips de boeken Eigenwijs je hypotheek aflossen van Marieke Henselmans en Hypotheekvrij! van Gerhard Hormann. 

Heb jij nog tips voor de beginnende aflossers onder ons?

woensdag 28 november 2012

Hoeveel is een mens waard?

Afgelopen weekend stond er een interessant artikel van Rutger Brugman in  'De Volkskrant' over de ziekmakende effecten van werk. Waar vroeger werk een middel was om je eten en huis te kunnen betalen, is werk daarnaast tegenwoordig ook gekoppeld aan zelfontplooiing en 'het voortdurend managen van je eigen merk'. Je moet zorgen voor een voortdurende match tussen je werk en jou en daarom is 'het aan jezelf werken' nooit ten einde. Maar garanties zijn er niet, ontslag ligt altijd op de loer. De gevolgen zijn ziekmakend, veel werknemers vallen uit door stress, burn out, depressie en raken langdurig arbeidsongeschikt.

De gevolgen zijn er niet alleen voor de zieke werknemers, maar ook voor de economie en de samenleving. Want werknemers die enorm gestresst zijn, zullen op den duur niet goed presteren en dat kost geld. Bovendien leidt dit tot levensgevaarlijke situaties.  Zo konden we gisteren in de krant lezen dat veel artsen, notarissen en advocaten ook met een burn out door blijven werken. Daar moet je toch niet aan denken als je met een hartaanval in het ziekenhuis wordt opgenomen!

Natuurlijk is het voor herstel noodzaak dat je als werknemer beter leert om te gaan met stress en meer tijd vrijmaakt voor ontspanning. Maar vreemd genoeg verandert er vanuit de andere kant - die van het werk zelf - weinig tot niets. De eisen worden niet bijgesteld. Een werknemer die na een burn out het werk hervat heeft in veel gevallen weliswaar tijdelijk een minder zwaar takenpakket maar  uiteindelijk verwacht de werkgever toch echt wel dat de werknemer op die trein springt en weer flink gaat meedoen.

En dat zijn dan de werknemers die terug weten te komen. Bij veel mensen is het proces van een burn out krijgen te vergelijken met een elastiek waar de rek uit is. Eenmaal de rek eruit, kun je er wel een knoop inleggen maar de veerkracht komt nooit terug. Ook dat kost geld en brengt risico's met zich mee. En door langdurig ziek thuis zijn, daalt het inkomen en kunnen financiële verplichtingen niet altijd meer worden nagekomen. Daarnaast leidt het langdurig ziek zijn soms tot een uitkeringssituatie die de samenleving ook weer geld kost. Of tot een baan op een ander niveau met veel minder inkomen.

En nog steeds verandert er niets. Het is schijnbaar normaal dat van een werknemer verwacht wordt dat hij stressbestendig is, maar we vragen niet aan een werkgever wat hij doet aan veiligheid en preventie. In plaats daarvan verschuift wat als stress wordt beschouwd, langzaam op en gaat de stressthermometer uiteindelijk kapot, tot het moment dat het bij de werknemer helemaal 'oppeldepop' is.

Helaas maakte ik dit zelf ook mee. Na een depressie en een burn out dacht ik jaren lang dat dit aan mij lag. Er was vast iets mis met mij aangezien ik niet kon meekomen. Ik ben altijd iemand geweest die enorm genoot van werken en me er met hart en ziel in stortte. Toen het de eerste keer fout liep dacht ik - na een jaar schuddend op de bank te hebben gezeten - dat het aan mij lag. Als ik enthousiast ben, verlies ik de grenzen uit het oog. Dus koos ik daarna voor een werkgever met een product, zó slaapverwekkend saai, dat ik die grenzen wel zou respecteren. Maar zo werkt het helaas niet. De werkgever respecteerde mijn grenzen niet. Ik hobbelde van reorganisatie naar reorganisatie en ontsprong telkens weer de dans. Sterker nog, ik maakte promotie op promotie, want aan mij had je een goeie, al zeg ik het zelf.

En toen was de rek er uit en die kwam nooit meer terug. Omdat ik geen tijd kreeg om te herstellen van de werkgever. Waar ik aangaf ziek te zijn, gaven de werkgever en de bedrijfsarts aan dat ik het werk moest hervatten. Dus stapte ik in de trein en stond na een treinreis van een half uur te kotsen op Amsterdam Sloterdijk omdat ik ziek was. Mijn lijf kon niet meer.

Met wat ik nu weet en begrijp van ME is dit de periode geweest dat de ME zich in mij heeft kunnen nestelen. Ik was ziek en uitgeput na een periode van grote stress, bleek niet op te kunnen krabbelen van een longontsteking. In plaats van te kunnen herstellen, moest ik weer aan de slag. Mijn lichaam vertoonde vervolgens een opeenstapeling van symptomen, pijnen, allergieën die almaar absurder werden. En genegeerd en niet geloofd door de werkgever. 'Ik heb dat ook wel eens en zet me er dan overheen' was de opwekkende reactie van mijn manager.

Natuurlijk is ziek zijn niet altijd het gevolg van werk. Ziek zijn is meestal een combinatie van genetische aanleg, leefstijl, omstandigheden, karakter en soms gewoon stom toeval of pech. Maar de rol van stress is altijd duidelijk, aangezien stress ziek zijn in de hand werkt. Stress is letterlijk gif voor  het lijf, de adrenaline zorgt voor afvalstoffen die klachten veroorzaken in het lichaam. En een lichaam dat stijf staat van de stress, komt niet toe aan andere taken zoals goed verteren van voedsel, zorgen dat de voedingstoffen worden opgenomen en alle andere lichaamsprocessen.

Het ligt niet aan mij, weet ik nu want zoals ik zijn vele anderen. Maar ik zit wel met de resultaten. Ik kan op geen enkele manier meer tegen stress en vervelend genoeg genereert alles stress bij mij. Van een rinkelende telefoon tot fel licht tot een onverwacht gesprek. Dus moet ik als een klein kind weer leren wat nu echte stress is en wat niet. Dat is hard werken en ondertussen kost ik de samenleving veel geld, ik zit immers al bijna 5 jaar ziek thuis.

Helaas wordt de tendens van mensen volledig uitpersen steeds normaler en de norm. Tot aan de zorg aan toe. Zo heeft onze huidige regering het debiele plan opgevat de noodzaak van zorg op andere wijze vast te leggen. Inspiratiebron hiervoor is de 'trechter van Dunne'. Hierbij gaat een zorgaanvraag door diverse filters heen om te bepalen of er noodzaak is en of het vergoed gaat worden.  Het eerste filter is de vraag 'of de zorg nodig is voor deelname aan de maatschappij?' Hiervan sprongen letterlijk de tranen in mijn ogen. De mens is verworden tot arbeidskapitaal. Kun je niet werken, of val je buiten de boot, dan heb je pech. Als dit het nieuwe criterium wordt, wordt verharding blijkbaar de standaard in de samenleving. Een mens is zoveel waard als hij produceert voor de samenleving, blijkbaar.

Natuurlijk snap ik de noodzaak tot bezuinigen. En kan de vraag of de zorg nodig is voor deelname aan de samenleving ook veel onzin er uit filteren. Maar sommige mensen zijn ziek en zullen nooit deelnemen aan de samenleving, omdat ze bedlegerig zijn. Die geven we dus maar geen zorg meer?

Het geld ligt voor het oprapen als je er anders tegenaan gaat kijken. Laat werkgevers met hun werknemers omgaan alsof het hun kinderen zijn: zorgzaam, met liefde en aandacht. De productiviteit zal alleen maar stijgen. Laten we zorgen dat de verspilling in de zorg wordt aangepakt, zodat medicijnen en hulpmiddelen niet zomaar worden weggegooid. Vraag arbeidsongeschikten hoeveel zorg zij zelf hebben betaald in een jaar, in plaats van ongevraagd elk jaar € 350 te storten. Laat instanties zich niet langer verschuilen achter bureaucratie zodat een uitkeringsaanvraag die niet op het juiste papier is geprint niet in behandeling wordt genomen...

De mens is zoveel waard als de kwaliteit van zijn leven. Een samenleving die zich niet solidair voelt met mensen die buiten de boot vallen is een samenleving die alles in geld uitdrukt. Wat een armoe.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...